Versie 1.0 · Openbare onderzoekseditie · TLP:CLEAR · Brandefense Country Report · Netherlands 2026
Over deze editieOpgesteld door Odin by Brandefense op basis van Brandefense Blackhole, Ransompedia, Atlas, openbare technische waarnemingen en geverifieerde openbare berichtgeving. Analyse en eerste versies door AI-agenten; beoordeling door een analist is vereist vóór uitgave. Bijlage A beschrijft de reikwijdte en beperkingen.
Hoofdstuk 1
Samenvatting
Dit hoofdstuk beantwoordt
Wat moeten Nederlandse organisaties als eerste besluiten na de in 2026 gedocumenteerde incidenten en campagnes?
In het kort
Nederlandse meldingen tonen hoe klantgegevens, gedeelde software en vertrouwde accounts beveiligingsproblemen verbinden met dagelijkse diensten. Gevolgen zijn onderbroken zorgkoppelingen, gestolen verenigingsgegevens en bedreigingen na diefstal van bankgegevens. Officiële berichten beschrijven ook spionage tegen persoonlijke accounts en verbonden apparatuur. Ransomwarevermeldingen tonen afzonderlijk criminele claims. Begin bij accountherstel, leverancierstoegang en dienstafhankelijkheden en oefen vervolgens de vereiste meldingsbeslissingen.
Dit rapport combineert verschillende bewijsverzamelingen. Brandefense Blackhole levert Nederland-gerelateerde berichten en nauw afgebakende waarnemingen van betaalkaarten. Ransompedia levert geaccepteerde vermeldingen op leksites. Atlas-blootstellingsrelaties en openbare technische waarnemingen beschrijven een geselecteerde lijst van kandidaatdomeinen. Bedrijfsverklaringen, overheden en technische onderzoekers bevestigen specifieke gebeurtenissen en geven context. Deze verzamelingen hebben verschillende eenheden, perioden en beperkingen. Ze worden niet opgeteld tot een nationaal aanvalstotaal. [S1][S2][S3][S4]
1. Diefstal van klantgegevens vraagt meer dan wachtwoordherstel. De bevestigde Odido-zaak verbindt het nabootsen van een collega met interne toegang en latere publicatie van klantinformatie. Politieberichtgeving over Revolut koppelt gestolen identificerende gegevens aan een poging tot geweld. Het verdedigingsdoel omvat daarom accountbeveiliging, klantcommunicatie en een meldroute voor zorgen over persoonlijke veiligheid. De zaken tonen geen gemeenschappelijke dader of nationaal schadepercentage aan. [S15][S75]
2. Eén gedeelde leverancier kan de werkdag van veel organisaties veranderen. ChipSoft, leerplatform Canvas en AllUnited illustreren verschillende afhankelijkheden: patiëntkoppelingen, onderwijssystemen en verenigingsadministratie. Een leveranciersmelding toont geen gelijke gevolgen bij alle klanten aan. Iedere afhankelijke organisatie moet haar eigen getroffen gegevens, dienststatus en meldplichten vaststellen. Hoofdstukken 5 en 12 vertalen dit onderscheid naar leveranciersvragen en herstelbewijs. [S44][S49][S68]
3. Een geslaagde patch sluit eerdere toegang niet uit. Het NCSC documenteerde misbruik van systemen voor mobiel beheer in Nederland. Het maakt onderscheid tussen waargenomen binnendringing en latere herstelmaatregelen. Toets daarom twee zaken afzonderlijk: is de kwetsbaarheid verholpen en had een aanvaller al toegang gekregen? Een patchregistratie beantwoordt de eerste vraag; onderzoek en indamming beantwoorden de tweede. [S21]
4. Spionage omvat persoonlijke accounts en kleine verbonden apparaten. De AIVD en MIVD beschreven berichten- en cameracampagnes met banden met de Russische staat. De AIVD meldde Nederlandse slachtoffers van een malwarecampagne van Iraanse actoren. Dit zijn toeschrijvingen van de diensten. Ze rechtvaardigen niet dat elke criminele claim, anderstalig bericht of kwetsbaar apparaat aan een staat wordt toegeschreven. Bescherm herstel van berichtenaccounts en verbonden apparatuur naast bedrijfssystemen. [S36][S58][S61]
5. November veranderde vóór deze peildatum de operationele prioriteiten. Updates van AllUnited, een internationale malwareverstoring, een incident met een browserscript van derden en het Revolut-onderzoek vragen verschillende reacties. Een gelijktijdige cloudstoring raakte ook de continuïteit, maar volgens het NCSC waren er geen aanwijzingen voor een hack. Het overzicht van recente activiteit onderscheidt meldingen, opsporing, afhankelijkheden en preventie; niet elk bericht is een aanval. [S68][S71][S74][S75][S73]
6. Blootstellingssignalen vragen verschillende validatieverantwoordelijken. Bij 250 geselecteerde vermeldingen hadden 84 bij controle een inloggegeven te koop staan. De nationale Atlas-hoofdwaarde is 50 op 100. Apparaatrelaties bedragen minstens 312.644, waaronder 16.435 relaties met werknemersapparaten; inloggegevensrecords bedragen 4.736.932. Deze overlappende records ondersteunen account- en apparaatvalidatie, geen nationale incidentschatting. [S2]
Vier beslissingen voor bestuurders
- Maak accountherstel een geautoriseerd proces. Vereis een onafhankelijk geverifieerde route voor wijzigingen van wachtwoorden, MFA en herstel van berichtenaccounts. Controleer actieve sessies en gekoppelde apparaten bij een relevant signaal. Een overtuigende beller mag niet met interne woordenschat een nieuwe vertrouwde route kunnen creëren (§6–§7).
- Vraag leveranciers afzonderlijk naar gegevens en diensten. Stel vast welke tenant, koppeling, geëxporteerde gegevens en herstelafhankelijkheden betrokken zijn. Vereis een vaste contactpersoon, een bruikbare melding en bewijs dat heraansluiting ondersteunt. Een hersteld systeem bewijst niet dat gestolen informatie is verdwenen (§5).
- Controleer verbonden besturingen en browserafhankelijkheden. Beoordeel beheer op afstand van koeling, camera’s en andere fysieke systemen. Beoordeel daarnaast scripts van derden die in klantbrowsers draaien. Wijs een operationeel eigenaar aan die de afhankelijkheid kan isoleren zonder naar de bedrijfsgevolgen te gissen (§5.8, §6).
- Oefen de meldtermijnen die daadwerkelijk gelden. Koppel de Cyberbeveiligingswet, AVG en financiële-sectorvereisten aan de organisatie. Leg bewustwording, classificatie, beslissingen en ontvangers vast in één incidentdossier. Een algemene instructie om alles binnen 72 uur te melden dekt deze verschillende plichten niet (§10).
Het jaar in cijfers
Doelgericht geselecteerde kandidaatdomeinen verdeeld over 12 sectorcategorieën
Wat het niet isGeen 250 onafhankelijke Nederlandse organisaties of nationale prevalentiesteekproef
Geselecteerde vermeldingen met een inloggegeven te koop bij controle
Wat het niet isGeen werkende accounts of bevestigde inbraken [S2]
Nationale Atlas-hoofdwaarde voor de geselecteerde portefeuille
Wat het niet isGeen sectorbeoordelingen of nationale prevalentie [S2]
Geaccepteerde Nederlandse ransomwarevermeldingen in de bewaarde momentopname van de onderzoeksperiode
Wat het niet isGeen 77 onafhankelijk bevestigde inbraken of unieke slachtoffers [S3]
Verenigingen in de collectieve AP-melding van AllUnited waarover op 18 november werd bericht
Wat het niet isGeen definitief slachtoffertotaal of aantal getroffen personen [S68]
Organisaties wereldwijd in het onderzoek van Report URI naar een script van derden
Wat het niet isGeen 178 Nederlandse slachtoffers [S29]
Datum van inwerkingtreding genoemd in het Cyberbeveiligingsbesluit
Wat het niet isNiet de uiterste termijn voor iedere afzonderlijke incidentmeldplicht [S10]
Bewaarde Nederland-gerelateerde berichten binnen de onderzoeksreikwijdte
Wat het niet isGeen unieke aanbiedingen, transacties of aanvallen [S1]
Domeinen met passieve waarnemingen; beschikbaarheid verschilt per onderdeel
Wat het niet isGeen gevalideerde rangschikking van organisatiebeveiliging [S2]
Betaalkaarten zichtbaar als leesbare tekst in de bewaarde berichten
Wat het niet isGeen nationale kaartdiefstal of fraudeverliezen [S4]
Reikwijdte van de kaartcijfers
Kaartcijfers betreffen uitsluitend betaalkaarten die als leesbare tekst zichtbaar zijn in de bewaarde berichten. Brandefense detecteert gestolen kaarten ook met andere methoden buiten dit rapport. Deze waarnemingen meten geen nationale kaartdiefstal, actieve kaarten, prevalentie per uitgever of fraudeverliezen.
Bestuurders kunnen hoofdstukken 1, 5, 10 en 12 volgen. Beveiligingsteams moeten ook de blootstellingsreikwijdte, bronkaarten en actorverschillen lezen. Fraudeverantwoordelijken verbinden hoofdstukken 8 en 9 met de klantoperatie. De rapportkaart toont de volledige leesroutes.
Rapportkaart
Twaalf hoofdstukken, vijf leesroutes. Elk hoofdstuk opent met de beantwoorde vraag; hoofdstukken 2–12 sluiten met drie kernpunten.
Bestuur en directie
Welke beslissingen vragen eigenaarschap, middelen en afrondingsbewijs?
CISO en diensteigenaren
Welke signalen, afhankelijkheden en technische maatregelen beïnvloeden onze respons?
SOC en dreigingsinformatie
Wat staat vast, wat blijft een claim en welke campagne-indelingen gelden?
Fraude en klantoperatie
Hoe maakt informatie benaderingen overtuigend en hoe verifiëren we ingrijpende verzoeken?
- 01Samenvatting
Wat bestuurders als eerste moeten besluiten
- 02Context
Waarom herstel, gedeelde gegevens en institutionele rollen van belang zijn
- 03Blootstelling van geselecteerde domeinen
Wat afgebakende openbare waarnemingen kunnen ondersteunen
- 04Ondergrondse berichten
Welke claims validatie verdienen en welke zijn uitgesloten
- 05Incidenten
Wat organisaties en overheden vaststelden, inclusief recente activiteit
- 06Verbonden systemen
Hoe verstoring te verifiëren en de fysieke of afhankelijke dienst te beschermen
- 07Actoren
Welke toeschrijvingen en relaties de bronnen ondersteunen
- 08Fraude-economie
Hoe records en aangeboden diensten verband houden met fraude- en veiligheidsrespons
- 09Bankwezen en financiën
Hoe bewijs over instelling, klant en leverancier verschilt
- 10Regelgeving
Welke aanleidingen, ontvangers en termijnen beslissingen vereisen
- 11Vooruitblik
Welke signalen de beoordeling zouden veranderen
- 12Actieplan
Wie wat doet en hoe afronding wordt aangetoond
Hoofdstuk 2
De Nederlandse digitale en institutionele context
Dit hoofdstuk beantwoordt
Welke kenmerken van het bewijs veranderen hoe Nederlandse organisaties zich moeten voorbereiden?
In het kort
Het bewijs raakt klanten, werkgevers, verenigingen, dienstverleners en overheden. Een gestolen account kan gegevens van een andere organisatie blootstellen. Isolatie van een leverancier kan werk onderbreken zonder te bewijzen dat iedere klant is getroffen. Ook Nederlandse instellingen veranderden in 2026, met een versterkt NCSC en de inwerkingtreding van de Cyberbeveiligingswet. Verbind gegevens, diensten en verantwoordelijke eigenaren in een inventaris en bepaal vervolgens de toepasselijke regels per relatie.
2.1 Digitaal werken maakt identiteit en herstel operationele beslissingen
Het CBS publiceerde in februari 2026 zijn hoofdstuk over ICT bij bedrijven, op basis van gegevens uit 2025. Bij bedrijven met minstens tien werknemers gebruikte 82% van het personeel internet. Verder ondersteunde 80% van de bedrijven thuiswerken en had 61% van het personeel op afstand toegang tot documenten of software. Dit zijn gebruikscijfers, geen metingen van aanvallen in 2026. [S6]
Het beveiligingsgevolg is een inschatting voor de planning. Thuiswerken vereist dat een werknemer toegang kan herstellen wanneer een apparaat, wachtwoord of tweede factor uitvalt. Herstel verdient daarom dezelfde ontwerpaandacht als normaal inloggen. De vertrouwde beller, het supportticket en de nooduitzondering horen bij het beheersysteem.
Dit raakt zowel continuïteit als het voorkomen van inbraken. Een proces dat fraude voorkomt maar medewerkers niet laat werken, zet druk op informele omwegen. Meet beide uitkomsten in een geautoriseerde oefening: wordt de imitator tegengehouden en krijgt de echte gebruiker toegang via de goedgekeurde route?
2.2 Gedeelde gegevens vragen een dienstenkaart, naast een leverancierslijst
De bevestigde zaken in hoofdstuk 5 betreffen verschillende gedeelde systemen. Het gemeenschappelijke beheervraagstuk is wie de relevante gegevens heeft en wie de dienst veilig kan herstellen. Dit is onze synthese van die zaken. Het bewijst niet dat elke Nederlandse leverancier dezelfde zwakte heeft.
Een gebruikelijke inkooplijst kan de juridische wederpartij aanwijzen en toch een operationele afhankelijkheid missen. Een lokaal team kan afhankelijk zijn van een federatieve koppeling, leerplatformintegratie of patiëntenportaal dat via die wederpartij wordt beheerd. De incidentverantwoordelijke moet de relatie tussen die onderdelen kennen, inclusief wie ze kan onderbreken en herstellen.
De bruikbaarste kaart heeft twee weergaven. De gegevensweergave benoemt informatiecategorieën, bevoegde ontvangers, exports en bewaarplichten. De dienstenweergave benoemt welk proces stopt wanneer een verbinding wordt uitgeschakeld, de terugvaloptie en het benodigde hervattingsbewijs. Elke weergave beantwoordt vragen die de andere niet kan beantwoorden.
Een aanbieder kan een koppeling herstellen voordat de volledige omvang van het gegevensverlies bekend is. Omgekeerd kan een beperkt gegevensincident tot een brede voorzorgssluiting leiden. Communiceer beide toestanden afzonderlijk. Klanten moeten weten of ze een dienst kunnen gebruiken en of ze beschermende maatregelen voor hun informatie moeten nemen.
2.3 Het technische aanspreekpunt veranderde gedurende het jaar
Een NCSC-bericht van 6 januari meldt dat het Digital Trust Center per 1 januari 2026 is opgegaan in het NCSC. Het beschrijft een versterkt nationaal aanspreekpunt voor de digitale weerbaarheid van organisaties. Deze organisatorische wijziging verandert niet automatisch de wettelijke plichten van iedere entiteit. [S5]
Een CISO moet advies, technische coördinatie, wettelijke melding en aangifte onderscheiden. Deze activiteiten kunnen één incident ondersteunen, maar contact met één instantie vervult op zichzelf niet elke verplichting. De meldkaart moet per contact het doel, de benodigde informatie en de dossierverantwoordelijke benoemen.
2.4 Nieuwe wetgeving vervangt bestaande meldingsbeslissingen niet
Het nationale overzicht meldt dat de Cyberbeveiligingswet en Wet weerbaarheid kritieke entiteiten op 15 augustus 2026 in werking traden. Het noemt registratie-, zorg- en meldplichten voor significante incidenten, naast bestuurstraining. Hoofdstuk 10 onderscheidt deze cyberwettelijke plichten van privacy- en financiële meldingen. [S8]
Bij groepen met meerdere entiteiten kan één technisch incident meer dan één meldingsrelatie opleveren. Het responsplan moet een gedeelde feitelijke tijdlijn bewaren, met ruimte voor verschillende juridische beoordelingen. Zo worden dubbele speculatie en de onjuiste aanname vermeden dat een groepsmelding iedere entiteit dekt.
2.5 Politieke context vraagt brongebonden toeschrijving
Dit rapport gebruikt verklaringen van de AIVD en MIVD om staatsgerelateerde activiteit te beschrijven. Het leidt geen verantwoordelijkheid af uit een alias, taal of vestigingsland van een infrastructuuraanbieder. Het concrete campagnebewijs staat in hoofdstukken 6 en 7. [S36][S58][S61][S62]
Kernpunten
- 01
Ontwerp accountherstel met dezelfde aandacht als inloggen.
- 02
Breng gegevens- en dienstafhankelijkheden afzonderlijk in kaart, zodat herstel de blootstelling niet verhult.
- 03
Stel institutionele contacten en wettelijke toepasselijkheid vast voordat het volgende incident begint.
Hoofdstuk 3
Blootstelling van geselecteerde domeinen en openbare technische waarnemingen
Dit hoofdstuk beantwoordt
Welke blootstellingswaarnemingen moeten eigenaren eerst valideren binnen de geselecteerde Nederlandse portefeuille?
In het kort
Binnen de geselecteerde portefeuille hadden 84 van 250 vermeldingen bij controle een inloggegeven te koop staan. De nationale Atlas-hoofdwaarde is 50 op 100. Minstens 312.644 apparaatrelaties en 4.736.932 inloggegevensrecords ondersteunen afzonderlijke validatietaken. Deze overlappende waarnemingen beschrijven geselecteerde domeinen, waaronder merken en groepen, geen onafhankelijke organisaties of nationale prevalentie. Valideer actuele accounts, onderzoek signalen over werknemersapparaten en wijs eigenaren toe aan bevestigde tekortkomingen in e-mailbeleid.
3.1 Populatiekaart
| Onderdeel | Definitie |
|---|---|
| Populatie | 250 kandidaatdomeinen geselecteerd vanwege publieke, commerciële of systemische relevantie |
| Sectorcategorieën | Overheid 40; financiën 25; verzekeringen 15; onderwijs 25; zorg 25; energie 20; transport 25; telecom en technologie 25; industrie 20; handel 15; horeca 10; media 5 |
| Eenheid | Een geselecteerd primair domein van een instelling, operationeel merk of groep |
| Interpretatie | Eén domein is niet noodzakelijk één onafhankelijke rechtspersoon of organisatie |
| Selectie | Doelgericht, niet willekeurig en geen officiële nationale ranglijst |
| Blootstellingsmomentopname | Apparaat-, inloggegevens-, document- en advertentiewaarnemingen gelezen op 21 november 2026; cumulatieve records, geen nieuwe incidenten uit 2026 |
| Andere perioden | Vermeldingswaarnemingen beslaan 365 dagen tot 22 november 2026; waarnemingen van gelijkende domeinen beslaan 19 oktober–18 november 2026 |
| Passieve momentopname | Openbare technische waarnemingen voor 249 van 250 kandidaten bij de afsluiting; elke maatregel gebruikt zijn eigen noemer |
| Overlap | Records kunnen overlappen tussen bronnen, domeinen en personen; merken en moedergroepen kunnen tussen vermeldingen overlappen |
| Reikwijdte | Externe blootstellingsrelaties plus openbare e-mail-, DNS-, certificaat- en webheaderwaarnemingen waar beschikbaar |
| Nationale Atlas-hoofdwaarde | 50 op 100 voor deze geselecteerde portefeuille; sector- en organisatiebeoordelingen worden niet gepubliceerd |
De lijst is een vertrekpunt voor gerichte vragen van eigenaren. Zij bewijst niet dat elke vermelding dezelfde verantwoordelijkheden, verkeersvolumes, gegevensgevoeligheid of operationele zelfstandigheid heeft. Het openbare domein van een vervoerder en een groepsmerk kunnen heel andere relaties hebben met de systemen die hun diensten leveren.
Ook de registratiepopulatie van een toezichthouder verschilt van de financiële categorie in dit rapport. Het bankenregister van DNB omvat Nederlandse vergunninghouders en buitenlandse instellingen met een Europees paspoort. De geselecteerde categorie omvat daarnaast andere financiële activiteiten. Beschrijf haar niet als 25 Nederlandse vergunninghoudende banken of 25 kaartuitgevers. [S7]
3.2 Blootstellingssignalen per sector
De nationale Atlas-hoofdwaarde is 50 op een schaal van 0 tot 100. Hogere waarden wijzen op meer waargenomen externe blootstelling, geen geschatte kans op binnendringing. Zij beschrijft deze geselecteerde portefeuille en schat geen Nederlandse nationale prevalentie. De tabel toont hoeveel geselecteerde vermeldingen elk signaal hebben; de apparaat- en documentkolommen tellen vermeldingen, geen afzonderlijke records.
| Sector | Kandidaten | Actuele advertenties | Werknemersapparaten | Documenten |
|---|---|---|---|---|
| Banken en financiën | 25 | 11 | 16 | 13 |
| Onderwijs | 25 | 12 | 22 | 23 |
| Energie en nutsbedrijven | 20 | 10 | 12 | 11 |
| Overheid | 40 | 5 | 35 | 33 |
| Zorg | 25 | 2 | 21 | 13 |
| Horeca en toerisme | 10 | 10 | 8 | 5 |
| Verzekeringen | 15 | 3 | 10 | 10 |
| Productie en industrie | 20 | 4 | 14 | 13 |
| Media en entertainment | 5 | 2 | 4 | 2 |
| Detailhandel en handel | 15 | 9 | 12 | 11 |
| Telecom en technologie | 25 | 9 | 15 | 19 |
| Transport en logistiek | 25 | 7 | 21 | 17 |
| Alle geselecteerde domeinen | 250 | 84 | 190 | 170 |
Alle tien horecavermeldingen hebben een actuele advertentie voor inloggegevens; de overheid heeft er vijf bij 40 geselecteerde vermeldingen. Deze aantallen ondersteunen accountvalidatie binnen de geselecteerde portefeuille. Zij tonen niet aan of een inloggegeven werkt, of MFA het beschermt of dat een instelling een inbraak ondervond.
