Versiya 1.2 · Public Research Edition · TLP:CLEAR · Brandefense Country Report · Azerbaijan 2026
Bu nəşr haqqındaOdin by Brandefense tərəfindən Brandefense Blackhole, Ransompedia və Atlas məlumatları əsasında hazırlanıb. Təhlil və ilkin mətnlər süni intellekt agentləri (Anthropic Claude) tərəfindən yazılıb; nəticələr yayımdan əvvəl Brandefense analitikləri tərəfindən yoxlanılıb. Metodun xülasəsi A əlavəsindədir.
Fəsil 1
İcmal
Bu fəsil cavab verir
2026-cı ildə nə baş verdi, Azərbaycan təşkilatları üçün ən vacib olan nədir və rəhbərlər ilk növbədə nəyə qərar verməlidir?
Qısaca
Qiymətləndirdiyimiz 250 aparıcı Azərbaycan təşkilatı üçün ölçülən əsas məruz qalma ransomware deyil, kimlik məlumatlarıdır: yoluxmuş cihaz və hesab məlumatı əlaqələri, satışa çıxarılmış hesab məlumatları. Dövrün ən görünən hadisəsi mətbuatda proiran kimi təsvir edilən qrupun iddia etdiyi və rəsmi olaraq bildirilən, dövlət domenlərinə qarşı DDoS hücumu oldu. Sənədləşdirilmiş ən ciddi müdaxilə enerji sektoruna qarşı dövlətlə əlaqəli casusluq idi. Bu ardıcıllıqla hərəkət edin: hesab məlumatı siyahılarını aldığınızı təsdiqləyin və hər birini yoxlayın; internetə açıq poçt və kənar serverləri yenidən sınayın; sonra DDoS bəyanatlarını əvvəlcədən razılaşdırın və hesab bərpasını gücləndirin.
Bu hesabat Brandefense-in üç öz məlumat mənbəyini yoxlanılmış açıq mənbələrlə birləşdirir. Brandefense Blackhole Azərbaycanla əlaqəli kimi işarələnmiş 49,097 paylaşımı və Azərbaycan açar sözləri ilə təşkilat adları üzrə tapılmış daha 36,495 unikal paylaşımı təqdim edib. Bundan başqa, seçilmiş 250 təşkilat üzrə yoluxmuş cihaz və hesab məlumatı qeydlərini, həmçinin paylaşımlarda açıq mətndə görünən kart materialını verib. Ransompedia Azərbaycan və üç regional müqayisə ölkəsi üzrə ransomware sızma saytı siyahılarını təqdim edib. Atlas məruz qalma reytinqləri 250 təşkilat üçün hesablanıb. Bunlar ayrı populyasiyalardır və heç vaxt bir-birinə toplanmır.
1. Ransomware sübutlarda demək olar ki, yoxdur; kimlik məlumatlarının məruz qalması isə var. Ransompedia-nın bütün tarixində Azərbaycan üzrə yalnız bir qəbul edilmiş siyahı var (2025) və 1 yanvar-18 noyabr 2026 tarixli heç bir siyahı yoxdur. Eyni 2026 dövründə Gürcüstan üzrə beş, Ermənistan üzrə iki, Qazaxıstan üzrə isə heç bir siyahı yoxdur.
Bunun əksinə, qiymətləndirdiyimiz 250 təşkilatdan 190-nın domenləri ilə əlaqəli yoluxmuş cihazlar var (cəmi 38,554). Təşkilatlardan 222-sinin tarixi hesab məlumatı qeydləri var (168,031 qeyd). Bu saylar, tutulma tarixindən asılı olmayaraq, 19 noyabr 2026-da mövcud olan bütün qeydlərdir: yalnız 2026-cı ilə aid deyil, kumulyativdir. Onlar işçiləri, tələbələri və ya müştəriləri əhatə edə bilər. Bunlar əlaqə saylarıdır: hər hansı giriş və ya sessiyanın hələ də işlək olub-olmadığı və kimə aid olduğu yoxlanılmalıdır. [S1][S3][S6]
2. Ümumi balları bir bazar siqnalı müəyyən edir. Atlas-ın öz qiymətləndirmə metodu ilə 250 təşkilat üzrə ümumi göstərici 100 üzərindən 48-dir (düzəldilmiş; düzəldilməmiş variantda 49). Bu zaman 80 təşkilat D və ya F qiymətindədir (düzəldilməmiş variantda 81). Bu 80 təşkilatın hər birində yoxlama anında domeni ilə bağlı hesab məlumatı Brandefense-in izlədiyi hesab məlumatı bazarlarında satışda idi. Atlas reytinqində cari siyahının çəkisi çox yüksəkdir (bax: Atlas reytinqlərini necə oxumalı, §3.2). Siyahı müdafiəçiyə aktiv hesabı axtarmağı deyir; neçə hesab olduğunu və ya kimə aid olduğunu demir. [S4]
3. Haktivistlərin iddia etdiyi DDoS dövlət domenlərini vurdu; səlahiyyətli orqanlar bir neçə qurumda fasilələr bildirdi. 13 oktyabrda 313 Team qrupu (özünü "İraqdakı İslami Kibermüqavimət" adlandırır) Azərbaycan dövlət infrastrukturuna qarşı DDoS kampaniyası elan etdi. Mətbuat bu qrupu proiran kimi təsvir edir. Qrup məktəb və universitetlərdə hicab qadağası adlandırdığı məsələni əsas gətirdi. O, 47 IP diapazonu, 2.5 Tbps-dən çox trafik və 1,825 dövlət saytının işləmədiyini iddia etdi. Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti həmin axşam saat 22:00 radələrindən xarici haker qruplaşmasının 100-dən çox dövlət domeninə kiberhücum etdiyini bildirdi. Xidmət bir neçə qurumun onlayn resurslarının fəaliyyətində fasilələr yarandığını və təsiri məhdudlaşdırmaq üçün tədbirlər görüldüyünü açıqladı.
Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi 16 oktyabrda 13-15 oktyabr tarixlərində dövlət, media, diplomatik nümayəndəlik və digər resurslara qarşı DDoS hücumlarını təsvir etdi. Agentlik Telegram-da satılan kommersiya DDoS xidmətindən istifadə edildiyini bildirdi və 313 Team-in məsuliyyəti öz üzərinə götürdüyünü qeyd etdi. Aktorun trafik və fasilə rəqəmləri təsdiqlənməmiş iddialar olaraq qalır. [S2][S10][S11][S23]
4. Sənədləşdirilmiş ən ciddi müdaxilə cinayət deyil, casusluq idi. Bitdefender Azərbaycanın bir neft-qaz şirkətinə qarşı üç dalğalı müdaxiləni orta-yüksək etimadla Çinlə əlaqəli FamousSparrow qrupuna aid edir. Müdaxilə 2025-ci ilin dekabr ayının sonundan 2026-cı ilin fevral ayının sonunadək davam edib. Hücumçular zəif (ProxyNotShell ilə istismar edilə bilən) Microsoft Exchange serveri vasitəsilə daxil olub və aradan qaldırma cəhdlərindən sonra eyni yolla geri qayıdıblar. Bir Azərbaycan parlament rəsmisi 2025-ci ilin fevralında media qurumlarına qarşı hücumu rəsmi şəxsin Rusiya ilə əlaqəli kimi təsvir etdiyi APT29 qrupuna aid edib. Bunların heç biri axtardığımız 2026-cı il sızma saytı və forum məlumatlarında görünməyib; hər ikisinin sübutu vendor tədqiqatından və rəsmi bəyanatdan gəlir. [S12][S13]
5. Dörd diqqətçəkən, Azərbaycana xas təklif əhali məlumat bazalarını reklam edirdi. Bunlar 817,241 sətirlik tələbə faylı (yanvar), "1 milyon" vətəndaş faylı (avqust), 2,000 USD-yə təklif edilən 4.58 milyon sətirlik "fiziki şəxslərin dövlət reyestri" (avqust) və bir dövlət xidməti platformasına qarşı iddiadır (oktyabr). Heç biri müstəqil təsdiqlənməyib və dövlət mövzulu bəzi paylaşımlar 2013-cü ilə aid materialı yenidən dövriyyəyə buraxır. Buna baxmayaraq, hər biri fırıldaqçılıq və şəxsiyyətin mənimsənilməsi üçün önəmlidir, çünki kimlik məlumatlarının şifrələr kimi müddəti bitmir. Noyabrda bir breach forumu satıcısı Azərbaycanın bir nəqliyyat şirkətinə aid edilən 800,000 sərnişin qeydini də təklif edib. Hesabatın son tarixinədək nə şirkət, nə də səlahiyyətli orqanlar bunu təsdiqləyib (4-cü fəsildə F hadisəsi). [S1][S31]
Rəhbərlər üçün dörd qərar
- Cari hesab məlumatı siyahılarını statistika deyil, insident tətiyi kimi qəbul edin. Domenlərinizlə bağlı hər cari bazar siyahısını kimlik idarəetmə komandasına yönəldin və 5 iş günü ərzində qərarı qeyd edin. Çoxfaktorlu autentifikasiya (MFA) olmayan aktiv hesab tapılarsa, məsələni insidentə cavab komandasına ötürün. Təşkilatların çoxunu Atlas-ın yüksək zolağına keçirən yeganə amil cari siyahıdır. Buna əsasən hərəkət etmək üçün daxili komanda və ya provayder vasitəsilə birinci gündən domenləriniz üzrə hesab məlumatı siyahılarının və yoluxmuş cihazların monitorinqini təşkil edin (§12.1).