De apparaat- en inloggegevensvolumes beschrijven een andere populatie dan de aantallen vermeldingen hierboven.
- Werknemersdeel
- Overige apparaatrelaties
Bron: Brandefense-blootstellingsrelaties, 250 geselecteerde kandidaatdomeinen, gelezen op 21 november 2026. Records zijn cumulatief en kunnen overlappen [S2].
| Sector | Apparaatrelaties | Werknemersdeel | Inloggegevensrecords |
|---|---|---|---|
| Banken en financiën | 38.085 | 395 | 178.904 |
| Onderwijs | 21.510 | 3.875 | 1.287.262 |
| Energie en nutsbedrijven | 15.808 | 83 | 88.963 |
| Overheid | 7.133 | 407 | 424.906 |
| Zorg | 1.643 | 358 | 276.856 |
| Horeca en toerisme | 27.028 | 747 | 163.266 |
| Verzekeringen | 6.391 | 81 | 120.004 |
| Productie en industrie | 8.710 | 2.203 | 438.927 |
| Media en entertainment | 5.727 | 32 | 9.451 |
| Detailhandel en handel | 87.849 | 7.114 | 1.173.918 |
| Telecom en technologie | 41.617 | 688 | 341.992 |
| Transport en logistiek | 51.143 | 452 | 232.483 |
| Alle geselecteerde domeinen | 312.644 | 16.435 | 4.736.932 |
Apparaattotalen zijn ondergrenzen. Relaties met werknemersapparaten zijn opgenomen in het apparaattotaal en worden er niet bij opgeteld. Een apparaat dat met een klantendienst is verbonden, kan van een klant of andere externe gebruiker zijn. De relatie alleen toont geen toegang tot interne systemen van de instelling aan.
Inloggegevensrecords bestaan uit 2.263.427 records uit datalekdatabases, 454.417 stealerlogrecords en 2.019.088 records met combinaties van inloggegevens. Deze populaties kunnen overlappen en historisch materiaal bevatten. Handel levert 7.114 relaties met werknemersapparaten en onderwijs 3.875; accounteigendom vereist nog validatie, ook bij studenten- en klantaccounts. [S2]
De noemer maakt deel uit van het resultaat. Blootstellingswaarnemingen beslaan 250 geselecteerde vermeldingen; de passieve momentopname beslaat 249. De niet-beschikbare passieve kandidaat geldt niet als een falende maatregel. Een resultaat voor de ene populatie wordt niet stilzwijgend de noemer voor een andere.
3.3 E-mailauthenticatie vraagt een inventaris van bevoegde afzenders
- DMARC reject
- DMARC quarantine
- DMARC monitoring
- Niet waargenomen
Bron: openbare technische waarnemingen voor 249 geselecteerde domeinen op de peildatum. Elke controle gebruikt haar eigen waarnemingsnoemer [S2].
Van de 249 waargenomen domeinen publiceren 151 een rejectbeleid, 72 een quarantinebeleid en 20 een monitoringbeleid; bij zes is geen beleid waargenomen. Handhaving is dus zichtbaar bij 223 waargenomen domeinen. Alle geselecteerde overheids- en onderwijsdomeinen publiceren handhavingsbeleid, tegenover zes van de tien horecadomeinen. Dit zijn resultaten voor geselecteerde domeinen, geen sectorprevalentie. [S2]
In dit rapport geldt een gepubliceerd quarantine- of rejectbeleid als waargenomen DMARC-handhaving. Monitoring is een andere toestand. [S85] Handhavingsbeleid bewijst niet dat elke legitieme afzender correct is ingesteld, ontvangers het altijd toepassen of andere imitatievormen worden voorkomen.
De beslissing voor de e-mailverantwoordelijke is daarom specifieker dan een beleidslabel wijzigen. Bepaal welke diensten namens het domein mogen verzenden en welke correct zijn uitgelijnd. Spreek een test en terugdraaiprocedure af voordat handhaving wordt uitgebreid. Een maatregel die legitieme dienstberichten afwijst, kan het beschermde bedrijfsproces schaden.
Het gevolg voor incidentrespons is even specifiek. Een klant met een overtuigend bericht kan te maken hebben met een gelijkende naam, een getroffen legitiem account of een telefonische benadering. Sterke authenticatie van het eigen domein maakt zulke meldingen niet irrelevant. Bewaar het bericht en stuur het naar de juiste onderzoeksroute.
3.4 Webcontinuïteit en beveiligingswaarnemingen beantwoorden verschillende vragen
- Geldig TLS
- HSTS waargenomen
Bron: openbare technische waarnemingen voor 249 geselecteerde domeinen op de peildatum. Elke controle gebruikt haar eigen waarnemingsnoemer [S2].
De momentopname bevat 245 geldige TLS-resultaten, 2 mislukte resultaten en 2 onbesliste resultaten. De laatste categorieën tonen geen specifiek certificaatgebrek aan. Van de 208 waargenomen homepages hebben 197 HSTS. SPF verschijnt bij 238 waargenomen domeinen, DKIM bij 215 en een DS-record bij 182. [S2]
Certificaatgeldigheid is relevant voor de beoogde versleutelde verbinding van een gebruiker. Een resultaat moet een waargenomen ongeldig certificaat onderscheiden van een domein zonder bruikbaar resultaat. De eigenaar moet de dienst en certificaatketen bevestigen voordat het resultaat als productiegebrek wordt behandeld.
HSTS is een browserinstructie voor toekomstig HTTPS-gebruik. [S88] Waarneming op een bereikbare homepage beschrijft niet elke applicatie, elk subdomein of elk eerste bezoek. Een homepageheader is geen volledige beoordeling van de transportbeveiliging van een organisatie.
Niet-waargenomen DKIM bewijst niet dat het domein nooit e-mail ondertekent. SPF gaat over de bevoegdheid van verzendende hosts, niet over de legitimiteit van elk bericht. [S86][S87]
Ook DNSSEC vraagt precieze termen. Een DS-record bij een delegatie bewijst op zichzelf niet dat de volledige vertrouwensketen valideert. Houd bij een delegatieresultaat de waarneming en de validatieconclusie gescheiden. Een netwerkverantwoordelijke kan de bedoelde configuratie via het normale wijzigingsproces bevestigen.
3.5 Advertenties, gelijkende domeinen, documenten en vermeldingen vragen verschillende validatie
De 84 actuele advertenties beschrijven bij controle aangeboden inloggegevens, geen unieke personen of bevestigde inbraken. Valideer eigendom, ouderdom, accountstatus en sessieactiviteit via bevoegde incidentafhandeling. Historische records kunnen na herstel zichtbaar blijven; een actuele advertentie toont niet aan dat toegang nog werkt.
De momentopname bevat ook 36.644 waarnemingen van gelijkende domeinen en 1.888 relaties met blootgestelde documenten. Gelijkende namen kunnen losstaan van een merk; openbare documenten kunnen bewust gepubliceerd zijn. Geen van beide totalen telt bevestigde phishingsites of vertrouwelijke bestanden. Merk- en gegevenseigenaren moeten relevantie, toestemming en gevoeligheid vaststellen voordat zij handelen. [S2]
Vermeldingswaarnemingen beschrijven discussie en verspreiding, geen gevalideerde toegang of gemeenschappelijke operator. Beoordeel de onderliggende context en ondersteunend bewijs voordat u een vermelding aan een incident verbindt. Houd deze waarnemingen gescheiden van ransomwarevermeldingen en de berichtenpopulaties in hoofdstuk 4.
3.6 Maak van de waarneming een taak met een verantwoordelijke
Een bruikbaar kwestieregister benoemt het domein, de waargenomen toestand, de verantwoordelijke dienst, het validatieresultaat en de beslissing. Gevalideerde punten kunnen worden hersteld of als goedgekeurde uitzondering vastgelegd. Onduidelijk eigendom moet worden geëscaleerd; behandel het domein niet stilzwijgend als onaangetast.
Kernpunten
- 01
De kandidaatdomeinlijst is een doelgerichte selectie met merk- en groepsoverlap.
- 02
Elke maatregel vereist een eigen bruikbare waarnemingsnoemer en validatie door de eigenaar.
- 03
Valideer actuele advertenties en signalen over werknemersapparaten zonder relaties als bevestigde inbraken te behandelen.
Hoofdstuk 4
Wat de bewaarde ondergrondse berichten aantonen
Dit hoofdstuk beantwoordt
Welke Nederland-gerelateerde aanbiedingen verdienen onderzoek en wat laat een bericht onbeslist?
In het kort
De bewaarde berichten bieden klantgegevens, vermeende toegang, identiteitsmateriaal en financiële accounts aan. Hun waarde ligt in een toetsbare bewering, niet alleen in het landlabel. Doorplaatsingen, materiaal over meerdere landen en onbewezen herkomst beperken de interpretatie. Lees iedere bewijskaart met haar beperkingen. Valideer de relevante gegevens, het account of de dienst voordat u beslist over incidentrespons, openbare reacties of klantbescherming.
4.1 Afbakeningskaart
| Onderdeel | Definitie |
|---|---|
| Periode | 1 januari-22 november 2026, tot de momentopname op de peildatum |
| Landverband | Materiaal over Nederland, met een vermelding van Nederland of met een geclaimde band met Nederland |
| Bewaarde populatie | 5.160 bewaarde berichten; 329 vallen in de recente periode van 8–22 november |
| Populatie met landtag | 127.762 berichten in de tagtotalen; 3.286 bewaarde berichten dragen die tag |
| Basis voor thema en taal | De 3.286 bewaarde berichten met landtag; niet de volledige getagde populatie |
| Basis voor platform | De gezamenlijke verzameling van 5.160 bewaarde berichten |
| Eenheid | Een bericht, geen unieke verkoper, gegevensverzameling, transactie of incident |
| Beperking | Terloopse verwijzingen en producten met een landlabel tonen geen Nederlandse slachtoffers aan |
4.2 Volume, platforms en taal
- Landtagberichten
Bron: Brandefense Blackhole, 1 januari-22 november 2026; november onvolledig [S1].
Tagtotalen lopen van 3.703 in januari tot 28.279 in augustus; november is onvolledig. De bewaarde deelverzameling is geen volledige maandelijkse telling. Het verschil tussen deze populaties is geen aantal niet-criminele berichten. De tagreeks meet ook geen aanvalstrend. [S1]
- 5.160 bewaarde berichten
- 3.286 bewaarde landtagberichten; talen kunnen overlappen
Bron: Brandefense Blackhole, 1 januari-22 november 2026; november onvolledig [S1].
| Dimensie | Bewaard resultaat | Basis en beperking |
|---|---|---|
| Telegram | 3.245 | Van 5.160 bewaarde berichten |
| Forums | 1.911 | Van 5.160 bewaarde berichten |
| Paste / Discord | 2 / 2 | Van 5.160 bewaarde berichten |
| Engels | 1.898 | Van 3.286 bewaarde berichten met landtag |
| Russisch | 999 | Dezelfde basis; taal toont geen nationaliteit aan |
| Turks / Nederlands | 160 / 78 | Dezelfde basis; taaltoewijzingen kunnen overlappen |
4.3 Thema’s in de bewaarde deelverzameling
- Bewaarde berichten
Basis: 3.286 bewaarde landtagberichten; categorieën kunnen overlappen. Bron: Brandefense Blackhole, 1 januari-22 november 2026; november onvolledig [S1].
| Thema | Berichten | Thema | Berichten |
|---|---|---|---|
| Handel in financiële accounts | 1.000 | Identiteit en verificatie | 432 |
| Phishing en fraude | 443 | Kaartmateriaal | 431 |
| Gegevens- en databaseaanbiedingen | 343 | Verwijzingen naar malware/kwetsbaarheden | 198 |
| Combinaties van inloggegevens | 83 | Toegangsaanbiedingen | 76 |
| Verwijzingen naar stealerlogs | 50 | Verwijzingen naar DDoS/hacktivisme | 14 |
| Ransomwareverwijzingen | 5 |
Categorieën kunnen overlappen en terloopse landvermeldingen blijven mogelijk. Ze mogen niet worden opgeteld tot unieke incidenten of geëxtrapoleerd naar een Nederlands markttotaal. Een geadverteerd product is ook niet noodzakelijk afkomstig uit een datalek. Een contactlijst met een banknaam kan van een partner, openbaar materiaal of een ongerelateerde oudere gegevensverzameling komen.
4.4 Zes gerichte berichtzaken
Case A
Een identiteitsgegevensaanbod met telecomlabel
- Claim
- Een verkoper biedt op 19 februari een gegevensverzameling met het label van een Nederlandse telecomaanbieder aan: 5,8 miljoen records en 1,3 miljoen scans van identiteitsdocumenten. De velden bevatten identificerende, contact- en financiële informatie.
- Vastgesteld
- De advertentie bestaat. De aantallen komen van de verkoper en zijn geen bevestigde getroffen populatie. Dit rapport koppelt het aanbod niet aan een bij naam genoemd, bevestigd telecomincident.
- Alternatieven en beperkingen
- Echt materiaal, samenvoeging, hergebruikte gegevens of onjuiste beschrijving blijven mogelijk. Herkomst, ouderdom, unieke personen, beschikbaarheid van documenten en een verkoop zijn niet geverifieerd.
- Reactie
- Laat de bevoegde gegevenseigenaar een geloofwaardig signaal beoordelen. Klantmedewerkers moeten identiteit via een bestaande route verifiëren, niet via de kennis van basisgegevens van de beller.
Opmerking. De geadverteerde aantallen verschillen tussen latere berichten. Het zijn claims van de verkoper, geen bevestigd aantal getroffen personen.
- Vastgesteld
- Een aanbod dat een Nederlandse telecomaanbieder noemt en identiteitsgegevens en aantallen claimt.
- Niet vastgesteld
- Echtheid, herkomst, verzamelingsdatum, aantal unieke personen, beschikbaarheid van documenten, een verkoop of een bevestigd datalek.
- Claim
- Op 8 november biedt een verkoper drie gekoppelde tabellen aan met patiëntcontacten, afspraakverzoeken en factureringsaccounts, naast vermeende beheerderstoegang en een vraagprijs van USD 4.650.
- Vastgesteld
- Het bericht beschrijft een aanbod. Consolebeelden bewijzen niet onafhankelijk de genoemde dienstrelatie, geldige toegang, omvang van de gegevensverzameling of gevolgen voor de zorg.
- Alternatieven en beperkingen
- Een ongerelateerde dienst, gedeeltelijke export, oude toegang of vervalst bewijs blijven mogelijk. Een verkoop of geslaagde controle over een zorgdienst is niet vastgesteld.
- Reactie
- Valideer de dienst- en gegevensrelatie voordat u gevolgen voor patiënten bekendmaakt. Betrek de gegevenseigenaar en het incidentteam zonder de technische beschrijving van de adverteerder als juist aan te nemen.
- Vastgesteld
- Op 8 november biedt een verkoper drie gekoppelde tabellen met patiëntgegevens, vermeende beheerderstoegang en een vraagprijs aan.
- Niet vastgesteld
- De relatie tussen de genoemde dienst en het bedrijf, echtheid van de consolebeelden, herkomst, geldigheid van de toegang, omvang van de gegevensverzameling, gevolgen voor de zorg of een verkoop.
- Claim
- Een bericht van 18 oktober met het label Nederland biedt contact-, account-, bestel- en walletvelden aan, met vermeende voorbeeldrijen.
- Vastgesteld
- De veldlijst en advertentie zijn zichtbaar. Een veld voor een walletsaldo toont geen bruikbare wallettoegang of volledige klantgegevensverzameling aan.
- Alternatieven en beperkingen
- Openbare of partnergegevens, oudere exports en synthetische records blijven alternatieven. Het bericht toont geen unieke klanten, actualiteit of herkomst bij de winkel aan. Een verband met het bevestigde retailincident in hoofdstuk 5 is niet vastgesteld.
- Reactie
- Vergelijk een geloofwaardig signaal via geautoriseerde kanalen met bekende schema’s en eerdere incidenten. Behandel toegang tot betaalaccounts als een afzonderlijke bewering die eigen bewijs vereist.
- Vastgesteld
- Een bericht over retailgegevens met het label Nederland biedt velden voor contactgegevens, accounts, bestellingen en wallets aan, met vermeende voorbeeldrijen.
- Niet vastgesteld
- Herkomst, echtheid, volledigheid, aantal unieke klanten, actualiteit, toegang tot wallets of de vraag of de gegevens van de winkel afkomstig zijn.
- Claim
- Een aanbod van 3 april noemt Nederland, softwareoplossingen en RDWEB-toegang, met onbekende omzet en een prijs waarvoor biedingen welkom zijn.
- Vastgesteld
- Er bestaat een toegangsaanbod. De zichtbare beschrijving bewijst geen organisatie-identiteit, werkende sessie of bevoegdheidsniveau.
- Alternatieven en beperkingen
- Verouderde, gedeeltelijke, onbevoegde of verzonnen toegang blijven mogelijk. De toegangsroute en een verkoop zijn onbekend.
- Reactie
- Controleer eigen gateways voor beheer op afstand, bevoegde gebruikers en actuele toegangssignalen. Een aanbeveling voor sterke authenticatie bewijst niet dat het ongenoemde doelwit die miste.
- Vastgesteld
- Een aanbod noemt expliciet Nederland, softwareoplossingen en RDWEB-toegang. Biedingen zijn welkom.
- Niet vastgesteld
- Identiteit van de organisatie, toestemming, werkende toegang, bevoegdheidsniveau, actualiteit, toegangsroute of een verkoop.
Case E
Forex-contactleads met financiële velden
- Claim
- Een bericht van 30 juli biedt een forex-contactlijst met Nederlands label en 230.000 rijen aan voor USD 350, met contact-, valuta- en stortingsvelden.
- Vastgesteld
- De verkoper geeft een voorgesteld product een label en prijs. De velden bewijzen geen werkelijke saldi of gegevensverlies bij een achterliggende broker.
- Alternatieven en beperkingen
- Samengevoegde marketinggegevens, oudere records of onjuiste labels blijven mogelijk. Unieke personen, echtheid, herkomst en afgeronde verkoop zijn onbeslist. Het latere crypto-aanbod in hoofdstuk 8 is niet vastgesteld als hetzelfde bestand.
- Reactie
- Fraudeteams moeten rekening houden met benaderingen op basis van vermeende financiële interesses. Valideer wel de specifieke gegevensverzameling voordat de herkomst wordt toegeschreven.
- Vastgesteld
- Een aanbod bestempelt een forex-consumentenlijst met 230.000 rijen als Nederlands en noemt $350 en financiële en contactvelden.
- Niet vastgesteld
- Echtheid van de records, de achterliggende broker, verzamelingsdatum, aantal unieke personen, rechtmatige herkomst, saldi of een afgeronde verkoop.
Case F
Een lijst met camera-inloggegevens met Nederlands label
- Claim
- Een discussie uit augustus biedt inloggegevens en momentopnamelinks aan voor 474 camera’s die in Nederland zouden staan.
- Vastgesteld
- Het bericht toont een claim met een aantal. Het bewijst geen locaties, eigendom, huidige bereikbaarheid of werkende inloggegevens.
- Alternatieven en beperkingen
- Oude, onjuist gelokaliseerde of ongeldige records blijven mogelijk. Fysieke gevolgen en toegang tot industriële besturingen zijn niet vastgesteld. Het bericht is niet gekoppeld aan de officiële cameracampagne in hoofdstuk 7.
- Reactie
- Een eigenaar met een geloofwaardig, apparaatspecifiek signaal moet dit valideren en beheer op afstand controleren. Leid uit een ongeverifieerde lijst geen nationaal incident met besturingssystemen af.
- Vastgesteld
- Een forumdiscussie claimt een lijst met inloggegevens voor Nederlandse camera’s, links naar momentopnamen en een aantal van 474.
- Niet vastgesteld
- Locaties of eigendom van camera’s, huidige bereikbaarheid, geldige inloggegevens, fysieke gevolgen of een inbraak in industriële besturingssystemen.
4.5 Doorplaatsingen en onderwijsclaims vragen data en inhoud
B07 verspreidt een databasebeschuldiging over een technologiebedrijf; herhaling van een vergelijkbaar thema toont geen nieuwe inbraak aan. B24 dateert de onderliggende broncodebeschuldiging expliciet op oktober 2025, hoewel het bericht uit augustus 2026 komt. Behandel verspreidingsdatum en inbraakdatum afzonderlijk. [S1]
Opmerking. Een vergelijkbaar databasethema komt voor in eerder bewaarde berichten. Herhaling toont geen nieuw incident aan.
- Vastgesteld
- Een forumposter verspreidt een databaseclaim over een technologiebedrijf, met een vermeend aantal bestanden en gegevenscategorieën.
- Niet vastgesteld
- Echtheid, eerste publicatie, verzamelingsdatum, geldigheid van sleutels, getroffen systemen of een nieuwe inbraak in 2026.
Opmerking. Het bericht dateert het vermeende incident op oktober 2025. Het toont latere verspreiding aan, geen nieuwe gebeurtenis in 2026.
- Vastgesteld
- Een forumbericht uit augustus 2026 verspreidt opnieuw een broncodeclaim over een softwarebedrijf en dateert die expliciet op oktober 2025.
- Niet vastgesteld
- Echtheid, oorspronkelijke publicatie, inhoud, een nieuw incident in 2026 of een verband met andere broncodeaanbiedingen.
Ook onderwijsmateriaal verschilt. B08 biedt materiaal aan onder een universitaire broncode-/lektitel, zonder de bestandsinhoud vast te stellen. B09 noemt onderwijsrecords relevant voor 2023. B10 beschrijft professionele adresvelden die niet zelfstandig een inbraak aantonen. Geen van deze berichten kan eenvoudig bij de bevestigde Canvas-zaak worden opgeteld. [S1]
Opmerking. Het zichtbare bericht toont niet aan wat de bestanden bevatten.
- Vastgesteld
- Een forumdiscussie noemt een Nederlandse universiteit en biedt materiaal aan onder een titel over broncode of een lek.
- Niet vastgesteld
- Inhoud van de bestanden, exfiltratie, echtheid van de broncode, datum van de inbraak of getroffen gebruikers.
Opmerking. De verkoper noemt het materiaal relevant voor 2023. Een publicatiedatum in 2026 is geen nieuwe incidentdatum.
- Vastgesteld
- Een forumaanbod uit 2026 biedt onderwijsgerelateerde persoonsgegevens en ouder- en accountvelden aan en vermeldt expliciet dat de gegevens relevant zijn voor 2023.
- Niet vastgesteld
- Herkomst, echtheid, aantal unieke personen, samenhang tussen de geadverteerde aantallen records en e-mailadressen of een nieuw datalek in 2026.
- Vastgesteld
- Een bericht biedt een adressenbestand met het label van een onderzoeksorganisatie en professionele contactvelden aan.
- Niet vastgesteld
- Het aantal uit de titel, of de velden uit een openbare adressenlijst komen, herkomst, actualiteit of een inbraak.
Het retailaanbod voor Nederland en België in B11 stelt een andere grens. De geadverteerde tabelvelden tonen geen bruikbare betaaltokens of verdeling van unieke klanten tussen landen aan. Landlabels en veldnamen ondersteunen een onderzoeksvraag, niet het antwoord. [S1]
- Vastgesteld
- Een verkoper biedt een retailexport voor Nederland en België aan met tabelvelden voor accounts, bestellingen en betalingen.
- Niet vastgesteld
- Echtheid, bruikbaarheid van tokens, aantal unieke Nederlandse klanten, verdeling per land, herkomst of datum van de inbraak.
4.6 Aankondigingen van inloggegevens en vraagsignalen
B12 kondigt een bestand met 328 regels gecombineerde inloggegevens aan en noemt een marktplaats. B13 kondigt twee webmailregels aan. Geen van beide bewijst geldige accounts, een diefstalmethode of een inbraak bij de genoemde dienst. B14 is een koopverzoek voor logs en cookies uit meerdere landen; vraag bewijst geen aanbod of werkende sessies. [S1]
- Vastgesteld
- Een geautomatiseerde forumuploader kondigt een bestand met 328 regels aan dat een Nederlandse marktplaatsdienst noemt.
- Niet vastgesteld
- Geldigheid of ouderdom van de inloggegevens, aantal unieke accounts, oorspronkelijke diefstalmethode of een inbraak bij de dienst zelf.
- Vastgesteld
- Een geautomatiseerde forumuploader kondigt twee regels met URL, gebruikersnaam en wachtwoord aan die een Nederlandse webmailinlog noemen.
- Niet vastgesteld
- Geldigheid, ouderdom, eigendom van accounts, diefstalmethode, aantal unieke personen of een datalek bij de mailaanbieder.
- Vastgesteld
- Een koper zoekt expliciet logs en cookies van een marktplaats voor meerdere landen, waaronder Nederland.
- Niet vastgesteld
- Aanbod, verworven logs, geldige sessies, getroffen gebruikers of een inbraak bij de aanbieder.
4.7 Voorbeelden uitgesloten van Nederlandse incidentconclusies
B22 heeft een titel met Nederlands label maar een onsamenhangend identificatorfragment; het landverband is niet vastgesteld. B23 beschrijft een buitenlands adviesbureau als onder Nederlandse leiding, wat geen Nederlands slachtoffer aantoont. Beide blijven zichtbaar om de grens uit te leggen en tellen niet mee in Nederlandse incidentconclusies. [S1]
Opmerking. Het fragment is een bewaarde Engelse vertaling van een Indonesischtalig bericht. Het verband met Nederland is niet vastgesteld; het bericht telt niet mee als Nederlands incident.
- Vastgesteld
- Een forumtitel koppelt de naam van een technologiebedrijf aan Nederland; het zichtbare voorbeeld is slechts een fragment met identificatoren onder het label NIK.
- Niet vastgesteld
- Een verband tussen die identificatoren en het genoemde bedrijf, herkomst van de gegevens, een Nederlandse populatie of een inbraak.
Opmerking. Dat een organisatie in het buitenland als onder Nederlandse leiding wordt beschreven, toont geen Nederlands incident aan. Dit bericht telt daarin niet mee.
- Vastgesteld
- Een toegangsaanbod van 9 november beschrijft een adviesbureau in de VAE als onder Nederlandse leiding en biedt een cloudsessie en bestanden aan.
- Niet vastgesteld
- Geldige toegang, een Nederlands slachtoffer of Nederlandse gegevens, rechtmatig eigendom, omvang van de gegevens of een geslaagde verkoop.
Medewerkers moeten verdacht materiaal via bevoegde beveiligingsprocessen doorgeven, in plaats van verkopers te benaderen of zomaar gevoelige bestanden te verkrijgen. De politiewaarschuwing van november raadt deelname aan criminele handelsplatforms af. Dat is preventiecontext, geen aantal getroffen gebruikers. Openbare kaarten laten contactroutes, persoonsgegevens en werkende indicatoren weg. [S70]
Kernpunten
- 01
Een bericht toont eerder een aanbod of claim aan dan een incident.
- 02
Stuur elke bewering naar de eigenaar die de gegevens, het account of de dienst kan valideren.
- 03
Doorplaatsingen, gemengde landaanbiedingen en onbewezen landlabels vereisen expliciete grenzen en beoordelingen.
Hoofdstuk 5
Bevestigde incidenten, leveranciersafhankelijkheden en recente activiteit
Dit hoofdstuk beantwoordt
Wat stelden organisaties of overheden vast en welke beslissingen blijven specifiek voor iedere getroffen dienst?
In het kort
Het bevestigde bewijs omvat klantgegevensdiefstal, toegang bij overheden, zorg- en onderwijsafhankelijkheden, verenigingssoftware en blootgestelde besturingen. Elke zaak heeft een andere reikwijdte en herstelvraag. Onderzoek, leveranciersverklaringen of gepubliceerde aanvallersclaims bewijzen niet ieder vervolgeffect. Lees bevestigde feiten en open vragen afzonderlijk. Stel de eigen gegevens- en dienstgevolgen vast voordat u een andere incidentbeschrijving overneemt of een gedeelde koppeling herstelt.
5.1 Wat als bevestiging geldt
Een bevestigd incident vereist hier een verklaring van de organisatie of een overheid die een aanval of onbevoegde toegang vaststelt. Alleen een crimineel bericht of een vermelding blijft een claim. Naamgeving vereist daarnaast officiële bevestiging en brede berichtgeving; zonder die voorwaarde blijven algemene beschrijvingen passend.
De uitgewerkte zaken zijn geen nationaal incidentaantal. Een campagne kan meerdere organisaties treffen en een update kan maanden later dezelfde gebeurtenis beschrijven. Leveranciersincidenten kunnen meerdere klantmeldingen opleveren. Daarom vermeldt dit hoofdstuk relaties en data zonder ze op te tellen tot unieke slachtoffers.
De zaken scheiden ook indamming van schade. Het loskoppelen van een systeem toont een verdedigende handeling aan. Het bewijst niet dat het systeem versleuteld was, alle gekoppelde klanten gegevens verloren of nog geen gegevens waren verdwenen. Elke conclusie vereist eigen ondersteunend bewijs.
5.2 Telecommunicatie: het account en het klantrecord
Case G
Odido-klantcontactgegevens
- Wat is bevestigd
- Odido beschreef op 12 februari onbevoegde toegang tot een klantcontactsysteem. Het meldde dat de dienstverlening niet was geraakt en benoemde informatie buiten de eerste reikwijdte. NOS meldde aanvankelijk 6,2 miljoen accounts; dit zijn niet noodzakelijk unieke personen. [S13][S35]
- Latere beschrijving
- De bijgewerkte bedrijfs-FAQ dateert de activiteit op 5–6 februari en schrijft deze toe aan ShinyHunters. De politie beschreef een beller die zich voordeed als IT-collega en latere publicatie van gegevens over meer dan zes miljoen klanten. De toeschrijving blijft die van het bedrijf. [S14][S15]
- Wat hier onbeslist blijft
- Dit rapport reconstrueert niet iedere inbraakstap, verzoent niet alle latere populatieaantallen en stelt niet vast welke individuele records bruikbaar blijven. De eerste melding en latere updates beantwoorden verschillende vragen.
- Reactie
- Oefen verificatie bij support en bereid u voor op vervolgfraude met echte klantgegevens. Vertrouw niet op de geheimhouding van basisaccountinformatie als identiteitsbewijs.
Het toezichthoudende onderzoek staat in hoofdstuk 10. Behandel het niet als een afgerond aansprakelijkheidsoordeel of onafhankelijk bewijs voor iedere criminele claim.
5.3 Openbaar bestuur: misbruik, toegang en indamming
Case H
Misbruik van mobiel beheer en de AP/Rvdr-voorbeelden
- Campagne
- Het NCSC bevestigde misbruik van Ivanti EPMM bij meerdere Nederlandse organisaties en beschreef in updates waargenomen databasekopieën of exfiltratie. De latere tijdlijn omvat geslaagd misbruik in Nederland vanaf 29 januari en achteraf vastgestelde eerdere activiteit. [S31][S21]
- Benoemde voorbeelden
- Een regeringsbrief bevestigde misbruik bij de Autoriteit Persoonsgegevens en Raad voor de rechtspraak. Er was onbevoegde inzage in zakelijke contactinformatie van AP-medewerkers. De Rvdr deed een voorlopige datalekmelding; de gedetailleerde AP-velden gelden niet automatisch voor iedere Rvdr-medewerker. [S32][S33]
- Beperking
- Deze voorbeelden vallen binnen de campagne. Ze worden niet opnieuw als apart nationaal campagnetotaal opgeteld. Alleen productgebruik bewijst niet dat een andere organisatie is getroffen.
- Reactie
- Bevestig herstelmaatregelen, onderzoek eerdere toegang en beoordeel beheerdersinloggegevens of vertrouwensrelaties die de oorspronkelijke kwetsbaarheid kunnen overleven.
Case I
Systeemtoegang bij het ministerie van Financiën
- Wat is bevestigd
- Het ministerie ontdekte onbevoegde toegang op 19 maart en blokkeerde toegang op 23 maart. De melding betrof systemen voor meerdere processen van het beleidsdepartement. Volgens het ministerie waren belasting-, douane- en toeslagendiensten aan burgers en bedrijven niet geraakt. [S37][S38]
- Beperking
- De eerste verklaring stelde geen aanvaller, toegangsmethode, omvang van gestolen gegevens of definitieve groep getroffen systemen vast. Vul deze gaten niet met feiten uit andere overheidsincidenten.
- Reactie
- Bepaal welke processen afhankelijk zijn van de geïsoleerde systemen, houd een operationele terugvaloptie beschikbaar en bewaar bewijs voor verklaringen over niet-getroffen diensten.
Case J
Bestandsdiefstal in Epe en veranderende reikwijdte
- Wat is bevestigd
- Epe dateert in zijn doorlopende overzicht de toegang op 10 maart, het downloaden van bijna 552.000 bestanden op 12 maart en de eerste openbare melding op 14 maart. Later onderzoek stelde dat waarschijnlijk persoonsgegevens van vrijwel alle inwoners waren gestolen. Het noemde 845 geldige identiteitsdocumentkopieën. [S41]
- Chronologie en beperking
- Eerdere berichtgeving noemde een ander aantal identiteitsdocumenten. Geldige kopieën zijn niet uitwisselbaar met alle kopieën of getroffen personen. De gedateerde gemeentelijke verklaring dat gegevens niet op bekende leksites waren verschenen, bewijst geen verwijdering en voorkomt geen later misbruik. [S42]
- Reactie
- Houd definities en updatedata expliciet, geef voorrang aan advies over gevoelige documenten en maak de vragenroute voor inwoners bruikbaar.
Een bestandenaantal is een onderzoeksmaat, geen aantal personen. Eén persoon kan in meerdere records voorkomen en één bestand kan meerdere personen bevatten. Leg in de openbare melding uit wat de organisatie over getroffen personen kan vaststellen. Laat gebruikers bestanden niet zelf door de bevolking delen.
Een afzonderlijk phishingincident bij de politie. Op 25 maart beschreef de politie snelle ontdekking en onderbreking van phishinggerelateerde toegang. Volgens de eerste verklaring waren burgergegevens en opsporingsinformatie niet zichtbaar of toegankelijk geweest. De bron noemde de vermoedelijke gevolgen beperkt en nog in onderzoek. Dit staat los van het politie-incident uit 2024. [S39][S40]
5.4 Zorg: heraansluiting is ook een klinische beslissing
Case K
ChipSoft-ransomware en klantkoppelingen
- Wat is bevestigd
- De Z-CERT-update van 17 april dateert de ransomware op 7 april en bevestigt diefstal van persoonlijke en medische patiëntgegevens bij enkele Nederlandse klanten. Ze onderscheidt getroffen gehoste koppelingen van zelfbeheerde of door derden beheerde software buiten die reikwijdte. [S44][S45]
- Herstel
- ChipSoft beschreef gefaseerd herstel en vrijwel volledige heraansluiting van patiëntenportalen op 12 mei, met doorlopend herstel in juni. De verklaring over gegevensvernietiging steunde op aan beveiligingsexperts toegeschreven verzekeringen; dit rapport kan niet garanderen dat alle kopieën verdwenen zijn. [S18]
- Beperking
- Een uitgeschakelde of herstelde klantverbinding bewijst op zichzelf niet de omvang van de gegevensdiefstal bij die klant. De aangehaalde primaire bronnen noemen geen actor.
- Reactie
- Vereis vóór heraansluiting zowel goedkeuring voor klinische continuïteit als beveiligingsgoedkeuring, met een afgesproken terugdraaiprocedure en route voor patiëntcommunicatie.
5.5 Reizen en horeca: een echte boeking kan een vals betaalverzoek ondersteunen
Case L
Toegang tot gastinformatie van Booking.com
- Wat is bevestigd
- Een latere rapportage van Booking Holdings bevestigt onbevoegde toegang door derden tot boekingsinformatie van bepaalde gasten in april, herstelmaatregelen en samenwerking met overheden. Berichtgeving van 13 april beschreef klantmeldingen en geresette reserveringspincodes. Het aandeel Nederlandse inwoners werd niet vastgesteld. [S46][S47]
- Beperking
- Dit bewijst niet dat elke boeking, elk hotel of elke Nederlandse reiziger is geraakt. Het rapport stelt geen gemeenschappelijke oorzaak vast met het afzonderlijke hotelonderzoek hieronder.
- Reactie
- Geef klanten een onafhankelijke manier om betaalverzoeken te verifiëren en controleer welk vertrouwen supportmedewerkers aan reserveringsdetails ontlenen.
Case R
Een treinpasmelding met een inbraakdatum in 2025
- Wat is bevestigd
- Eurails eerste melding dateerde van 10 januari 2026. [S105] De februari-update beschreef databasekopieën en later verkoopgerelateerd materiaal. Een bij een toezichthouder ingediende bedrijfskennisgeving dateert bestandsoverdracht op 26 december 2025. Dit is een melding uit 2026, geen nieuwe inbraak in 2026. [S103][S104]
- Beperking
- Gewone directe kopers en DiscoverEU-deelnemers hebben verschillende gegevenscategorieën. Brede programmaspecifieke velden mogen niet aan iedere koper worden toegeschreven. Hier is geen totaal van Nederlandse inwoners vastgesteld.
- Reactie
- Bepaal op welke dienst en klantcategorie een melding betrekking heeft voordat u advies geeft. Houd gebeurtenisdatum, meldingsdatum en latere verspreiding apart in het responsdossier.
Een persoon kan één klantmerk gebruiken zonder te weten welk programma de informatie bewaart. Supportmedewerkers moeten via een bestaande route de relevante dienstrelatie kunnen vaststellen. Advies moet die relatie volgen, niet de uitgebreidste veldlijst die voor een klantcategorie is gemeld.
Een afzonderlijk juni-onderzoek betrof hotelgasten met gerichte reserverings- of betaalberichten. NOS meldde een brancheschatting van minstens 100 Nederlandse hotels; oorzaak en volledige omvang bleven onbeslist. De eigen pagina van de branchedeelnemer beschreef een inventarisatie. Geen van beide bewijst dat de deelnemer zelf de getroffen leverancier was. [S53][S54]
5.6 Onderwijs: het leveranciersincident en de universitaire reactie
Case M
Canvas en universitaire continuïteit
- Wat is bevestigd
- De doorlopende UvA-melding vermeldt formele leverancierskennisgeving uiterlijk op 7 mei, met volgens de leverancier namen, e-mailadressen en mogelijk identificatienummers. Ze beschreef zeven universiteiten. Koppelingen werden op 8 mei onderbroken; UvA herstelde Canvas op 13 mei. [S49][S50]
- Beperking
- Eén universiteitsmelding rechtvaardigt niet het benoemen van iedere getroffen instelling of het toekennen van gelijke reikwijdte. Een verklaring van de leverancier dat gegevens zijn verwijderd, is geen onafhankelijk vastgestelde verwijdering van elke kopie.
- Reactie
- Test een alternatieve onderwijs- en inleverroute, bepaal veilige heraansluitcriteria en stem informatie uit het tijdelijke proces af.
Onderwijscontinuïteit vraagt naast technische toegang ook beslissingen over deadlines. Als lesmateriaal, beoordeling of inlevering van een gedeeld platform afhangt, moeten facultaire verantwoordelijken weten wie alternatieven kan goedkeuren en communiceren. Alleen een inlogpagina herstellen lost die onderwijsbeslissingen niet op.
5.7 Retail, websites en andere onbesliste grenzen
Ahold Delhaize beschreef op 19 oktober kwaadwillige activiteit en het uit voorzorg stilleggen van enkele websites of apps, terwijl winkels openbleven. Het kwartaalrapport schatte gevolgen voor omzet en operationele winst in het vierde kwartaal. Het rapport van 4 november schatte een omzetdaling van EUR 200–250 miljoen en een operationele winstdaling van EUR 75–100 miljoen. Dit zijn groepsschattingen, geen definitieve of uitsluitend Nederlandse verliezen. Er wordt geen actortoeschrijving overgenomen. [S19][S20]
Een verwerkingsverantwoordelijke voor een retailwebshop meldde ook een klantgegevensincident in september. De naam blijft hier weggelaten. De melding ondersteunt de afgebakende incidentbeschrijving, geen conclusie over de bredere omgeving van de verantwoordelijke. [S30]
Dustins septemberchronologie bevestigt toegang tot interne systemen, tijdelijk stilleggen en gefaseerd herstel. De latere FAQ beschrijft getroffen administratie-/supportgegevens en beperkte zakelijke contact- of gebruikersinformatie bij bepaalde beheerdienstklanten. Andere berichtgeving geeft claims over Nederlandse klanten weer; die zijn geen officiële bevestiging van inbraken in hun eigen netwerken. [S101][S102]
Voor websites in bredere zin waarschuwde de AP in augustus voor misbruikte WordPress-kwetsbaarheden, datalekmeldingen en gebrekkige risicocommunicatie. Ze gaf geen aantal beheerders. Dit mag niet bij een wereldwijd besmette-websitetotaal van een andere campagne worden opgeteld of als één gemeten nationale golf gelden. [S60]
Een gemeld incident met interne mappen bij een luchtvaartgroep blijft hier algemeen beschreven. Een nieuwsbericht citeerde het bedrijf over onbevoegde toegang. In die fase waren volgens het bedrijf geen gevoelige gegevens of gevolgen voor klantdiensten vastgesteld. De verantwoordelijkheidsclaim van een afzonderlijke groep wordt niet overgenomen. De precieze incidentdag en volledige omvang blijven onbeslist. [S64]
Deze voorbeelden rechtvaardigen controles van webbeheer, bevoorrechte toegang en klantmeldingen. Ze bewijzen geen gedeelde actor of één toegangsroute. Het NCSC meldde in oktober expliciet toen geen reden te zien om de besproken voedselsectorincidenten als gerelateerd te beschouwen. [S63]
5.8 Recente activiteit: 8–22 november
De recente periode bevat gebeurtenissen die verschillende operationele reacties vereisen. De onderstaande data onderscheiden de gebeurtenis van de openbare update. Een update telt niet als een nieuwe inbraak; een preventieoefening telt niet als een crimineel slachtofferincident.
Case O
AllUnited en reikwijdte per vereniging
- Wat is bevestigd
- AllUnited meldt gegevensdiefstal op 9 november en herstel van een softwarefout na ontdekking. De update van 18 november meldde een collectieve AP-melding voor 478 verenigingen. De update van 20 november noemde nog uitgeschakelde bondskoppelingen. [S68]
- Beperking
- Het getal 478 telt deelnemende verenigingen in die collectieve melding. Het is geen definitief aantal getroffen personen, alle klanten of alle meldingen. De koppelingsstatus bewijst niet dat iedere genoemde bond is getroffen. Eerdere persaantallen beschrijven eerdere berichtgeving. [S69]
- Reactie
- Iedere vereniging moet vaststellen welke records ze aan de dienst heeft toevertrouwd, haar eigen communicatiebesluit nemen en bepalen welke koppelingen veilig bruikbaar zijn.
Case Q
Een script van derden bereikt de klantbrowser
- Wat is bevestigd
- Het advies van de experimentplatformaanbieder, bijgewerkt op 19 november, bevestigt misbruik van een fout in de aanmeldprocedure op 16 november, accountimitatie en kwaadaardige JavaScript-injectie. Volgens de aanbieder werd minder dan 5% van de klanten geraakt en vond herstel die dag plaats. [S74]
- Externe waarneming
- Report URI beschreef 178 organisaties wereldwijd in zijn onderzoek. Dat is een wereldwijd onderzoeksaantal, geen Nederlands slachtofferaantal. Klantnamen blijven weggelaten in afwachting van de vereiste bevestiging; het aangehaalde bewijs rechtvaardigt hier geen identificatie van Nederlandse klanten. [S29]
- Reactie
- Breng scripts in klantbrowsers in kaart, bepaal welke accounts ze mogen wijzigen en test hoe een getroffen afhankelijkheid kan worden uitgeschakeld.
Een browserafhankelijkheid kan buiten het team vallen dat de hoofdapplicatie patcht. Beveiligingsverantwoordelijkheid moet aansluiten op wie uitvoerbare inhoud kan wijzigen, ook binnen marketing- of experimentbeheer. Oefen of de organisatie de afhankelijkheid kan vinden, beheerderstoegang kan intrekken en haar kan uitschakelen zonder essentiële klantfuncties te verliezen.
| Openbare datum | Onderwerp | Interpretatie en directe beslissing |
|---|---|---|
| 9 november | Politiewaarschuwing over criminele onlineplatforms [S70] | Preventiecontext; stuur verdacht materiaal via bevoegde beveiligingsprocessen door |
| 12 november | Update Operation Endgame [S71][S72] | Internationale opsporing; onderzoek relevante meldingen en eerdere inbraken, zoals besproken in §7.5 |
| 12 november | Berichtgeving over leveranciersgerelateerde enquêtegegevens [S94] | Bedrijfsonderzoek zoals gemeld; e-mailadressen zijn geen unieke personen |
| 13 november | Door het NCSC beschreven cloudmailstoring [S73] | Continuïteitsincident; in die beschrijving geen aanwijzing voor een hack; test onafhankelijke communicatie |
| 16 november | RDI-bericht over GPS-onderzoek [S98] | Gebeurtenis op 9 november; oorzaak onbeslist, apart van conclusies over netwerkinbraken |
| 18–20 november | AllUnited-updates over reikwijdte en koppelingen [S68] | Update van het incident van 9 november; bepaal gegevens- en dienststatus per vereniging |
| 19 november | Revolut-onderzoek gemeld door de politie [S75] | Diefstal in september, later openbaar gemeld; persoonlijke veiligheid en frauderespons in Case P (§8.3) |
| 21 november | Gesimuleerde webshopcampagne van de politie [S77] | Preventieoefening, geen klantverliezen door een criminele inbraak |
Een afzonderlijk bericht van 12 november citeerde een consumentenmerk dat leveranciersgerelateerde blootstelling van 128.000 e-mailadressen en andere enquêtegegevens onderzocht. De mate van inzage, kopiëren of misbruik bleef onduidelijk. Namen blijven hier weggelaten. Een verband met het latere browserscriptincident is niet vastgesteld. [S94]
Het RDI-bericht van 16 november stelt een andere grens. Het betreft verstoring van vliegtuig-GPS op 9 november, 18:15–18:30. Volgens de toezichthouder beschermden secundaire systemen de luchtvaartveiligheid. Het onderzoek stelde geen opzettelijke verstoring, herkomst of verantwoordelijkheid vast. Dit bewijst geen inbraak in luchthavensystemen. [S98]
De cloudmailbeschrijving betreft beschikbaarheid zonder vastgestelde kwaadwillige oorzaak. De relevantie is continuïteit, geen nieuw aanvalsaantal. [S73]
Kernpunten
- 01
Bevestig gegevens- en dienstgevolgen afzonderlijk per organisatie en leverancier.
- 02
Doorlopende updates, campagnevoorbeelden en collectieve meldingen mogen niet worden opgeteld tot unieke slachtoffers.
- 03
Recente activiteit maakt verenigingsreikwijdte, browserafhankelijkheden en onafhankelijke communicatie directe oefenprioriteiten.
Hoofdstuk 6
Verbonden systemen, verstoring en operationele continuïteit
Dit hoofdstuk beantwoordt
Welke verstoringsclaims vragen technische verificatie en wanneer wordt een verbonden systeem een operationele prioriteit?
In het kort
Het sterkste bewijs over verbonden besturingen is hier een officieel bericht over koelsystemen. Dat verschilt van een claim over camera-inloggegevens, een websitebeschikbaarheidsclaim of een cloudstoring. Deze gebeurtenissen vragen ander bewijs en andere eigenaren. Stel vast of een fysiek proces is geraakt, bewaar lokaal bewijs en isoleer onveilige externe toegang via een bevoegd besluit. Bereid onafhankelijke communicatie voor voordat de normale samenwerkingsdienst uitvalt.
6.1 Een tijdlijn met expliciete bewijstypen
- 9 mrt 2026AIVD en MIVD
Beschrijven een campagne tegen berichtenaccounts en Nederlandse overheidsslachtoffers; de toeschrijving is van de diensten [S36]
- 1 apr 2026NCSC
Waarschuwt voor kwaadaardige softwarepakketten; Nederlandse slachtofferaantallen zijn niet vastgesteld [S43]
- 28 mei 2026Politie en NCSC
Beschrijven een internationale botnetverstoring met in Nederland gehoste infrastructuur [S52]
- 30 jun 2026AIVD en MIVD
Beschrijven phishing naar herstelsleutels als ontwikkeling binnen de berichtencampagne [S57]
- 10 jul 2026AIVD en MIVD
Bevestigen gehackte camera’s langs Nederlandse militaire logistieke routes, zonder eigenaren te benoemen [S58]
- 23 aug 2026Adverteerder van inloggegevenslijst
Biedt cameramateriaal aan; echtheid, locatie en toegang blijven ongeverifieerd (B06)
- 7 okt 2026Kamerantwoord
Beschrijft terugkerende DDoS-pogingen tegen DigiD en grotere beschikbaarheidsgevolgen gedurende 2026 [S96]
- 13 okt 2026NCSC
Ziet op dat moment geen reden om de besproken voedselsectorincidenten als gerelateerd te beschouwen [S63]
- 2 nov 2026NCSC
Bevestigt cyberaanvallen op koelsystemen in Europa, waaronder Nederland [S66]
- 12 nov 2026Politie
Kondigt verdere verstoring via Operation Endgame aan; internationale cijfers en cijfers over locaties in Nederland vragen afzonderlijke lezing [S71]
- 13 nov 2026NCSC
Beschrijft een cloudmailstoring, zonder aanwijzing voor een hack in dat bericht [S73]
- 16 nov 2026RDI
Meldt onderzoek naar GPS-verstoring op 9 november; oorzaak en verantwoordelijkheid onbeslist [S98]
- 16 nov 2026
6.2 Koelinstallaties en wijzigingen op afstand
Case N
Koelinstallaties en wijzigingen op afstand
- Wat is bevestigd
- Het NCSC-bericht van 2 november beschrijft cyberaanvallen op koelinstallaties in meerdere Europese landen, waaronder Nederland. Zwakke of standaardwachtwoorden maakten wijzigingen op afstand mogelijk. Het advies is directe internetblootstelling te verwijderen. [S66]
- Andere berichtgeving
- Een Anadolu-bericht, met NOS als bron, noemde minstens 17 Nederlandse bedrijven. Dit is gedateerde persberichtgeving, geen door het NCSC aangeleverd aantal. Het bewijs stelt geen enkele leverancier, actor of gemeten bederfschade op iedere locatie vast. [S67]
- Reactie
- Bepaal de routes voor beheer op afstand en hun eigenaren. Controleer fysieke meetwaarden, beperk onveilige toegang en behoud een lokale hersteloptie voordat u publiekelijk over gevolgen spreekt.
| Punt | Te vermijden gevolgtrekking | Ondersteunde grens | Beslissing van de beheerder |
|---|---|---|---|
| Reikwijdte | Ieder product van één leverancier was geraakt | Geen volledige leverancierspopulatie vastgesteld | Bepaal de werkelijke afhankelijkheid van afstandsbediening |
| Besturing | Een scherm toont fysieke schade aan | Lokaal procesbewijs blijft nodig | Controleer meetwaarden en lokale registraties |
| Toeschrijving | Eén actor coördineerde iedere gebeurtenis | Hier is geen gemeenschappelijke dader vastgesteld | Dam de geverifieerde toegang in zonder naar verantwoordelijkheid te gissen |
| Populatie | Een persschatting is een nationale telling | Het NCSC geeft geen Nederlands totaal | Stel de eigen installatiereikwijdte vast |
Een noodbesluit mag niet afhangen van het achterhalen wie de verbinding installeerde. Facilitair beheer, koeltechnische aannemers, IT en bedrijfsvoering moeten afspreken wie toegang kan uitschakelen, apparatuur controleert en noodonderhoud voortzet. Leg die rollen vóór het incident vast, in plaats van te onderhandelen terwijl een proces afwijkt.
6.3 Een cameralijst is geen incident met industriële besturingen
Het camerabericht in Case F is ondergronds bewijs van een advertentie. Het stelt niet het land van ieder apparaat, werkende toegang, eigendom, echtheid of een wijziging van een fysiek proces vast. Het mag niet worden opgewaardeerd tot een geverifieerde campagne tegen industriële besturingen. [S1]
6.4 DigiD-beschikbaarheid en de grens van de bewaarde berichten
Een op 7 oktober ontvangen Kamerantwoord bevestigt dagelijkse DDoS-pogingen tegen DigiD en grotere beschikbaarheidsgevolgen gedurende 2026. Het beschrijft steeds complexere, gerichte aanvallen. Landelijke berichtgeving citeerde Logius over een nieuwe aanval op 30 oktober. Dit zijn ondersteunende gebeurtenissen binnen een terugkerende campagne, geen afzonderlijke datalekaantallen. [S96][S97]
Bij een dienst die van digitale authenticatie afhangt, moet de terugvaloptie aangeven wat gebruikers zonder inloggen kunnen doen. Een statusbericht moet de getroffen functie en volgende update uitleggen. Alleen een beschikbaarheidsincident bewijst geen diefstal van authenticatiegegevens.
De thematabel bevat DDoS- of hacktivismeverwijzingen, maar het bewaarde materiaal stelde geen Nederlandse DDoS-campagne of geverifieerde industriële-besturingsclaim vast. Dit is een beperking van het bewijs, geen bewijs dat Nederlandse organisaties zulke activiteit niet meemaakten. [S1]
Alleen een niet-reagerende website toont geen oorzaak, duur of operationele gevolgen aan. Een actor kan een claim publiceren terwijl een site om een andere reden onbereikbaar is. Vergelijk eigen diensttelemetrie, leveranciersstatus en incidentbewijs voordat u de beschrijving van de actor overneemt.
6.5 Continuïteitsoefeningen moeten beveiligingshulpmiddelen omvatten
De recente cloudstoring in §5.8 toont waarom beveiliging van gewone dienstbeschikbaarheid afhangt. Een incidentteam moet weten welke waarschuwingen, beheerdersgoedkeuringen en communicatie dezelfde dienst gebruiken. Een terugvaloptie met dezelfde uitgevallen identiteits- of berichtenafhankelijkheid kan tegelijk falen.
Kernpunten
- 01
Verifieer het fysieke proces en de eigenaar van externe toegang voordat u operationele gevolgen concludeert.
- 02
Houd ondergrondse cameraclaims gescheiden van officieel spionage- en koelsysteembewijs.
- 03
Test communicatie en beveiligingsbeslissingen terwijl de normale clouddienst onbeschikbaar is.
Hoofdstuk 7
Actoren, campagnes en de grenzen van toeschrijving
Dit hoofdstuk beantwoordt
Welke actoren ondersteunt het bewijs en welke relaties moeten verdedigers niet afleiden?
In het kort
Criminele vermeldingen, bedrijfstoeschrijvingen en beoordelingen van inlichtingendiensten beantwoorden verschillende vragen. Lockbit5 voert de bewaarde Nederlandse ransomwarevermeldingen aan; Odido noemt ShinyHunters. Officiële campagneberichten betreffen afzonderlijk berichtenaccounts, camera’s en gerichte malware. Dit vormt geen gezamenlijk netwerk. Bewaar die grenzen met de kaart waarop elke relatie een bewijstype heeft en geef daarna prioriteit aan herstel, accountbescherming en de specifiek beschreven middelen.
7.1 Een relatiekaart met bewijs op iedere lijn
- Eigen bericht
- Doorplaatsing
- Officiële verklaring
- Openbare berichtgeving
- Onze waarneming
Geen aangetoonde band met andere actoren
Een lijn toont een gedocumenteerde relatie van het aangegeven type. Een officiële campagnetoeschrijving, bedrijfsbeschrijving, actoradvertentie en gedeeld bericht zijn geen gelijkwaardig bewijs. Een verband toont geen gemeenschappelijke dader aan. Een losstaande knoop is beter dan een verzonnen verbinding.
Dit rapport voegt de ransomwaremerken, ondergrondse adverteerders en staatsgerelateerde campagnes niet samen tot één organisatie. Gedeelde landeninteresse of vergelijkbare termen bewijzen geen coördinatie. Als bij een incident geen actor vaststaat, blijft de verdedigende analyse ook zonder toeschrijving bruikbaar.
7.2 Ransomwarevermeldingen en regionale context
- Onderzoeksperiode 2026
- Volledig jaar 2025
Bron: geaccepteerde Brandefense Ransompedia-vermeldingen. 2026: 1 januari-22 november; 2025: volledig jaar. Ongelijke perioden; geen nationale risicorangschikking [S3].
| Land | Geaccepteerde vermeldingen in de onderzoeksperiode van 2026 | Vermeldingen over heel 2025 |
|---|---|---|
| Nederland | 77 | 44 |
| België | 46 | 42 |
| Duitsland | 457 | 311 |
| Frankrijk | 295 | 182 |
| Verenigd Koninkrijk | 383 | 288 |
De kolom voor 2026 betreft een deel van het jaar en eindigt bij de bewaarde momentopname op de peildatum. De kolom voor 2025 beslaat een volledig jaar. Het Nederlandse deeltotaal ligt al boven het vorige jaartotaal, maar dit is geen groeipercentage over gelijke perioden. De tabel corrigeert evenmin voor bevolkingsomvang en geeft geen inbraakkans.
België, Duitsland en Frankrijk bieden nabije EU-context; het Verenigd Koninkrijk biedt een nabije niet-EU-vergelijking. Economische omvang, openbaarmaking, sectorsamenstelling en crimineel publicatiegedrag kunnen aantallen beïnvloeden. Deze cijfers zijn daarom beschrijvende vergelijkingen, geen ranglijst van nationale beveiligingsprestaties.
| Groepslabel zoals bewaard | Nederlandse vermeldingen | Interpretatie |
|---|---|---|
| Lockbit5 | 15 | Meest voorkomende label in deze momentopname |
| Thegentlemen | 9 | Tweede naar bewaarde Nederlandse vermeldingen |
| Qilin | 6 | Zes vermeldingsclaims, geen zes onafhankelijk vastgestelde inbraken |
| INC Ransom | 4 | Alleen de vermeldingspopulatie |
| DragonForce | 4 | Alleen de vermeldingspopulatie |
| Overige labels | 39 | Het restant verdeeld over meerdere merken |
Lockbit5
Vermeldingslabel in de bewaarde momentopnameIn Nederland, 2026
- Periode in 2026
15 vermeldingen met landlabel Nederland onder deze naam
Geclaimde doelwitten
Organisaties gekoppeld aan vermeldingen met landlabel Nederland; identiteiten weggelaten
In openbare berichtgeving
- [S3] De Ransompedia-momentopname bevat 15 vermeldingen onder het label Lockbit5
Onze beoordeling
Dit label komt het vaakst voor in deze Nederlandse momentopname. Het bewijst geen verwantschap tussen code, gedeelde affiliate, versleuteling, betaling of juistheid van elke landkoppeling. Bereid herstel en het veiligstellen van bewijs voor, ongeacht de gebruikte naam.
ZekerheidHoog voor het aantal bewaarde vermeldingen; afzonderlijke claims niet geverifieerd
Qilin
Vermeldingslabel in de bewaarde momentopnameIn Nederland, 2026
- Periode in 2026
6 vermeldingen met landlabel Nederland onder deze naam
Geclaimde doelwitten
Organisaties gekoppeld aan vermeldingen met landlabel Nederland; identiteiten weggelaten
In openbare berichtgeving
- [S3] De Ransompedia-momentopname bevat 6 vermeldingen met landlabel Nederland onder Qilin
Onze beoordeling
Een vermelding vraagt om validatie en is geen geverifieerde vaststelling van een inbraak. Controleer incidentregistraties en leveranciersmeldingen voordat een organisatie aan een nieuwe gebeurtenis wordt gekoppeld. Het aantal vermeldingen wijst geen specifieke toegangsroute of zwakke plek in de verdediging aan.
ZekerheidHoog voor het aantal bewaarde vermeldingen; toegangsroute en gevolgen nog niet vastgesteld
7.3 ShinyHunters en bedrijfsspecifieke toeschrijving
ShinyHunters
In Nederland, 2026
- 5–6 februari
Door Odido genoemde data van het incident in zijn klantsysteem
- 7 september
De politie beschreef hoe aanvallers zich voordeden als IT-collega’s en later gegevens publiceerden
Geclaimde doelwitten
Het openbaar bevestigde incident met klantcontactgegevens; er wordt geen bredere lijst van slachtoffers afgeleid
In openbare berichtgeving
Onze beoordeling
Controleer de beller en de gevraagde handeling afzonderlijk. Een vertrouwde stem of intern jargon geeft geen toestemming om in te loggen, een code te delen of klantgegevens te exporteren. Een bewaarde advertentie toont niet aan dat de poster de door het bedrijf genoemde dader is.
ZekerheidHoog voor de gepubliceerde toeschrijving door het bedrijf; identiteit van de dader niet onafhankelijk geverifieerd
Odido noemt ShinyHunters in zijn bijgewerkte beschrijving. De Ransompedia-momentopname bevat afzonderlijk twee Nederlandse vermeldingen onder het label Shinyhunters. Dit zijn verschillende records met verschillende betekenissen. Het rapport leidt niet af dat iedere gerelateerde klantgegevensmelding of leverancierszaak bij die groep hoort. [S14][S3]
7.4 Drie officiële campagnelijnen
Berichtenaccounts en herstelgeheimen
Het maartbericht van de AIVD en MIVD noemt Nederlandse overheidsmedewerkers als doelwitten en slachtoffers van een campagne die de diensten aan Russische staatshackers toeschrijven. Het betreft persoonlijke accounts, verificatie- of pincodes en gekoppelde apparaten. Het bericht sluit een platformbrede inbraak bij Signal of WhatsApp uit. [S36]
De juni-update beschrijft phishing naar herstelsleutels van Signal-back-ups als een ontwikkeling binnen die activiteit. Dit telt niet automatisch als een tweede afzonderlijke slachtoffergebeurtenis. De beschrijving van de diensten toont campagneontwikkeling; individuele totalen en inbraakdata zijn hier niet beschikbaar. [S57]
Campagne tegen berichtenaccounts
Campagne beschreven door de AIVD en MIVDIn Nederland, 2026
- 9 maart
De diensten meldden dat Nederlandse overheidsmedewerkers tot de doelwitten en slachtoffers behoorden
- 30 juni
De diensten waarschuwden voor phishing naar herstelsleutels van back-ups
Geclaimde doelwitten
Accounts bij berichtendiensten; identiteiten van personen weggelaten
In openbare berichtgeving
Onze beoordeling
Controleer expliciet de routes voor accountherstel en het koppelen van apparaten. Deze waarschuwingen tonen geen kwetsbaarheid in de berichtenplatforms zelf aan. Beperk gevoelig werk tot goedgekeurde kanalen en onderzoek ongeautoriseerde apparaatkoppelingen samen met de accounteigenaar.
ZekerheidOfficiële toeschrijving zoals gepubliceerd; geen onafhankelijke toeschrijving aan een actor
Een reactie moet ook eerdere gesprekken en gekoppelde apparaten meenemen. Het wijzigen van één geheim bewijst niet dat de aanvaller nooit eerder materiaal las of dat iedere gekoppelde sessie is verwijderd. Gebruikers hebben een ondersteunde checklist en vertrouwelijke meldroute nodig, zeker wanneer openbaarmaking gevoelige relaties kan blootleggen.
Camera’s en zicht op logistiek
De diensten schrijven in juli een Europese cameraspionagecampagne toe aan Russische staatsactoren. Ze bevestigen een klein aantal gehackte camera’s langs Nederlandse militaire logistieke routes, zonder eigenaren of een exact aantal bekend te maken. Dit rapport identificeert de locaties niet. [S58]
Spionagecampagne met IP-camera’s
Campagne beschreven door de AIVD en MIVDIn Nederland, 2026
- 10 juli
De diensten meldden een klein aantal getroffen Nederlandse camera’s
Geclaimde doelwitten
Privaat beheerde camera’s nabij militaire logistieke routes; eigenaren en locaties weggelaten
In openbare berichtgeving
- [S58] De AIVD en MIVD beschrijven gestructureerde cameraspionage in Europa en Nederlandse gevallen
Onze beoordeling
Toegang tot camera’s kan operationele patronen blootleggen zonder toegang tot een militair netwerk. Breng eigendom, beheer op afstand en afhankelijkheden van ondersteuning in kaart. Het bewaarde bewijs koppelt de afzonderlijke ondergrondse advertentie met een cameralijst niet aan deze campagne.
ZekerheidOfficiële toeschrijving en bevestiging van Nederlandse gevallen zoals gepubliceerd; geen exact binnenlands aantal
Een praktische inventaris moet beheer en gegevenstoegang omvatten, niet alleen gebouweigendom. Een facilitair aannemer kan de camera beheren terwijl een ander team beslist wat die opneemt. Maak die verantwoordelijkheden expliciet in het responsplan en behoud een lokale manier om te controleren of toegang bevoegd is.
Gerichte malware tegen personen
De AIVD beschrijft in september, na gezamenlijk onderzoek met Britse diensten, Iraanse cyberactoren die CHOSEN BRICK inzetten tegen critici in het Westen. De dienst bevestigt dat Nederlandse slachtoffers zijn geïnformeerd. Dit is de toeschrijving van de brondiensten, geen onafhankelijke toeschrijving door dit rapport of oordeel over de doelwitten. [S61]
CHOSEN BRICK-campagne
Naam uit het gezamenlijke beveiligingsadviesIn Nederland, 2026
- 15 september
Gezamenlijk beveiligingsadvies gepubliceerd; de beschreven doelwitselectie in Nederland gaat terug tot ten minste 2025
Geclaimde doelwitten
Personen die de diensten omschrijven als dissidenten, activisten en journalisten; identiteiten weggelaten
In openbare berichtgeving
Onze beoordeling
Bied mensen met een verhoogd risico een veilige meldroute en isoleer verdachte bestanden voor analyse door bevoegde onderzoekers. De matrix beschrijft gedrag en mogelijkheden van de campagne. Zij toont niet aan dat elke techniek tegen ieder Nederlands slachtoffer is gebruikt.
ZekerheidOfficiële toeschrijving zoals gepubliceerd; aantallen slachtoffers en individuele data weggelaten
Technieken uit het gezamenlijke overheidsadvies, per tactiek
Eerste toegang
T1566.003Spearphishing via een dienstUitvoering
T1204.002Kwaadaardig bestandPersistentie
T1547.001Run-registersleutels / opstartmapVerzameling
T1113SchermopnameExfiltratie
T1041Exfiltratie via een C2-kanaalImpact
T1485GegevensvernietigingDe techniek-ID’s voor CHOSEN BRICK staan expliciet in het gezamenlijke beveiligingsadvies [S95]. De geselecteerde rijen beschrijven gedrag of mogelijkheden van de campagne en bewijzen niet dat elke techniek tegen Nederlandse slachtoffers is gebruikt. Aan de waarschuwingen over berichtenaccounts en camera’s zijn geen niet-onderbouwde techniek-ID’s toegekend. [S95]
Het gezamenlijke beveiligingsadvies levert de techniekindeling in de widget. Die beschrijft campagnegedrag en mogelijkheden. Ze bewijst niet dat iedere techniek tegen ieder Nederlands slachtoffer is gebruikt en stelt geen slachtofferidentiteiten vast. [S95]
China-gerelateerde beoordelingen en historische context
Een AIVD-bericht uit april onderschrijft advies over verborgen netwerken die Chinese hackgroepen tegen Nederlandse en geallieerde belangen gebruiken. Een MIVD/AIVD-bericht uit oktober behandelt spionage via randapparatuur en een meerjarig patroon, naast verwachte verdere activiteit. Geen van beide levert een nieuwe, volledige Nederlandse slachtofferlijst. [S48][S62]
De jaarverslagen over 2025, gepubliceerd in april 2026, bespreken ook eerdere berichtentoegang, inbraken bij Nederlandse hostingaanbieders en dreiging rond Noord-Koreaanse IT-werkers. De publicatie hoort bij de context van dit jaar; activiteit uit 2025 wordt daardoor geen nieuw incident in 2026. [S90][S91]
Een Zimbra-advies uit juli biedt een andere nuttige grens. De AIVD beschreef een campagne tegen westerse organisaties, maar meldde expliciet dat dit incident geen Nederlandse slachtoffers had. Het kan productvoorbereiding ondersteunen zonder als binnenlandse inbraak te tellen. [S59]
Softwarepakketten en de ontwikkelomgeving
Het NCSC-bericht uit april beschrijft kwaadaardige pakketversies na Trivy-toegang, verspreiding van CanisterWorm en een afzonderlijk axios-incident. Het noemt aanwijzingen voor exfiltratie zonder Nederlandse slachtoffers te tellen. Houd deze gebeurtenissen gescheiden bij controles van ontwikkelcredentials, pakketvertrouwen en diensten die ontwikkelaars kunnen bereiken. [S43]
7.5 Opsporing verandert infrastructuur, niet de geschiedenis van gestolen gegevens
| Bekendgemaakt | Officiële actie | Wat de cijfers beschrijven |
|---|---|---|
| 4 maart | Internationale actie haalde een gestolen-gegevensforum offline [S89] | Verstoring van een criminele markt, geen nieuw gemeten Nederlands datalektotaal |
| 21 mei | Politie beschreef het offline halen van een crimineel gerichte VPN-dienst met Franse autoriteiten [S51] | 33 gekoppelde servers ontmanteld en 83 informatiepakketten; internationale opsporing |
| 28 mei | Botnetactie van politie/NCSC [S52] | Minstens 17 miljoen besmette apparaten wereldwijd en 200 infrastructuurservers in Nederland |
| 18 juni | SocGholish-gerelateerde verstoring, door de politie gekoppeld aan EvilCorp [S55] | 14.971 websites internationaal opgeschoond; infrastructuur- en credentialcijfers zijn geen Nederlandse slachtofferaantallen |
| 24 juni | Infostealerinfrastructuur en teruggevonden inloggegevens [S56] | Meer dan 24 miljoen inloggegevens van minstens 384.000 systemen bij een internationale actie |
| 28 oktober | Actie tegen een hostingbedrijf dat volgens de politie criminele diensten ondersteunde [S65] | Infrastructuurhandhaving, zonder telling van getroffen Nederlandse klanten |
| 12 november | Verdere Operation Endgame-actie [S71][S72] | Cijfers over locaties in Nederland en internationale cijfers vragen afzonderlijke behandeling |
Bij de novemberactie meldde de politie verwijdering van 14 Gootloader-servers in Nederland en zes Nederlandse servers binnen een CastleRAT-actie met 120 servers. Het StealC-cijfer omvatte 80 door de Nederlandse politie verwijderde servers. Dat laatste stelt hun locatie niet vast. Teruggevonden persoonsgegevens waren internationaal. [S71][S72]
Tel de juni- en novembertotalen niet op als onafhankelijke unieke slachtoffers of records. Perioden en infrastructuurrelaties kunnen overlappen. Belangrijker: een server ontmantelen trekt niet alle gestolen inloggegevens in en verwijdert niet alle eerder geplaatste malware.
Kernpunten
- 01
Houd criminele claims, bedrijfstoeschrijvingen en dienstbeoordelingen op iedere kaart gescheiden.
- 02
Ransomwarevergelijkingen beschrijven vermeldingen met expliciete perioden, geen nationaal risico.
- 03
Ook na infrastructuuracties moeten organisaties inloggegevens, toegang en eerdere inbraken valideren.
Hoofdstuk 8
De fraude-economie en schade na openbaarmaking
Dit hoofdstuk beantwoordt
Hoe kan geadverteerde identiteit of een gestolen record een fraude- of veiligheidsprobleem worden?
In het kort
De bewaarde berichten bieden financiële accounts, identiteitsmateriaal, contactlijsten en vermeende toegang aan. Ze tonen aanbiedingen, geen afgeronde transacties of gemeten fraudemarkt. Officiële berichtgeving voegt een ernstiger gevolg toe: gestolen bankklantinformatie gekoppeld aan een poging tot geweld. Verbind fraudemaatregelen, privacycommunicatie en escalatie bij persoonlijke onveiligheid. Valideer getroffen informatie, verifieer betaalinstructies onafhankelijk en geef mensen een duidelijke route voor verdachte benaderingen.
8.1 Accounts en identiteit als aangeboden producten
Binnen de 3.286 bewaarde berichten met landtag die op thema zijn beoordeeld, verschijnt handel in financiële accounts in 1.000 berichten. Identiteits- of verificatiemateriaal verschijnt in 432 en phishing of fraude in 443. Categorieën overlappen en landvermeldingen kunnen terloops zijn. Deze aantallen zijn niet te extrapoleren naar Nederlandse transacties of verliezen. [S1]
Een financieel merk in een advertentie kan het beoogde misbruikproduct beschrijven, niet de bron van een datalek. Een rekeningopeningsaanbod bewijst niet dat een rekening de controles van die instelling doorstond. Een per bank ingedeelde contactlijst bewijst niet dat de bank de lijst leverde.
Een bericht van 20 november biedt een phishingpaneel voor meerdere landen aan, noemt een Nederlandse uitgever en claimt interactieve inlogcodefuncties. Het bewijst geen inzet, effectiviteit of geslaagde omzeiling. Een afzonderlijk aanbod van 8 november beschrijft 265.000 Nederlandse cryptoleads; niet vastgesteld is dat dit het forex-bestand uit Case E betreft. [S1]
Een bericht van 22 november herhaalt de reclametaal voor de kit. De herhaling toont geen daadwerkelijk gebruik, effectiviteit, geslaagde omzeiling of gemeenschappelijke operator aan. [S1]
Opmerking. Een bericht van 22 november herhaalt de reclametaal voor de kit. Herhaling toont verspreiding aan, geen daadwerkelijk gebruik, geslaagde omzeiling of gemeenschappelijke operator.
- Vastgesteld
- Op 20 november biedt een verkoper een phishingpaneel voor meerdere landen aan dat een Nederlandse kaartuitgever noemt en interactieve ondersteuning voor inlogcodes claimt.
- Niet vastgesteld
- Daadwerkelijk gebruik, effectiviteit, slachtoffers, het precieze mechanisme, geslaagde omzeiling of een inbraak bij een uitgever.
Opmerking. Het is niet vastgesteld dat de geadverteerde cryptoleads hetzelfde bestand zijn als het forex-aanbod in B05.
- Vastgesteld
- Een bericht van 8 november biedt een gegevensverzameling met 265.000 Nederlandse cryptoleads aan en beschrijft de vermeende velden.
- Niet vastgesteld
- Herkomst, actualiteit, echtheid, aantal unieke personen of een verband met de forex-lijst van 230.000 rijen.
B17 biedt bankgelabelde leads aan naast andere landen. B18 promoot een vermeende verificatieomzeiling met virtuele camera’s. B19 vraagt USD 200 voor een geadverteerde bankrekening, of USD 250 met een gekoppeld exchange-account. Geen daarvan bewijst geleverde rekeningen, rechtmatige identiteiten, bruikbare tegoeden of afgeronde verkopen. Behandel geadverteerde verificatieondersteuning niet als bewezen omzeiling. [S1]
- Vastgesteld
- Een terugkerende verkooptekst biedt bankleads met het label Nederland aan naast andere financiële gegevensverzamelingen.
- Niet vastgesteld
- Herkomst bij een bank, verzamelingsdatum, aantal unieke personen, geldigheid van de gegevens, identiteit van de exploitant of een afzonderlijk datalek per doorplaatsing.
- Vastgesteld
- Een forumpromotie claimt methoden met virtuele camera’s voor identiteitsverificatie bij Nederlandse banken.
- Niet vastgesteld
- Of een methode bestaat of werkt, een geslaagde rekeningopening, aantallen slachtoffers of een datalek bij een bank.
- Vastgesteld
- Een verkoper biedt een geverifieerde Nederlandse bankrekening, documenten/selfie en betaalfuncties aan tegen genoemde vraagprijzen.
- Niet vastgesteld
- Of rekeningen geleverd kunnen worden, eigendom, rechtmatigheid van de identiteit, beschikbare saldi, afgeronde verkopen of misbruik bij de bank.
Twee recente berichten vragen een andere lezing. B20 presenteert een zakelijke bankrekening en zoekt werk; de tekst toont geen criminele bedoelingen aan. B21 vraagt om een database van een cryptodienst, zonder het bestaan ervan aan te tonen. Geen van beide telt als fraude- of slachtofferincident. [S1]
Opmerking. Het bericht toont geen criminele bedoelingen aan. Het telt niet mee als fraude-incident.
- Vastgesteld
- Een poster presenteert op 15 november een Nederlandse zakelijke bankrekening en vraagt om werk of voorstellen.
- Niet vastgesteld
- Criminele bedoelingen, beschikbaarheid van de rekening, identiteit, overboekingen, fraude of een datalek bij een bank.
Opmerking. Een koopverzoek toont niet aan dat er een database bestaat.
- Vastgesteld
- Een forumgebruiker vraagt op 10 november om een database met de naam van een cryptodienst te kopen.
- Niet vastgesteld
- Of er een database bestaat, hoe oud die is, de herkomst, een verkoop of een inbraak.
Prijzen in afzonderlijke advertenties zijn vraagprijzen. Het bewaarde bewijs toont geen betaling, levering of nationale marktwaarde aan. Een hoge databaseprijs kan een reclameclaim zijn; een gratis bestand kan toch serieus onderzoek rechtvaardigen als het geverifieerde actuele informatie bevat.
8.2 Echte informatie kan een vals verzoek overtuigend maken
Een bericht met iemands echte lidmaatschap, boeking of klantrelatie kan betrouwbaar lijken. De bevestigde incidenten in hoofdstuk 5 tonen waarom geheimhouding van zulke details geen veilig verificatieprincipe is. Dit is een verdedigende interpretatie, geen bewijs dat elk openbaar geworden record voor fraude is gebruikt.
Bevestig betalingen daarom via een route die onafhankelijk van het inkomende verzoek is vastgesteld. Verifieer gewijzigde bankinstructies niet via het nummer in het verdachte bericht. Bedrijfsprocessen moeten aangeven welk bekend record of officieel kanaal de contactroute levert.
Maak de veilige route gemakkelijk vindbaar. Alleen waarschuwen om alert te zijn laat gebruikers improviseren. Vermeld waar betaalverzoeken kunnen worden gecontroleerd, welke informatie de organisatie niet via ongevraagd contact vraagt en hoe benaderingen zonder brede verspreiding van gevoelige gegevens gemeld kunnen worden.
8.3 Persoonlijke veiligheid na gegevensdiefstal
Case P
Revolut-gegevensdiefstal en een poging tot geweld
- Wat is bevestigd
- Een politiebericht van 19 november beschrijft diefstal in september van identificerende informatie over honderden Europese Revolut-klanten, waaronder Nederlanders. Het koppelt het onderzoek aan verijdeld geweld en aanhoudingen. Individuele slachtoffers en identificerende locaties worden hier niet overgenomen. [S75]
- Gemeld detail
- NOS citeerde de bank over 36 getroffen Nederlandse klanten en beschreef imitatie van een Italiaanse instantie. Dit aantal is toegeschreven berichtgeving, geen Nederlands aantal uit het politiebericht. Combineer het niet met andere account- of recordtotalen. [S76]
- Beperking
- Een openbare meldingsdatum is niet de inbraakdatum. Dit rapport reconstrueert niet de volledige criminele keten en leidt niet af dat iedere getroffen persoon dezelfde dreiging ondervond.
- Reactie
- Neem een route voor geloofwaardige veiligheidszorgen op in klantincidentafhandeling, met getrainde escalatie naar bevoegde instanties en beperkte toegang tot gevoelige meldingen.
De operationele kernles is de overdracht. Een klantmelding over een benadering kan bij een fraudeloket, privacymailbox of gewone support binnenkomen. Deze teams moeten een geloofwaardige directe zorg herkennen en doorgeven aan de verantwoordelijke incidentleider. Details horen alleen bij mensen die ze nodig hebben.
Een bank moet de praktische behoeften van de getroffen persoon scheiden van openbare toeschrijving. De klant kan advies nodig hebben voordat de organisatie het gehele incident kan beschrijven. Stel een bekende contactroute vast, registreer de melding en vraag mensen niet zelf de bedreigende partij te onderzoeken.
8.4 Betaalkaarten als leesbare tekst: een beperkte waarneming
Reikwijdte van de kaartcijfers
Kaartcijfers betreffen uitsluitend betaalkaarten die als leesbare tekst zichtbaar zijn in de bewaarde berichten. Brandefense detecteert gestolen kaarten ook met andere methoden buiten dit rapport. Deze waarnemingen meten geen nationale kaartdiefstal, actieve kaarten, prevalentie per uitgever of fraudeverliezen.
Het bewaarde resultaat bevat 36 verschillende kaarten, 66 verschijningen en 43 berichten. De merklabels zijn 30 Visa, vijf Mastercard en één Amex. Er wordt geen uitgever toegeschreven. Herhaalde verschijningen zijn geen extra verschillende kaarten en een merklabel is geen genoemde bank. [S4]
De passende operationele actie hangt af van bevoegde validatie. Een betaal- of fraudeteam moet een vertrouwde meldroute voor gecompromitteerde kaarten gebruiken, relevante kaarten binnen zijn bevoegdheid vaststellen en uitgeversbeleid toepassen. Een klein openbaar totaal bewijst niet dat een instelling buiten dat resultaat geen blootstelling heeft.
8.5 Politiepreventie toont een reactie, geen verliesbedrag
Het politiebericht uit januari over ticketfraude beschrijft een gesimuleerde winkeloefening van eind 2025 tot begin 2026. De 3.432 aankooppogingen waren interacties met een preventieoefening, geen gemeten criminele diefstal. Een afzonderlijke januariwaarschuwing betrof frauduleuze e-mails die de politie imiteerden en om een reactie, geld of informatie vroegen. [S78][S79]
Op 21 november meldde de politie een gesimuleerde webshopcampagne voor verzamelkaarten, gestart in september. De 5.312 advertentieklikken beschrijven campagne-interactie. Het zijn geen 5.312 slachtoffers, afgeronde fraudebetalingen of verliesraming. [S77]
Kernpunten
- 01
Geadverteerde accounts en identiteitsmateriaal zijn aanbiedingen, geen vastgestelde transacties of nationale verliezen.
- 02
Verbind frauderespons, privacy en geloofwaardige persoonlijke veiligheidszorgen in de klantafhandeling.
- 03
Leesbare-kaartcijfers en preventie-interacties vereisen elk hun eigen beperkte noemer.
Hoofdstuk 9
Bankwezen en financiën: onderscheid instelling, klant en leverancier
Dit hoofdstuk beantwoordt
Welke financiële conclusies volgen uit de waargenomen domeinen en klantincidenten?
In het kort
De financiële categorie omvat banken, betaalbedrijven en handelsbedrijven. Het is geen lijst van 25 vergunninghoudende uitgevers. Openbare technische waarnemingen tonen e-mail- en webinstellingen; de Revolut-zaak betreft een specifiek klantgegevensincident. Blootstellingsrelaties beslaan de financiële categorie; het beperkte kaartresultaat bevat geen uitgeverstoeschrijving. Valideer eerst de institutionele reikwijdte en test vervolgens herstel, betaalwijzigingen en leveranciersroutes die klantinformatie bewaren.
9.1 De financiële populatie
De geselecteerde financiële categorie bevat 25 kandidaatdomeinen, met passieve waarnemingen voor alle 25. Ze is breder dan een banken- of kaartuitgeversgroep. DNB’s register onderscheidt vergunninghoudende instellingen en buitenlandse paspoorthouders; de selectie van dit rapport vervangt dat niet. Er wordt geen blootstellingsranglijst per bank gepubliceerd. [S2][S7]
geselecteerde financiële domeinen met waargenomen DMARC-quarantine- of rejectbeleid
geselecteerde financiële domeinen met geldige TLS-resultaten in deze momentopname
waargenomen financiële homepages met HSTS; 6 andere kandidaat-homepages vallen buiten die noemer
uitgeverstoeschrijvingen in het beperkte resultaat voor leesbare kaarten, geen nulblootstelling bij uitgevers
Reikwijdte van de kaartcijfers
Kaartcijfers betreffen uitsluitend betaalkaarten die als leesbare tekst zichtbaar zijn in de bewaarde berichten. Brandefense detecteert gestolen kaarten ook met andere methoden buiten dit rapport. Deze waarnemingen meten geen nationale kaartdiefstal, actieve kaarten, prevalentie per uitgever of fraudeverliezen.
| Waarneming | Resultaat | Beperking |
|---|---|---|
| DMARC reject / quarantine | 16 / 5 | Gepubliceerd beleid, geen gemeten phishing-slaagpercentage |
| Monitoringbeleid / beleid niet waargenomen | 3 / 1 | Validatie door eigenaar nodig vóór wijziging van legitieme e-mailstromen |
| SPF / DKIM waargenomen | 23 / 23 | Een recordwaarneming toont niet het authenticatieresultaat van ieder bericht aan |
| DS-record waargenomen | 18 | Toont geen volledige DNSSEC-validatie aan |
| Geldig TLS-resultaat | 25 | Beschrijft het waargenomen eindpunt en de momentopname |
| Homepage / HSTS waargenomen | 19 / 19 | HSTS-interpretatie gebruikt 19 homepages, niet alle 25 kandidaten |
| Apparaatrelaties / werknemersdeel | 38.085 / 395 | Overlappende waarnemingen, geen bevestigde interne inbraken |
| Inloggegevensrecords / actuele advertenties | 178.904 / 11 | Records en geselecteerde vermeldingen zijn verschillende populaties |
| Toegeschreven kaartuitgevers | Geen in dit resultaat | Geen uitgeversvergelijking of koppeling aan de financiële domeincategorie |
De financiële categorie beslaat 25 geselecteerde vermeldingen, waaronder negen vermeldingen binnen een deelgroep van uitgeversdomeinen. In dit beperkte resultaat komt geen kaart met uitgeverstoeschrijving voor. Deze afwezigheid toont geen nulblootstelling aan kaarten aan. De bredere financiële categorie heeft minstens 38.085 apparaatrelaties, waaronder 395 relaties met werknemersapparaten, en 178.904 inloggegevensrecords. [S2][S4]
9.2 Drie verschillende risicolocaties
Toegang tot de instelling. Het beveiligingsteam moet eigen bevoorrechte accounts, herstelprocedures en extern bereikbare systemen beoordelen. Een klantmerk in een fraudebericht bewijst op zichzelf geen toegang tot die systemen. Omgekeerd bewijst een goed ingesteld openbaar domein niet dat intern accountherstel veilig is.
Klantinformatie en accounts. Het fraudeteam moet beslissingen testen die de geldbestemming veranderen, vertrouwde toegang creëren of gevoelige informatie vrijgeven. Een klant kan overtuigend worden benaderd met echte details zonder dat de aanvaller het actuele instellingswachtwoord heeft. Onafhankelijke bevestiging moet de bevoegdheid voor de gevraagde handeling toetsen.
Leveranciers- en diensttoegang. Klantinformatie kan bij een aanbieder staan of vrijkomen via een proces dat externe verzoeken vertrouwt. De bank moet de relevante dienst, toegestane gebruikers en updateroute kennen. Een leveranciersverklaring vervangt niet de eigen beoordeling van gegevens, klantcommunicatie en toezichtsverplichtingen.
Case P toont waarom deze verantwoordelijkheden moeten samenkomen. Het gemelde incident en latere politieonderzoek vragen een reactie voor getroffen klanten, naast een technische verklaring over de openbare bankwebsite. Die reactie vereist nog steeds persoonsgebonden bewijs; één zaak toont geen sectorbreed percentage aan.
9.3 Wat eerst valideren
Test bij herstel een beller met juiste klant- of medewerkersdetails die de bestaande vertrouwde route niet kan gebruiken. De geautoriseerde oefening moet aantonen of het proces een ingrijpende wijziging toestaat en welk bewijs de beslissing ondersteunt. Neem ook een echte gebruiker met een verloren factor op, zodat de goedgekeurde uitzondering werkbaar blijft.
Test bij betalingen een gewijzigde begunstigde, leveranciersrekening of salarisinstructie via het relevante bedrijfsproces. Beveiliging kan technische waarborgen bepalen, maar financiën en klantoperatie moeten de aanvaardingsbeslissing dragen. Afrondingsbewijs moet een onderschepte test en een registratie van bevoegde uitzonderingen omvatten.
9.4 Meldingen en klantrespons delen één chronologie
Financiële meldingen, privacybeoordeling en klantcommunicatie moeten één feitelijke chronologie gebruiken en hun afzonderlijke juridische toetsen behouden. DORA en AVG hebben verschillende aanleidingen en meldvereisten, zoals hoofdstuk 10 uitlegt. Een vroeg dossier moet vastleggen wat bij iedere beslissing bekend was.
Kernpunten
- 01
De geselecteerde financiële domeinen vormen geen telling van vergunninghoudende banken of uitgevers.
- 02
Instellings-, klant- en leveranciersrisico’s vereisen verschillend bewijs en verantwoordelijke eigenaren.
- 03
Test herstel, betaalwijzigingen en meldingen samen, met afzonderlijke juridische beslissingen.
Hoofdstuk 10
Regelgeving en de nationale respons
Dit hoofdstuk beantwoordt
Welke meldtermijn geldt, wie ontvangt de melding en wat moet de incidentverantwoordelijke vastleggen?
In het kort
De Cyberbeveiligingswet geldt; privacy- en financiële plichten hebben eigen aanleidingen en termijnen. Een significant cyberincident, een persoonsgegevenslek en een ernstig financieel ICT-incident vereisen verschillende juridische beoordelingen. Eén gebeurtenis kan meerdere beslissingen vragen. Bepaal toepasselijkheid en ontvangers vóór het incident. Bewaar daarna bewustwording, classificatie, meldingen en updates in één chronologie met een verantwoordelijke en vervanger.
10.1 Wat geldt en wat een entiteitsspecifieke beslissing vraagt
Het nationale overzicht en inwerkingtredingsbesluit stellen 15 augustus 2026 vast als startdatum van het Cyberbeveiligingswetkader. Organisaties moeten de vastgestelde tekst en toepasselijke sectorcriteria gebruiken, niet een oudere invoeringsverwachting. Neem niet aan dat het verwante kader voor kritieke entiteiten dezelfde incidentmeldingstoetsen heeft. [S8][S10]
| Kader | Vereiste beslissing | Ontvanger en aandachtspunt |
|---|---|---|
| Cyberbeveiligingswet | Bepaal of entiteit en dienst binnen de reikwijdte vallen; registratie-, zorg- en significante-incidentplichten gelden zoals bepaald | Aangewezen CSIRT en bevoegde toezichthouder; gebruik toepasselijke sectorregels [S8][S9][S84] |
| AVG-artikelen 33–34 | Verwerkingsverantwoordelijke beoordeelt het lek en risico; verwerker informeert zijn verantwoordelijke | Relevante toezichthouder en waar vereist getroffen personen; termijnen en toetsen verschillen [S11] |
| DORA-incidentmelding | Financiële entiteit binnen de reikwijdte beoordeelt of het ICT-incident ernstig is | Relevante financiële autoriteit; de technische norm bepaalt meld- en updatetermijnen [S12] |
De Cyberbeveiligingswet bepaalt plafonds van EUR 10 miljoen of 2% voor essentiële entiteiten en EUR 7 miljoen of 1,4% voor belangrijke entiteiten, afhankelijk van welk bedrag hoger is. De percentages betreffen de totale wereldwijde jaaromzet van de onderneming in het voorgaande boekjaar. Deze plafonds gelden voor bepaalde overtredingen, niet voor opgelegde boetes in de zaken hier. [S9]
10.2 De meldvolgorde voor significante incidenten onder de Cyberbeveiligingswet
NCTV beschrijft een significant incident als ernstige feitelijke of mogelijke dienstverstoring of financieel verlies, of aanzienlijke materiële of immateriële schade voor anderen. Sectorcriteria verschillen. De meldroute gebruikt MijnNCSC voor het aangewezen CSIRT en de bevoegde toezichthouder. Voor bepaalde entiteiten gelden andere termijnen. [S84]
| Cbw-fase | Algemene termijn volgens NCTV |
|---|---|
| Vroegtijdige waarschuwing | Binnen 24 uur na kennisname van een significant incident |
| Incidentmelding | Binnen 72 uur na die kennisname |
| Eindverslag | Binnen één maand na de incidentmelding |
Vroege meldingen moeten feiten van schattingen onderscheiden. De melder moet de getroffen dienst, bekende gevolgen, onzekerheden en volgende updateroute kunnen noemen. Een melding kan tijdig zijn zonder te doen alsof de volledige oorzaak of definitieve gevolgen al bekend zijn.
10.3 Privacymelding is een afzonderlijke risicobeslissing
Onder de AVG melden verwerkingsverantwoordelijken zonder onnodige vertraging en waar mogelijk binnen 72 uur na kennisname aan de toezichthouder, tenzij risico voor personen onwaarschijnlijk is. Verwerkers informeren de verantwoordelijke zonder onnodige vertraging. Artikel 34 vereist onverwijlde communicatie aan betrokkenen wanneer waarschijnlijk een hoog risico bestaat, behoudens uitzonderingen. [S11]
De leveranciersmelding en de toezichthoudersmelding door de verantwoordelijke zijn dus verschillende gebeurtenissen. Contracten moeten bruikbare informatie opleveren, inclusief bevestigde feiten en open vragen. Wachten op het definitieve leveranciersonderzoek kan de verantwoordelijke beletten zelf tijdig te beoordelen.
Communicatie aan personen moet praktische opties uitleggen. Een getroffen klant moet weten welke informatie een verdachte benadering kan ondersteunen en hoe contact te verifiëren is. Presenteer een algemene wachtwoordwijziging niet als volledige reactie bij blootstelling van identiteitsdocumenten, boekingsdetails of andere informatie die niet eenvoudig kan worden gereset.
10.4 Financiële ICT-incidenten hebben een andere termijn
Artikel 5 geeft de financiële meldvolgorde:
| Fase | Termijn |
|---|---|
| Initieel | Zo vroeg mogelijk, binnen vier uur na classificatie als ernstig en uiterlijk 24 uur na kennisname |
| Late classificatie | Als classificatie na het punt van 24 uur volgt, vier uur na classificatie als ernstig |
| Tussentijds | Binnen 72 uur na de eerste melding |
| Definitief | Binnen één maand na het tussentijdse verslag of de laatste update |
Voor initiële meldingen en tussentijdse rapportages geldt geen weekend- of feestdaguitstel voor kredietinstellingen, centrale tegenpartijen, exploitanten van handelsplatforms en financiële entiteiten die als essentieel of belangrijk zijn aangemerkt. Artikel 5(5) sluit eindrapportages niet van dit uitstel uit. [S12]
Privacy- en financiële meldingen kunnen feiten delen zonder dezelfde juridische conclusie. Eén dossier moet beide ondersteunen; het beslislogboek toont welke toets iedere melder toepaste. Dit is betrouwbaarder dan losse tijdlijnen die later verschillen over wanneer de organisatie wat wist.
10.5 Onderzoek en openbare respons zijn geen afgeronde bevindingen
Het in maart aangekondigde RDI/AP-onderzoek betrof het Odido-incident. De juli-update en ACM-aankondiging onderscheiden beveiliging, zorgplicht en bewaartermijnen. Dit zijn onderzoeken en toezichtstaken, geen definitieve bevindingen die ieder vermeend gebrek of aanvallersaantal vaststellen. [S16][S17][S34]
Een bestuursoefening moet de route van technisch bewijs naar iedere beslissing testen. Vraag wie de melding goedkeurt, wie kan indienen, wie betrokkenen bijpraat en wie redenen vastlegt om niet te melden wanneer de wettelijke toets niet is gehaald. Afrondingsbewijs is het getimede beslisdossier, niet alleen deelname aan de oefening.
10.6 Vier zaken om nu vast te stellen
- Toepasselijkheid. Bepaal relevante entiteiten en diensten, inclusief kritieke leveranciersrelaties, en los juridische onzekerheid vóór een incident op.
- Eigenaarschap. Benoem melder en vervanger voor iedere relevante CSIRT-, toezichts-, privacy- en aangifteroute.
- Chronologie. Bewaar detectie-, kennisname-, classificatie-, meldings- en updatetijden in één dossier met ondersteunende feiten.
- Bruikbare meldingen. Maak sjablonen die bevestigde informatie, schattingen, gevolgen, actie en volgende update scheiden. Test ze met een leverancier en klantgericht team.
Dit hoofdstuk ondersteunt planning. De verantwoordelijke organisatie moet eigen toepasselijkheid, sectorcriteria en meldkanaal aan de actuele gezaghebbende tekst toetsen. Het 90-dagenplan bevat de oefening en het bewijs; een werkelijk materieel incident gaat direct het responsproces in.
Kernpunten
- 01
Cyber-, privacy- en financiële meldingstoetsen vereisen afzonderlijke beslissingen.
- 02
Leg kennisname en classificatie expliciet vast, met de juiste melder en vervanger.
- 03
Leveranciersafspraken en oefeningen moeten tijdige, bruikbare meldingen ondersteunen zonder op definitieve zekerheid te wachten.
Hoofdstuk 11
Vooruitblik: beslissingen veranderen met het bewijs
Dit hoofdstuk beantwoordt
Waarop moeten organisaties zich voorbereiden en welke signalen rechtvaardigen een gewijzigd plan?
In het kort
Bereid u voor op herhaling van de vastgestelde mechanismen: accountimitatie, leveranciersgegevensverlies, blootgesteld beheer en dienstafhankelijkheid. Het bewijs ondersteunt geen voorspelling van ieder volgend doelwit of nationaal aanvalspercentage. Elk oordeel hieronder noemt basis, beperking en signaal. Wijs een eigenaar aan die deze signalen maandelijks beoordeelt en verander prioriteiten wanneer relevant bewijs verandert.
11.1 Vijf oordelen
| Oordeel | Vertrouwen | Basis, beperking en signaal |
|---|---|---|
| Als klantrecords bruikbaar blijven voor identiteitscontroles, kunnen incidenten overtuigende vervolgbenaderingen ondersteunen | Gemiddeld, voorwaardelijk | Cases G, O en P tonen waarom gegevens en klantrespons bij elkaar horen. Er is geen vervolgmisbruikpercentage gemeten. Signaal: geverifieerde klantmeldingen met incidentspecifieke informatie |
| Gedeelde-dienstincidenten blijven een belangrijk scenario voor continuïteitsplanning | Hoog als planningsprioriteit | Cases K, L, M en O betreffen verschillende dienstafhankelijkheden, geen gemeenschappelijke route. Signaal: leveranciersmeldingen en benodigde tijd om de reikwijdte per klant vast te stellen |
| Actuele openbare technische tekortkomingen vragen validatie door een eigenaar, geen nationale risicoscore | Hoog voor deze selectie | Hoofdstuk 3 bevat afgebakende waarnemingen en groepsoverlap. Signaal: bevestigde correcties, goedgekeurde uitzonderingen en onduidelijk eigendom in het eigen kwestieregister |
| Voorbereiding op afpersing moet naast herstel ook gegevenspublicatie omvatten | Hoog als voorbereidingsoordeel | Ransomwarevermeldingen zijn claims; de zaken tonen niet voor iedere vermelding een toegangsroute aan. Signaal: geaccepteerde vermeldingsactiviteit plus bewijs specifiek voor de eigen gegevens [S3] |
| Verbonden middelen en persoonlijke accounts vereisen expliciete eigenaren bij gevoelig werk | Gemiddeld als planningsoordeel | Officieel campagnebewijs betreft specifieke berichten-, camera- en malwareactiviteit. Het voorspelt geen aanval op ieder middel. Signaal: officiële campagne-updates en gevalideerde blootstelling van eigen middelen |
11.2 Bewijs dat de beoordeling zou veranderen
| Huidige interpretatie | Bewijs dat deze zou veranderen | Betrokken beslissing |
|---|---|---|
| Een databaseaanbod is een ongeverifieerd signaal | Bevoegde validatie verbindt materiaal met een specifiek actueel systeem of officiële bevestiging stelt reikwijdte vast | Activeer het relevante incident- en klantbeschermingsproces |
| Een leveranciersincident heeft onzekere klantreikwijdte | De aanbieder identificeert met bewijs de getroffen klanttenant, records of koppeling | Pas meldings-, indammings- en heraansluitbeslissingen aan |
| Een domeinwaarneming vraagt eigenaarsvalidatie | De eigenaar bevestigt een productietekortkoming of een goedgekeurde architectuur verklaart het resultaat | Herstel het gebrek of registreer de uitzondering; behoud geen onverklaarde waarschuwing |
| Een claim over een verbonden systeem heeft onbekende fysieke gevolgen | Lokale registraties en operationeel personeel stellen een onbevoegde instellingwijziging of materiële dienstgevolgen vast | Schaal operationele indamming en continuïteitsrespons op |
| Een staatstoeschrijving behoort aan de geciteerde bron | De verantwoordelijke bron publiceert met bewijs een wezenlijk andere beoordeling | Werk de toeschrijving bij en behoud bewijsgerichte maatregelen |
| Een dienststoring heeft geen vastgestelde kwaadwillige oorzaak | Aanbieder of overheid stelt een aanval op de relevante dienst vast | Voeg incidentrespons- en meldbeoordelingen toe aan continuïteitswerk |
11.3 Voorwaardelijke oefenscenario’s
Een leverancier stuurt een onvolledige melding. Als de melding een dienst noemt maar geen klantgegevens, vraag dan naar de reikwijdte voor de eigen klantbeoordeling. Het signaal is ontbrekende tenant-, gegevens- of koppelingsinformatie. De beslissing betreft wie escaleert, wat voorlopig wordt geïsoleerd en wanneer de volgende update nodig is.
Een beller kent echte details en vraagt een herstelwijziging. Als de beller de bestaande vertrouwde route niet kan gebruiken, volg de goedgekeurde uitzonderingsprocedure. Bekendheid is geen bevoegdheid. Het signaal is de gevraagde vertrouwenswijziging. De beslissing betreft wie die mag autoriseren en welk bewijs in het dossier moet blijven.
Een afstandsbedieningsclaim valt samen met een dienstprobleem. Als lokale meetwaarden of logs een relevante wijziging tonen, betrek bedrijfsvoering direct en beoordeel veilige isolatie. Het signaal is geverifieerd apparaat- of dienstbewijs, niet alleen de advertentie. De beslissing betreft procesbescherming met behoud van een geautoriseerde herstelroute.
De normale communicatieaanbieder is onbeschikbaar. Als responders geen berichten ontvangen of de dienstverantwoordelijke niet bereiken, gebruik de geteste onafhankelijke route. Het signaal is verlies van de vereiste functie. De beslissing betreft wie de status publiceert en hoe het team zonder die dienst leveranciers- en juridische input krijgt.
Deze scenario’s zijn planningsaannames, geen gemeten intervallen of claims dat een genoemde organisatie een maatregel miste. Hun waarde ligt in het beslisdossier van een realistische oefening: wat het team wist, deed en wat de volgende actie blokkeerde.
Kernpunten
- 01
Voorspellingen moeten een voorwaarde, bewijsgrens en waarneembaar signaal noemen.
- 02
Verander de respons wanneer geverifieerde reikwijdte of operationele gevolgen veranderen.
- 03
Beoordeel het plan maandelijks en escaleer werkelijke materiële dreigingen onmiddellijk.
Hoofdstuk 12
Een 90-dagenplan met afrondingsbewijs
Dit hoofdstuk beantwoordt
Wat moet elk team doen en hoe ziet de leiding dat het werk een echte maatregel veranderde?
In het kort
Begin met een vertrouwde route voor incidentsignalen, accountherstel, leveranciersmeldingen en operationele escalatie. Verhelp daarna bevestigde technische en procestekorten, inclusief browserafhankelijkheden en beheer op afstand. Oefen herstel, fraudeafhandeling en meldtermijnen samen. De data hieronder ordenen verbeterwerk; ze vertragen geen actieve-dreigingsrespons. Rapporteer uiterlijk op dag 90 het afrondingsbewijs, resterende uitzonderingen en verantwoordelijke eigenaren aan de leiding.
12.1 Acties en afrondingsbewijs
Dit is een volgorde, geen wachttijd. Een geloofwaardig materieel signaal gaat direct het incidentproces in. Als vereiste waarschuwingen of leveranciersinformatie ontbreken, registreer de afhankelijke taak als geblokkeerd, benoem de eigenaar en de deblokkerende voorwaarde. Monitoring kan van een intern team of passende aanbieder komen.
Begin direct met patchen of mitigatie volgens gezaghebbende adviezen bij toepasselijke kritieke of actief misbruikte kwetsbaarheden in extern bereikbare diensten. Wacht niet op de onderstaande mijlpalen of signalen van misbruik. [S22]
1Dagen 1-30
Bevestig de route voor relevante account-, gegevensaanbod- en dienstsignalen; test één overdracht naar incidentrespons
- Eigenaar
- CISO en dreigingsinformatie
- Afrondingsbewijs
- Bron en dienstverantwoordelijke benoemd; test ontvangen en bevestigd
Vereis onafhankelijke verificatie voor wachtwoord-, MFA- en ingrijpende herstelwijzigingen; test een nagebootste collega
- Eigenaar
- Identiteitsbeheer en servicedesk
- Afrondingsbewijs
- Goedgekeurde procedure; geautoriseerde test onderschept; uitzondering voor echte gebruiker getest
Valideer bij geloofwaardige accounttoegangssignalen eigendom en actuele toegang; trek waar gerechtvaardigd relevante sessies of tokens in
- Eigenaar
- Identiteitsbeheer en incidentrespons
- Afrondingsbewijs
- Gedateerde beoordeling per signaal; actieve toegangsbeslissingen vastgelegd
Inventariseer kritieke leveranciers met klant-, patiënt-, student-, leden- of zaakgegevens, met incidentcontact en vervanger
- Eigenaar
- Inkoop en diensteigenaren
- Afrondingsbewijs
- Gedateerde diensten-/gegevenslijst; contacten met succes getest
Breng toepasselijke Cbw-, AVG- en DORA-plichten in kaart, inclusief kennisname, classificatie, ontvanger en melder
- Eigenaar
- Juridische zaken, privacy en CISO
- Afrondingsbewijs
- Entiteitsspecifieke meldkaart goedgekeurd; vervangers benoemd
Identificeer koeling en andere operationele besturingen met beheer op afstand; valideer toegangseigenaar en veilige isolatiebeslissing
- Eigenaar
- Bedrijfsvoering, facilitair beheer en OT
- Afrondingsbewijs
- Eigen middelen beoordeeld; onveilige routes aangepakt of urgente uitzonderingen geëscaleerd
Test incidentcommunicatie zonder normale cloudmail of samenwerkingsdienst
- Eigenaar
- Incidentleider en communicatie
- Afrondingsbewijs
- Dienstcontacten bereikt; statusupdate goedgekeurd via onafhankelijke route
Bereid klantsupportescalatie voor op geloofwaardige veiligheidszorgen na gegevensdiefstal
- Eigenaar
- Fraude, klantoperatie en beveiliging
- Afrondingsbewijs
- Vertrouwelijke route getest; medewerkers kennen het dienstcontact
2Dagen 31-60
Valideer bevoegde e-mailafzenders en voer waar passend gefaseerde DMARC-handhaving in
- Eigenaar
- E-mailbeheer en zakelijke afzenders
- Afrondingsbewijs
- Inventaris van uitgelijnde afzenders; gecontroleerde test en terugdraaiprocedure
Rond de geplande patchachterstand voor extern bereikbare producten uit relevante gezaghebbende waarschuwingen af; verifieer herstel en beslis afzonderlijk of eerdere toegang onderzoek vereist
- Eigenaar
- Infrastructuur en incidentrespons
- Afrondingsbewijs
- Bewijs van middel/versie en verificatie; afzonderlijke beslissing over toegangsonderzoek vastgelegd
Inventariseer browserscripts van derden en wijzigingsbevoegde accounts; test nooduitschakeling
- Eigenaar
- Web, beveiliging en digitale marketing
- Afrondingsbewijs
- Afhankelijkheidseigenaar en wijzigingstoegang bekend; uitschakel-/terugdraaitest geslaagd
Spreek bewijs voor leveranciersheraansluiting af, inclusief bedrijfsgoedkeuring en terugdraaien
- Eigenaar
- Diensteigenaren en leveranciersbeheer
- Afrondingsbewijs
- Heraansluitchecklist geoefend op één kritieke afhankelijkheid
Test gewijzigde betaal- of boekingsinstructies tegen een aanvaller met echte klantdetails
- Eigenaar
- Financiën, fraude en klantoperatie
- Afrondingsbewijs
- Onafhankelijke verificatie onderschept een geautoriseerde simulatie
Stel meldings- en hersteladvies op voor werkgerelateerde persoonlijke berichtenaccounts
- Eigenaar
- Beveiliging en relevante bedrijfseigenaren
- Afrondingsbewijs
- Beoordeling van apparaatkoppelingen/herstel beschikbaar; vertrouwelijke escalatie getest
Controleer camerabeheer en opnametoegang bij gevoelige activiteiten
- Eigenaar
- Facilitair beheer en beveiliging
- Afrondingsbewijs
- Bevoegde toegangslijst; standaardtoegang of onnodige externe toegang verwijderd
Controleer exports en tijdelijke gegevenskopieën uit dienstomwegen
- Eigenaar
- Privacy en gegevenseigenaren
- Afrondingsbewijs
- Kopielocaties en toegang afgestemd; bewaar-/verwijderbeslissingen vastgelegd
Werk klantmeldingen bij met onderscheid tussen getroffen informatie, dienststatus, veilige verificatie en volgende update
- Eigenaar
- Privacy, communicatie en support
- Afrondingsbewijs
- Goedgekeurde sjablonen getest op twee wezenlijk verschillende zaken
3Dagen 61-90
Herstel één kritisch bedrijfsproces via de gedocumenteerde terugvaloptie en stem tijdelijk werk af
- Eigenaar
- Infrastructuur en proceseigenaar
- Afrondingsbewijs
- Getimed resultaat tegen hersteldoel; afstemmingsbewijs
Oefen een onvolledige leveranciersmelding tegelijk met een onbeschikbare koppeling
- Eigenaar
- Incidentrespons, leverancier en bedrijfseigenaar
- Afrondingsbewijs
- Reikwijdtevragen, beslissingen, updatetijden en blokkades vastgelegd
Oefen waar van toepassing Cbw-, privacy- en financiële meldingen met één chronologie
- Eigenaar
- Juridische zaken, privacy en wettelijke melders
- Afrondingsbewijs
- Getimede kennisname-/classificatiebeslissingen en conceptmeldingen bewaard
Voer een geautoriseerde fraude-/herstelsimulatie uit met een uitzondering voor een echte gebruiker en klantescalatie
- Eigenaar
- Fraude en identiteitsbeheer
- Afrondingsbewijs
- Fraudepoging gestopt; legitiem herstel voltooid via goedgekeurde route
Controleer bevestigde domein-, certificaat- en headertekorten opnieuw na herstel
- Eigenaar
- Netwerk-, web- en e-mailbeheer
- Afrondingsbewijs
- Voor-/nabewijs; goedgekeurde uitzonderingen hebben eigenaren en data
Presenteer scorekaart, uitzonderingen en afrondingsbewijs per rij aan de leiding
- Eigenaar
- CISO en verantwoordelijke diensteigenaren
- Afrondingsbewijs
- Bestuursstuk met restrisico’s, beslissingen en einddata
12.2 Een scorekaart voor afgerond werk
De doelen hieronder zijn voorgestelde uitgangspunten voor het eigen beheersprogramma. Ze meten niet hoe Nederlandse organisaties al werken. Pas ze aan de bedrijfscontext aan en registreer wie een uitzondering goedkeurt.
| Maatstaf | Voorgesteld doel |
|---|---|
| Kritieke diensten met incidentverantwoordelijke, vervanger en getest contact | 100% uiterlijk op dag 30 |
| Geloofwaardige toegangssignalen met gedateerde beoordeling door een eigenaar | Binnen vijf werkdagen, of directe incidentescalatie bij materieel belang |
| Kritieke gegevensleveranciers met geteste meldroute | 100%, of een gedateerde uitzondering, uiterlijk op dag 60 |
| Ingrijpende herstelwijzigingen via het goedgekeurde verificatieproces | 100%; uitzonderingen onafhankelijk geautoriseerd en vastgelegd |
| Beheer op afstand van operationele besturingen met verantwoordelijke eigenaar | 100% uiterlijk op dag 30; urgente onveilige toegang direct behandelen |
| Browserafhankelijkheden van derden met eigenaar en uitschakelplan | 100% van kritieke klantreizen, of een gedateerd plan, uiterlijk op dag 60 |
| Toepasselijke meldroutes getest met benoemde vervangers | Voltooid uiterlijk op dag 90 |
| Herstel van kritieke processen en afstemming van tijdelijk werk | Geslaagd tegen het eigen doel, of een gedateerde herstelactie, uiterlijk op dag 90 |
12.3 Technische referentie: patchstatus en eerdere toegang
Het PHP-advies van het NCSC uit oktober toont het onderscheid tussen preventie en een bevestigde aanval. Het bericht scheidde voorzorgssluiting van vastgestelde binnendringing. De PHP-adviezen noemen herstelde versietakken voor CVE-2026-109618 en CVE-2026-109619. Tijdelijke terugtrekking van een site bewijst niet dat een van beide fouten daar is misbruikt. [S22][S25][S26][S27][S28]
| PHP-tak | Getroffen versies voor beide CVE’s | Herstelde versie |
|---|---|---|
| 8.2 | 8.2.x vóór 8.2.35 | 8.2.35 |
| 8.3 | 8.3.x vóór 8.3.36 | 8.3.36 |
| 8.4 | 8.4.x vóór 8.4.27 | 8.4.27 |
| 8.5 | 8.5.x vóór 8.5.12 | 8.5.12 |
De adviezen noemen geen herstelde versies voor oudere, niet meer ondersteunde takken. Migreer zulke installaties naar een ondersteunde tak. [S25][S26][S27][S28]
De eigenaar moet de gebruikte versietak aan het gezaghebbende advies koppelen, de wijziging vastleggen en de blootgestelde dienst verifiëren. Een afgeronde patchregistratie mag niet stilzwijgend een onderzoek naar eerdere toegang sluiten. De Ivanti-campagne in Case H geeft de afzonderlijke reden om te vragen wat vóór herstel gebeurde.
12.4 Eerste beslissingen per rol
| Rol | Eerste beslissing |
|---|---|
| Bestuur en directie | Vraag welke kritieke dienst-, leveranciers- en herstelbeslissingen geteste eigenaren hebben en welke uitzonderingen middelen vereisen |
| CISO | Verbind relevant bewijs met incidentverantwoordelijkheid, leveranciersreikwijdte en meldchronologie |
| SOC en incidentrespons | Definieer de onderzochte bewering, bewaar bewijs en maak van een waarschuwing geen onbewezen toeschrijving |
| Identiteitsbeheer en servicedesk | Stel bevoegdheid voor herstelwijzigingen onafhankelijk van de kennis van de beller vast |
| Infrastructuur, web en bedrijfsvoering | Bevestig het relevante middel, de externe beheerroute en veilige herstel- of isolatieroute |
| Fraude en klantoperatie | Verifieer ingrijpende instructies via bekende kanalen en escaleer geloofwaardige veiligheidszorgen snel |
| Privacy, juridische zaken en communicatie | Houd reikwijdte, juridische toetsen, openbare verklaringen en updates consistent zonder op volledige zekerheid te wachten |
Kernpunten
- 01
Bevestig signaalroutes, herstelbevoegdheid en operationeel eigendom in de eerste 30 dagen.
- 02
Verhelp uiterlijk op dag 60 gevalideerde leveranciers-, browser-, toegangs- en communicatietekorten.
- 03
Toon uiterlijk op dag 90 herstel, meldingen en frauderespons aan met bewijs en beheerde uitzonderingen.
12.5 Hoe Brandefense kan helpen
Brandefense combineert Cyber Threat Intelligence, Digital Risk Protection en External Attack Surface Management. Het rapport toont hoe externe berichten, openbare technische waarnemingen en ransomwareclaims afgebakende onderzoeksvragen ondersteunen. Een signaal is het bruikbaarst wanneer het verbonden is met middelen, gegevens en beslissingen die de organisatie kan valideren.
Een demonstratie kan die relatie tonen met de domeinen, merken en beveiligingsprioriteiten van de organisatie. Bespreek wat een dienst waarneemt, welke eigenaar een relevant signaal ontvangt en hoe de organisatie een beoordeling vastlegt. Historische informatie en criminele claims vereisen nog steeds validatie.
Bijlage A. Reikwijdte, bewijs en interpretatie
A.1 Periode en bronpopulaties
De onderzoeksperiode loopt van 1 januari tot de bewaarde momentopname op 22 november 2026. De recente-activiteitsperiode begint op 8 november. De peildag beschrijft de gebruikte momentopname en garandeert geen dekking tot middernacht. Bericht-, incident-, meldings- en updatedata blijven gescheiden.
Brandefense Blackhole-berichten, openbare waarnemingen van geselecteerde domeinen, Ransompedia-vermeldingen en waarnemingen van leesbare betaalkaarten zijn afzonderlijke populaties. Bedrijfsverklaringen, overheden en technisch onderzoek leveren extern bewijs en context. Het rapport combineert ze niet tot een nationaal aanvalsaantal. [S1][S2][S3][S4]
A.2 Ondergrondse berichten
De bewaarde populatie omvat 5.160 berichten, waaronder 329 uit de recente periode. Landtagtotalen bedragen 127.762, met 3.286 bewaarde tagberichten. Thema- en taaltabellen betreffen die bewaarde tagdeelverzameling; de platformtabel betreft de gezamenlijke bewaarde verzameling. Landvermeldingen kunnen terloops zijn en talen kunnen overlappen. [S1]
Berichten tonen advertenties, verzoeken, beweringen of reacties aan. Ze bewijzen geen unieke incidenten, werkende toegang, echte gegevens, nationaliteit van de dader of afgeronde verkopen. Een doorplaatsing toont verspreiding aan; een oude gebeurtenis wordt niet actueel door een nieuwe advertentie.
A.3 Geselecteerde kandidaatdomeinen
De verzameling bevat 250 kandidaatdomeinen in twaalf sectorcategorieën, met blootstellingswaarnemingen voor alle vermeldingen en passieve waarnemingen voor 249. Vermeldingen kunnen instellingen, groepen of operationele merken vertegenwoordigen. Groepsoverlap en domein-/entiteitsonzekerheid beletten interpretatie als onafhankelijke nationale organisaties of representatieve populatie. De niet-beschikbare kandidaat telt niet als falende maatregel. [S2]
A.4 Grens van Atlas-blootstelling
De nationale Atlas-hoofdwaarde is 50 op 100 voor 250 geselecteerde vermeldingen. Alleen die nationale beoordeling wordt gepubliceerd. Apparaat-, inloggegevens-, advertentie- en documentrelaties beschrijven de bewaarde momentopname, kunnen overlappen en historisch materiaal bevatten. Zij tonen geen unieke personen, actuele werkende accounts of bevestigde inbraken aan. [S2]
A.5 Passieve instellingen
Openbare resultaten betreffen het waargenomen domein en de momentopname. DMARC-handhaving betekent gepubliceerd quarantine- of rejectbeleid. Niet-waargenomen DKIM bewijst geen afwezigheid van ondertekening. Een DS-record bewijst geen geldige DNSSEC-keten. Certificaat-, homepage- en HSTS-resultaten gebruiken hun werkelijke waarnemingsbasis. [S2][S85][S86][S88]
A.6 Reikwijdte van kaartcijfers
Alleen betaalkaarten die als leesbare tekst zichtbaar zijn in de bewaarde berichten tellen mee: 36 verschillende kaarten, 66 verschijningen en 43 berichten, zonder uitgeverstoeschrijving. Brandefense detecteert gestolen kaarten ook met andere methoden buiten dit rapport. Deze cijfers meten geen actieve kaarten, nationale diefstal, uitgeversprevalentie of verliezen. [S4]
A.7 Ransomwarevergelijking
Ransompedia bevat 77 geaccepteerde Nederlandse vermeldingen uit de onderzoeksperiode. Vergelijkingslanden gebruiken de overeenkomstige bewaarde periode; de vorigejaarskolom beslaat heel 2025. Aantallen beschrijven criminele claims en kunnen herhaalde slachtofferverwijzingen bevatten. Het zijn geen unieke bevestigde inbraken of voor bevolkingsomvang gecorrigeerde nationale risico’s. [S3]
A.8 Incidentdatering en uitsluitingen
Campagnes, afzonderlijke voorbeelden, leveranciersmeldingen, latere updates, opsporing en preventie worden overal onderscheiden. Een collectieve melding stelt niet de volledige klant- of personenpopulatie vast. Een wereldwijd cijfer wordt niet Nederlands doordat Nederlandse autoriteiten aan de respons deelnamen.
De volgende grenzen voorkomen dat oudere of ongerelateerde berichtgeving in actuele Nederlandse incidentconclusies belandt:
| Materiaal | Behandeling |
|---|---|
| Botnetbericht van september 2024 [S80] | Historische context, uitgesloten van incidentconclusies voor 2026 |
| DDoS-berichten uit april en juni 2025 [S81][S82] | Historische context, gescheiden van geverifieerde DigiD-berichtgeving uit 2026 |
| Ransomwarebericht van april 2024 [S83] | Historische context, geen nieuwe campagne in 2026 |
| Opnieuw gepubliceerde maritieme berichtgeving over een gebeurtenis uit juni 2023 [S100] | Toont geen nieuw havenincident in 2026 aan |
| Treinpasmelding uit 2026 met bestandsoverdracht in december 2025 | Opgenomen als meldingscontext in Case R, met expliciete gebeurtenisdatum |
| Onbevestigde beschuldigingen over een boekhouddienst of havenransomware | Geen openbare zaak of aanvaard incidentoordeel zonder ondersteunend bewijs |
| GPS-verstoring en cloudstoring | Continuïteitsbewijs, zonder vastgestelde kwaadwillige oorzaak in de aangehaalde officiële beschrijvingen |
| B22 en B23 | Zichtbare uitsluitingsvoorbeelden; geen vastgesteld Nederlands incident |
Afwezigheid uit dit rapport bewijst geen afwezigheid van een incident. Private transacties, niet-gemelde incidenten en onvolledige openbare informatie beperken het beeld. Het rapport claimt geen volledige telling van Nederlandse cybercriminaliteit.
A.9 Vertrouwen, naamgeving en openbare bescherming
Vertrouwen geldt voor een specifieke bewering. Een correct weergegeven criminele uitspraak kan hoog vertrouwen verdienen als berichtwaarneming terwijl de beweerde inbraak ongeverifieerd blijft. Alternatieven en beperkingen blijven zichtbaar waar ze de beslissing beïnvloeden.
Slachtoffernamen vereisen officiële bevestiging en brede berichtgeving; elders blijven algemene rollen passend. Actortoeschrijving blijft bij het bedrijf, de overheid of onderzoeker die haar doet. Openbare fragmenten laten persoonsgegevens, contactroutes en werkende indicatoren weg. Volledige gevoelige herkomstinformatie valt buiten dit openbare rapport.
Bijlage B. Bewijsregister van berichten
Iedere getoonde kaart vermeldt berichtdatum, algemene vindplaats, rollabel en grenzen aan de conclusies. Berichtdata zijn geen inbraakdata. Korte fragmenten behouden verwijderingen tussen blokhaken; B22 en B23 worden als uitsluitingen getoond, niet als Nederlands incidentbewijs. Volledige gevoelige herkomstinformatie valt buiten dit openbare rapport.
| Kaart | Geplaatst | Vindplaats | Getoonde alias | Taal | Getoond in |
|---|---|---|---|---|---|
| B01 | 2026-02-19 | Forumdiscussie | Verkoper van gegevens (alias weggelaten) | Engels | §4.4 |
| B02 | 2026-11-08 | Forumdiscussie | Verkoper van zorggegevens (alias weggelaten) | Engels | §4.4 |
| B03 | 2026-10-18 | Forumdiscussie | Verkoper van retailgegevens (alias weggelaten) | Engels | §4.4 |
| B04 | 2026-04-03 | Forumdiscussie | Verkoper van toegang (alias weggelaten) | Engels | §4.4 |
| B05 | 2026-07-30 | Forumdiscussie | Verkoper van leadgegevens (alias weggelaten) | Engels | §4.4 |
| B06 | 2026-08-23 | Forumdiscussie | Uploader op een forum (alias weggelaten) | Engels | §4.4 |
| B07 | 2026-06-01 | Forumdiscussie | Doorplaatser op een forum (alias weggelaten) | Engels | §4.5 |
| B08 | 2026-01-31 | Forumdiscussie | Uploader op een forum (alias weggelaten) | Engels | §4.5 |
| B09 | 2026-02-01 | Forumdiscussie | Verkoper van onderwijsgegevens (alias weggelaten) | Engels | §4.5 |
| B10 | 2026-05-10 | Forumdiscussie | Forumposter (alias weggelaten) | Engels | §4.5 |
| B11 | 2026-05-03 | Forumdiscussie | Verkoper van retailgegevens (alias weggelaten) | Engels | §4.5 |
| B12 | 2026-08-11 | Forumdiscussie | Geautomatiseerde uploader (alias weggelaten) | Engels | §4.6 |
| B13 | 2026-06-26 | Forumdiscussie | Geautomatiseerde uploader (alias weggelaten) | Engels | §4.6 |
| B14 | 2026-09-02 | Forumdiscussie | Koper van logs (alias weggelaten) | Engels | §4.6 |
| B15 | 2026-11-20 | Forumdiscussie | Verkoper van phishingkits (alias weggelaten) | Engels | §8.1 |
| B16 | 2026-11-08 | Forumdiscussie | Verkoper van leadgegevens (alias weggelaten) | Engels | §8.1 |
| B17 | 2026-07-18 | Forumdiscussie | Verkoper van leadgegevens (alias weggelaten) | Engels | §8.1 |
| B18 | 2026-09-13 | Forumdiscussie | Promotor op een forum (alias weggelaten) | Engels | §8.1 |
| B19 | 2026-04-15 | Forumdiscussie | Verkoper van accounts (alias weggelaten) | Engels | §8.1 |
| B20 | 2026-11-15 | Forumdiscussie | Forumlid (alias weggelaten) | Engels | §8.1 |
| B21 | 2026-11-10 | Forumdiscussie | Koper van databases (alias weggelaten) | Engels | §8.1 |
| B22 | 2026-05-02 | Forumdiscussie | Forumposter (alias weggelaten) | Indonesisch origineel; bewaarde Engelse vertaling geciteerd | §4.7; uitgesloten |
| B23 | 2026-11-09 | Forumdiscussie | Verkoper van toegang (alias weggelaten) | Engels | §4.7; uitgesloten |
| B24 | 2026-08-21 | Forumdiscussie | Doorplaatser op een forum (alias weggelaten) | Engels | §4.5 |
Bijlage C. Bronnen
Verwijzingen behouden hun bron-ID’s tussen edities. Eigen gegevens hebben geen openbare dataset-URL. Externe vermeldingen noemen bron en controledatum; als een artikelpad een weggelaten doelwit identificeert, blijft alleen de hoofd-URL van de uitgever staan.
- S1Odin by Brandefense, Bewaarde Nederland-gerelateerde ondergrondse berichten. Bewaarde onderzoeksmomentopname, 22 november 2026.
- S2Odin by Brandefense, Atlas- en Blackhole-blootstellingsrelaties voor 250 geselecteerde kandidaatdomeinen, gelezen op 21–22 november 2026, plus passieve waarnemingen. Bewaarde onderzoeksmomentopname, 22 november 2026.
- S3Ransompedia, Momentopname van Nederlandse en regionale ransomwarevermeldingen. Bewaarde onderzoeksmomentopname, 22 november 2026.
- S4Brandefense Blackhole, Betaalkaarttotalen in bewaarde berichten. Bewaarde onderzoeksmomentopname, 22 november 2026.
- S5NCSC, DTC en NCSC samengevoegd per 1 januari 2026 (2026-01-06). https://www.ncsc.nl/nieuws/versterkt-ncsc-alle-nederlandse-organisaties-krijgen-een-aanspreekpunt-voor-digitale-weerbaarheid. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S6CBS, ICT-gebruik bij bedrijven, Digitalisering en kenniseconomie 2025 (2026-02-10). https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/rapportages/2026/digitalisering-en-kenniseconomie-2025/3-ict-gebruik-bij-bedrijven. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S7De Nederlandsche Bank, Register van banken. https://www.dnb.nl/openbaar-register/register-van-banken/. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S8NCTV, Cyberbeveiligingswet. https://www.nctv.nl/onderwerpen/c/cyberbeveiligingswet. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S9Staatsblad, Cyberbeveiligingswet, Staatsblad 2026,187 (2026-07-10). https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-187.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S10Staatsblad, Cyberbeveiligingsbesluit, Staatsblad 2026,189 (2026-07-10). https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-189.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S11EUR-Lex, Algemene verordening gegevensbescherming, artikelen33–34 (2016-04-27). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32016R0679. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S12EUR-Lex, Technische norm voor DORA-incidentmeldingen, Verordening2025/301 (2025-02-20). https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2025/301/oj/eng. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S13Odido, Eerste melding van cyberaanval (2026-02-12). https://newsroom.odido.nl/en-us/odido-informs-customers-of-cyber-attack/. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S14Odido, Bijgewerkte FAQ over cyberaanval. https://www.odido.nl/veiligheid-eng. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S15Politie, Stem van vermoedelijke beller bij diefstal uit klantsysteem (2026-09-07). https://www.politie.nl/nieuws/2026/september/7/11-stem-van-verdachte-odido-hack-te-horen-in-opsporing-verzocht.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S16RDI, Gezamenlijk onderzoek en juli-update over klantsysteemincident (2026-03-26). https://www.rdi.nl/actueel/nieuws/2026/03/26/rdi-en-ap-starten-onderzoek-naar-aanleiding-van-het-incident-bij-odido. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S17ACM, ACM sluit aan bij onderzoek naar telecomdatalek (2026-07-13). https://www.acm.nl/en/publications/acm-joins-investigations-data-breach-dutch-telecom-operator-odido. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S18ChipSoft, Tijdlijn van ransomware-incident bij leverancier (2026-04-28). https://informatie.chipsoft.com/chip-soft-informatiepagina-ransomware-incident/. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S19Ahold Delhaize, Update over cyberbeveiligingsincident (2026-10-19). https://newsroom.aholddelhaize.com/ahold-delhaize-update-on-status-of-cybersecurity-incident. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S20Ahold Delhaize, Tussentijds rapport derde kwartaal2026 (2026-11-04). https://media.aholddelhaize.com/media/voehurnq/ahold-delhaize-q3-2026-interim-report.pdf. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S21NCSC, Tijdlijn van misbruik van Ivanti EPMM (2026-02-27). https://www.ncsc.nl/alerts/casus-kwetsbaarheden-ivanti-epmm-systemen. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S22NCSC, Bijgewerkt advies over PHP-kwetsbaarheden (2026-10-23). https://www.ncsc.nl/alerts/update-php-kwetsbaarheden-nog-steeds-reden-om-direct-te-patchen. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S25NVD, Registratie van CVE-2026-109618 (2026-10-21). https://services.nvd.nist.gov/rest/json/cves/2.0?cveId=CVE-2026-109618. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S26NVD, Registratie van CVE-2026-109619 (2026-10-21). https://services.nvd.nist.gov/rest/json/cves/2.0?cveId=CVE-2026-109619. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S27PHP Security Team, Advies over PHP-geheugenuitputting (2026-10-21). https://github.com/php/php-src/security/advisories/GHSA-w8hw-w9fx-j79w. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S28PHP Security Team, Advies over verouderde toestand in PHP (2026-10-21). https://github.com/php/php-src/security/advisories/GHSA-6wmf-4rv5-p3rp. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S29Report URI, Kwaadaardige scripts verspreid via experimentleverancier (2026-11-16). https://blog.report-uri.com/worlds-largest-brands-infected-with-malware-via-optimizely/. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S30Tweakers, Klantgegevensincident bij webshop (organisatie weggelaten) (2026-09-18). https://tweakers.net/ (artikel-URL weggelaten). Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S31ncsc.nl, Actieve misbruikcampagne (sectoroverstijgend). https://www.ncsc.nl/alerts/casus-kwetsbaarheden-ivanti-epmm-systemen. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S32open.overheid.nl, Misbruik van systeem voor mobiel beheer (openbaar bestuur / rechtspraak). https://open.overheid.nl/documenten/3ea80b7e-deca-41cc-82f6-3a1b9ab84120/file. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S33nos.nl, Misbruik van systeem voor mobiel beheer (openbaar bestuur / rechtspraak) (2026-02-06). https://nos.nl/artikel/2601216-datalek-bij-autoriteit-persoonsgegevens-en-raad-voor-de-rechtspraak. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S34autoriteitpersoonsgegevens.nl, Klantcontactgegevensdiefstal / afpersing (telecommunicatie) (2026-03-26). https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/actueel/ap-en-rdi-starten-onderzoek-naar-odido. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S35nos.nl, Klantcontactgegevensdiefstal / afpersing (telecommunicatie) (2026-02-12). https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S36aivd.nl, Phishingcampagne tegen berichtenaccounts (doelwitselectie overheid / defensiesector / media) (2026-03-09). https://www.aivd.nl/actueel/nieuws/2026/03/09/rusland-voert-cybercampagne-uit-tegen-signal--en-whatsapp-accounts. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S37rijksoverheid.nl, Onbevoegde systeemtoegang / verstoring door indamming (Rijksoverheid) (2026-03-23). https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/03/23/ministerie-van-financien-onderzoekt-ongeautoriseerde-toegang-tot-systemen. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S38nos.nl, Onbevoegde systeemtoegang / verstoring door indamming (Rijksoverheid) (2026-03-23). https://nos.nl/artikel/2607547-ministerie-van-financien-gehackt-systemen-geblokkeerd-door-ministerie. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S39politie.nl, Phishing / kortdurende onbevoegde toegang (opsporing). https://www.politie.nl/nieuws/2026/maart/25/00-politie-doelwit-van-phishing.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S40ad.nl, Phishing / kortdurende onbevoegde toegang (opsporing) (2026-03-25). https://www.ad.nl/binnenland/hacker-had-uur-lang-toegang-tot-politiedata-na-phishingactie-maar-schade-lijkt-beperkt~a39827e6/. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S41epe.nl, ClickFix-gerelateerde netwerkinbraak en bestandsdiefstal (gemeentebestuur). https://www.epe.nl/datalek-gemeente-epe. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S42nos.nl, ClickFix-gerelateerde netwerkinbraak en bestandsdiefstal (gemeentebestuur) (2026-04-23). https://nos.nl/artikel/2611660-persoonsgegevens-van-vrijwel-alle-inwoners-epe-gestolen-bij-cyberaanval. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S43ncsc.nl, Campagne via softwareleveringsketen (softwareontwikkeling). https://www.ncsc.nl/alerts/ontwikkelaars-opgelet-gecompromitteerde-npm-en-python-packages. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S44z-cert.nl, Ransomware en patiëntgegevensdiefstal (zorgsoftware / zorg) (2026-04-17). https://z-cert.nl/actueel/nieuws/ransomware-incident-chipsoft-nieuwe-informatie-17-april. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S45theregister.com, Ransomware en patiëntgegevensdiefstal (zorgsoftware / zorg) (2026-04-08). https://www.theregister.com/security/2026/04/08/ransomware-knocks-dutch-healthcare-software-vendor-offline/5220887. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S46s25.q4cdn.com, Onbevoegde toegang tot gastboekingsinformatie (reistechnologie). https://s25.q4cdn.com/383369491/files/content_files/BKNG-3Q26-10Q.pdf. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S47abc.net.au, Onbevoegde toegang tot gastboekingsinformatie (reistechnologie) (2026-04-13). https://www.abc.net.au/news/2026-04-13/booking-com-data-security-breach-personal-details/106557630. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S48Brits NCSC, AIVD en MIVD, Advies over verborgen netwerken met China-verband (sectoroverstijgend / nationale veiligheid) (2026-04-23). https://www.ncsc.gov.uk/news/international-cyber-agencies-fresh-advice-defend-against-china-linked-covert-networks. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S49uva.nl, Gegevensdiefstal bij leverancier en voorzorgssluiting (hoger onderwijs / onderwijstechnologie) (2026-05-07). https://www.uva.nl/content/nieuws/nieuwsberichten/2026/05/stand-van-zaken-datalek-bij-leverancier-canvas.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S50nos.nl, Gegevensdiefstal bij leverancier en voorzorgssluiting (hoger onderwijs / onderwijstechnologie) (2026-05-08). https://nos.nl/artikel/2613564-universiteiten-en-hogescholen-blokkeren-studie-app-canvas-na-hack. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S51politie.nl, Verstoring van VPN-dienst (criminele infrastructuur). https://www.politie.nl/nieuws/2026/mei/21/criminele-vpn-dienst-first-vpn-offline-gehaald.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S52politie.nl, Botnetverstoring (hosting / verbonden apparaten). https://www.politie.nl/nieuws/2026/mei/28/06-politie-en-ncsc-halen-groot-botnetwerk-offline.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S53hospecs.com, Onderzoek naar blootstelling van gastgegevens / gerichte betaalphishing (horeca). https://www.hospecs.com/ (artikel-URL weggelaten). Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S54nos.nl, Onderzoek naar blootstelling van gastgegevens / gerichte betaalphishing (horeca) (2026-06-02). https://nos.nl/ (artikel-URL weggelaten). Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S55politie.nl, Malwareverspreidingscampagne / internationale verstoring (sectoroverstijgend webecosysteem). https://www.politie.nl/nieuws/2026/juni/18/11-politie-en-om-openen-de-jacht-op-beruchte-malwaregroep-socgholish.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S56politie.nl, Infostealerverstoring / teruggevonden inloggegevens (sectoroverstijgend). https://www.politie.nl/nieuws/2026/juni/24/11-operatie-endgame-opnieuw-twee-infostealers-offline.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S57aivd.nl, Phishing naar herstelsleutels van berichtenback-ups (overheid / defensiesector / media) (2026-06-30). https://www.aivd.nl/actueel/nieuws/2026/06/30/russische-hackers-richten-zich-op-signal-backups-via-nieuwe-phishing-methode. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S58aivd.nl, Spionagecampagne met IP-camera’s (logistiek / private verbonden infrastructuur) (2026-07-10). https://www.aivd.nl/actueel/nieuws/2026/07/10/nederland-doelwit-van-russische-spionageoperatie-via-ip-cameras. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S59aivd.nl, Zimbra-spionageadvies (buitenlandse defensiesector / ICT) (2026-07-23). https://www.aivd.nl/actueel/nieuws/2026/07/23/russische-hackersgroep-laundry-bear-hackt-zimbra-mailservers. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S60autoriteitpersoonsgegevens.nl, Actief misbruik en golf van persoonsgegevenslekken (sectoroverstijgende websites). https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/actueel/advies-van-de-ap-aan-wordpress-gebruikers-die-getroffen-zijn-door-datalek. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S61aivd.nl, Gerichte CHOSEN BRICK-malwarecampagne (maatschappelijk middenveld / media / personen) (2026-09-15). https://www.aivd.nl/actueel/nieuws/2026/09/15/cyberactoren-uit-iran-zetten-malware-in-tegen-dissidenten-activisten-en-journalisten. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S62aivd.nl, Advies over spionage via randapparatuur met China-verband (sectoroverstijgend) (2026-10-07). https://www.aivd.nl/actueel/nieuws/2026/10/07/mivd-en-aivd-verwachten-toename-chinese-cyberaanvallen-via-edge-devices. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S63ncsc.nl, Meerdere cyberincidenten / beoordeling van samenhang (voedselvoorziening). https://www.ncsc.nl/nieuws/in-het-nieuws-cyberaanvallen-op-levensmiddelensector. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S64cityam.com, Gemelde onbevoegde toegang tot interne mappen / actorclaim (luchtvervoer) (2026-10-12). https://www.cityam.com/ (artikel-URL weggelaten). Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S65politie.nl, Internationale opsporingsactie (hosting / criminele infrastructuur). https://www.politie.nl/nieuws/2026/oktober/28/03-internationale-actie-tegen-bulletproof-hoster.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S66ncsc.nl, Cyberaanvallen op koelsystemen (retail / voedsel / operationele technologie). https://www.ncsc.nl/nieuws/in-het-nieuws-cyberaanvallen-op-koelinstallaties-in-europa. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S67aa.com.tr, Cyberaanvallen op koelsystemen (retail / voedsel / operationele technologie) (2026-11-02). https://www.aa.com.tr/ (artikel-URL weggelaten). Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S68allunited.nl, Databasegegevensdiefstal / koppelingsverstoring (SaaS voor sportlidmaatschappen / verenigingen). https://www.allunited.nl/artikelen/datalek/. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S69nu.nl, Databasegegevensdiefstal / koppelingsverstoring (SaaS voor sportlidmaatschappen / verenigingen) (2026-11-11). https://www.nu.nl/tech/6416219/meer-dan-350-sportclubs-melden-datalek-na-cyberaanval-op-allunited.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S70politie.nl, Waarschuwing tegen criminele onlinemarkten (publieke preventie). https://www.politie.nl/nieuws/2026/november/9/08-ben-jij-zichtbaar-op-een-verdacht-online-platform-november-2026.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S71politie.nl, Operation Endgame-verstoring (sectoroverstijgend / hosting). https://www.politie.nl/nieuws/2026/november/12/11-internationale-actie-maakt-netwerken-van-cybercriminelen-onschadelijk.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S72politie.nl, Operation Endgame-verstoring (sectoroverstijgend / hosting). https://www.politie.nl/en/news/2026/november/international-action-disables-cybercriminal-network.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S73ncsc.nl, Dienststoring (cloudproductiviteit / digitale leveringsketen). https://www.ncsc.nl/nieuws/in-het-nieuws-storing-microsoft-exchange-online. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S74support.optimizely.com, JavaScript-injectie via derden (SaaS voor webexperimenten / sectoroverstijgend). https://support.optimizely.com/hc/en-us/articles/50521849710605. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S75politie.nl, Klantgegevensdiefstal en latere poging tot geweld (bankwezen / persoonlijke veiligheid). https://www.politie.nl/nieuws/2026/november/19/06-onderzoek-naar-datadiefstal-bij-bank-revolut.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S76nos.nl, Klantgegevensdiefstal en latere poging tot geweld (bankwezen / persoonlijke veiligheid) (2026-11-19). https://nos.nl/artikel/2640151-verdachten-opgepakt-die-geweld-wilden-plegen-bij-klanten-van-revolut-na-datadiefstal. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S77politie.nl, Bewustwordingscampagne met nepwebshop (consumentene-commerce / preventie). https://www.politie.nl/nieuws/2026/november/21/00-oeps%E2%80%A6-je-trapte-er-bijna-in-nieuwe-nepwebsite-van-de-politie.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S78politie.nl, Bewustwordingscampagne over ticketfraude (preventie van consumentenfraude). https://www.politie.nl/nieuws/2026/januari/15/politie-waarschuwt-met-nepwebsite-voor-ticketfraude.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S79politie.nl, Waarschuwing voor phishing-/afpersingsmail (consumenten / imitatie van overheid). https://www.politie.nl/nieuws/2026/januari/23/pas-op-voor-phishingmail-over-kinderporno.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S80ncsc.nl, Historisch advies over Chinees botnet (verbonden apparaten). https://www.ncsc.nl/nieuws/nederlandse-apparaten-onderdeel-van-chinees-botnet. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S81ncsc.nl, Historisch advies over DDoS-campagne (sectoroverstijgend). https://www.ncsc.nl/nieuws/lopende-ddos-aanvallen-op-nederlandse-organisaties. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S82ncsc.nl, Historisch DDoS-advies (context openbaar bestuur / vervoer). https://www.ncsc.nl/nieuws/opnieuw-ddos-aanvallen-rondom-navo-top-vervoerssector-ook-doelwit. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S83ncsc.nl, Historisch ransomwareadvies (sectoroverstijgend). https://www.ncsc.nl/nieuws/ook-nederlandse-bedrijven-slachtoffer-van-ransomwaregroepering-cactus. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S84NCTV, Melding van significante incidenten onder de Cyberbeveiligingswet. https://www.nctv.nl/onderwerpen/c/cyberbeveiligingswet/meldplicht. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S85RFC Editor, DMARC-protocolreferentie. https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc7489.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S86RFC Editor, DKIM-handtekeningen. https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc6376.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S87RFC Editor, Sender Policy Framework. https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc7208.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S88RFC Editor, HTTP Strict Transport Security. https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc6797.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S89politie.nl, Internationaal offline halen van forum (criminele marktinfrastructuur). https://www.politie.nl/nieuws/2026/maart/4/politie-ontmantelt-groot-cybercrimineel-forum-in-wereldwijde-actie.html. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S90Rijksoverheid, Terugblik in jaarverslag (sectoroverstijgend / nationale veiligheid). https://www.rijksoverheid.nl/documenten/2026/04/22/openbaarjaarverslagmivd2025. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S91aivd.nl, Terugblik in jaarverslag (sectoroverstijgend / nationale veiligheid) (2026-04-23). https://www.aivd.nl/documenten/2026/04/23/jaarverslag-2025. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S94nos.nl, Gemelde leveranciersgerelateerde blootstelling van persoonsgegevens (amusement / horecamarketing / onderzoekshosting) (2026-11-12). https://nos.nl/ (artikel-URL weggelaten). Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S95AIVD, Brits NCSC en FBI, Gezamenlijk campagneadvies over CHOSEN BRICK (2026-09-15). https://www.ncsc.gov.uk/sites/default/files/2026-09/Advisory-Iranian-Cyber-Targeting-of-Dissidents-Activists-and-journalists.pdf. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S96tweedekamer.nl, Terugkerende DDoS-beschikbaarheidsverstoring (digitale overheid / authenticatie) (2026-10-07). https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D49475. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S97ad.nl, Terugkerende DDoS-beschikbaarheidsverstoring (digitale overheid / authenticatie) (2026-10-30). https://www.ad.nl/binnenland/storing-na-ddos-aanval-bij-online-diensten-digid-weer-opgelost~a1a03520/. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S98rdi.nl, GPS-signaalverstoring in onderzoek (luchtvaart / radionavigatie) (2026-11-16). https://www.rdi.nl/actueel/nieuws/2026/11/16/rdi-start-onderzoek-naar-storing-gps-vliegtuigen. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S100gcaptain.com, Historisch DDoS-verhaal opnieuw gepubliceerd in 2026 (havens / zeevaart) (2023-06-14). https://gcaptain.com/ (artikel-URL weggelaten). Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S101dustingroup.com, Inbraak in intern leverancierssysteem; ongeverifieerde klantspecifieke claims (IT-wederverkoper / beheerdiensten / leveranciersketen). https://www.dustingroup.com/en/information. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S102dutchitleaders.nl, Inbraak in intern leverancierssysteem; ongeverifieerde klantspecifieke claims (IT-wederverkoper / beheerdiensten / leveranciersketen). https://www.dutchitleaders.nl/ (artikel-URL weggelaten). Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S103interrail.com, Klantgegevenslek gemeld in 2026; exfiltratie in 2025 (reizen / treinpasdiensten) (2026-02-13). https://www.interrail.com/en-int/ni/data-security-incident. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S104bleepingcomputer.com, Klantgegevenslek gemeld in 2026; exfiltratie in 2025 (reizen / treinpasdiensten). https://www.bleepingcomputer.com/news/security/eurail-says-december-data-breach-impacts-300-000-individuals/. Gecontroleerd op 2026-11-22.
- S105interrail.com, Interrail News: aankondiging gegevensbeveiligingsincident (2026-01-10). https://www.interrail.com/en/about-us/press-room/interrail-news. Gecontroleerd op 2026-11-22.
Bijlage D. Begrippenlijst
- AIVD / MIVD: Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst en Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. Toeschrijvingen in dit rapport blijven die van de diensten.
- AP: Autoriteit Persoonsgegevens, de Nederlandse privacytoezichthouder.
- Rvdr: Raad voor de rechtspraak.
- NCSC: het Nederlandse Nationaal Cyber Security Centrum; te onderscheiden van de Britse organisatie met dezelfde afkorting.
- NCTV: Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid.
- RDI / ACM: Rijksinspectie Digitale Infrastructuur en Autoriteit Consument & Markt; hun onderzoeksbevoegdheden blijven gescheiden.
- DNB: De Nederlandsche Bank. Het bankenregister verschilt van de geselecteerde financiële domeincategorie in dit rapport.
- Cbw: Cyberbeveiligingswet, besproken in hoofdstuk 10.
- CSIRT: team voor de respons op computerbeveiligingsincidenten; bepaal welk team voor het toepasselijke meldregime is aangewezen.
- AVG / verwerkingsverantwoordelijke / verwerker: Europese persoonsgegevensregels; de verantwoordelijke bepaalt verwerkingsdoelen en -middelen, terwijl de verwerker namens de verantwoordelijke handelt.
- DORA: de Europese Digital Operational Resilience Act voor financiële entiteiten binnen de reikwijdte; de meldfasen verschillen van privacymeldingen.
- Nationale Atlas-hoofdwaarde: één blootstellingssamenvatting voor de geselecteerde portefeuille, geen nationale prevalentie of kans op binnendringing.
- Blackhole / Ransompedia / Atlas: gegevens- en productnamen van Brandefense. Berichten, ransomwarevermeldingen en blootstellingsbeoordelingen zijn verschillende begrippen; alleen de nationale Atlas-hoofdwaarde wordt in deze editie gepubliceerd.
- Combinatie van inloggegevens / stealerlog: respectievelijk een bestand aangeboden als inlogparen en informatie gekoppeld aan informatiediefstalmalware. Alleen bestandslabels bewijzen geen herkomst of geldigheid.
- MFA / sessie / gekoppeld apparaat: respectievelijk een extra inlogfactor, voortdurende geauthenticeerde toegang en een ander apparaat verbonden met een account. Herstel- en intrekkingsbeslissingen moeten de relevante toegang aanpakken.
- KYC: identiteitscontroles om de klant te kennen. Een geclaimde omzeiling bewijst geen geslaagde rekeningopening.
- RDWEB / EPMM: webtoegang tot extern bureaublad en Endpoint Manager Mobile; productbeschrijvingen tonen niet de werkelijke doelwitconfiguratie aan.
- SaaS / tenant: software geleverd als dienst en de afzonderlijke dienstomgeving van een klant.
- DDoS: gedistribueerde aanval op beschikbaarheid. Een beschikbaarheidsaanval toont op zichzelf geen gegevensdiefstal aan.
- OT: operationele technologie die een fysiek proces bestuurt. Camerabeelden bekijken en inloggegevens aanbieden betekenen niet automatisch toegang tot industriële besturingen.
- DMARC / SPF / DKIM: e-maildomeinbeleid, bevoegdheid van verzendende hosts en berichtondertekening. Gepubliceerde instellingen zijn geen gemeten bezorgings- of fraude-uitkomsten.
- TLS / HSTS: technologie voor versleutelde verbindingen en HTTPS-browserbeleid; iedere waarneming is beperkt tot het relevante eindpunt of de homepage.
- DNSSEC / DS: ondertekende DNS en een delegatierecord. Alleen DS-aanwezigheid toont geen volledige validatie aan.
- CVE: een kwetsbaarheidsidentificator, te onderscheiden van bewijs dat de kwetsbaarheid bij een bepaalde organisatie is misbruikt.
- Berichtkaart / claim / bevestigd incident: een geredigeerd bewijsfragment, een bewering en een door de relevante organisatie of overheid vastgestelde gebeurtenis. Hun bewijsrollen verschillen.
- TLP:CLEAR: deelbaar zonder TLP-beperking; privacy-, contractuele en andere toepasselijke verplichtingen blijven gelden.
Over dit rapport
Opgesteld door Odin by Brandefense. Versie 1.0 gebruikt een onderzoeksmomentopname op 22 november 2026 en een recente-activiteitsperiode vanaf 8 november. Openbare meldingen kunnen eerdere incidenten beschrijven; die data blijven expliciet. Het rapport stelt afgebakend bewijs voorop en onderscheidt criminele claims van door organisaties of overheden vastgestelde gebeurtenissen.
Dit is geen nationale telling, juridisch oordeel of garantie over de volledige beveiliging van een organisatie. Aanbevelingen beschrijven mogelijke lezersacties; ze bewijzen niet dat een genoemde organisatie die maatregelen miste. Deze Nederlandse editie begeleidt de Engelse hoofdtekst; bij verschillen is de Engelse editie leidend.
© 2026 Brandefense. Alle rechten voorbehouden.