- İnternetə açıq poçt və kənar serverləri casusluğa qarşı nəzarət tədbiri kimi yamaqlayın və təcrid edin. FamousSparrow hadisəsində giriş ProxyNotShell (CVE-2022-41040 və CVE-2022-41082) vasitəsilə olub; bunlar 2022-ci ildə açıqlanmış Exchange zəiflikləridir. Hücumçular aradan qaldırmadan sonra yenidən daxil olublar. Meyar "aradan qaldırmadan sonra hələ də istismar edilə bilirmi" olmalıdır, o cümlədən yamaq əvəzinə müvəqqəti qoruma qaydası tətbiq edilən hallarda (§7.2).
- Faktları qabaqlayan haktivist iddialarına hazır olun. Haktivist kampaniyası zamanı xidmətin vəziyyətini kimin açıq şəkildə təsdiqləyəcəyini əvvəlcədən razılaşdırın. Vətəndaşlara xidmət göstərən portallar üçün provayder səviyyəsində qorumanı qabaqcadan təşkil edin. 313 Team öz iddialarını tapdığımız ilk rəsmi açıqlamadan saatlar əvvəl yaydı.
- Vətəndaş məlumatları ətrafında kimlik, fırıldaqçılıqla mübarizə və təhlükəsizlik əməliyyatlarını birləşdirin. Əhali məlumat bazaları sındırılmış sistemi göstərmir, lakin şəxsiyyətin mənimsənilməsi, SIM dəyişdirmə və hesab bərpası fırıldaqçılığını gücləndirir. Bərpa və ödəniş rekvizitlərinin dəyişdirilməsi proseslərini sintetik ssenarilərlə sınaqdan keçirin.
İlin rəqəmləri
1 yanvar-18 noyabr 2026 tarixli, Azərbaycan üzrə qəbul edilmiş Ransompedia ransomware siyahıları (bütün dövr üzrə 1)
Nə deyilHeç bir Azərbaycan təşkilatının şantaja məruz qalmadığının sübutu deyil; siyahıya düşməyən və açıqlanmayan hallar görünmür
Azərbaycanla əlaqəli kimi işarələnmiş Blackhole paylaşımları, 1 yanvar-18 noyabr 2026
Nə deyilHücum sayı deyil; 69%-i fevral-mart aylarına düşür və əsasən bir kütləvi reklam botu ailəsindən gəlir
işarələnmiş toplusdan bot şablonları, spam və xəbər güzgüləri çıxarıldıqdan sonra qalan paylaşımlar
Nə deyilUnikal insident deyil; bir analitikin 30 paylaşımı yoxlaması onların təxminən 60%-nin həqiqətən Azərbaycana aid cinayət paylaşımı olduğunu göstərdi
13-14 oktyabrda hədəf alınan dövlət domenləri (rəsmi açıqlama) / hücumçunun işləməz hala saldığını iddia etdiyi saytlar
Nə deyilFərqli ölçülərdir; heç biri müstəqil təsdiqlənməyib və nisbət deyil
Atlas metodologiyası ilə qiymətləndirilmiş aparıcı dövlət və özəl təşkilatlar
Nə deyilTəsadüfi seçmə deyil; milli yayılma göstəricisi deyil
bu 250 domenlə əlaqəli yoluxmuş cihazlar (2,764-ü işçi cihazı kimi təsnif edilib); kumulyativ, 19 noyabr 2026-da mövcud olan bütün qeydlər
Nə deyilYalnız 2026-cı ilə aid deyil, unikal şəxslər deyil, təsdiqlənmiş cari yoluxma deyil; cihazlar təşkilatlar arasında təkrarlardan təmizlənməyib
eyni domenlər üzrə tarixi hesab məlumatı qeydləri (sızma bazaları, stealer logları, combolistlər); kumulyativ, tutulma tarixindən asılı olmayaraq
Nə deyilYalnız 2026-cı ilə aid deyil; unikal hesablar və ya aktiv şifrələr deyil
yoxlama anında satışda hesab məlumatı olan təşkilatlar
Nə deyilHesab sayı və ya təsdiqlənmiş sızma sayı deyil
toplanmış dark web paylaşımlarında açıq mətndə görünən, Azərbaycanla əlaqəli unikal ödəniş kartları (529-u adı çəkilən Azərbaycan bankına aid edilib, 128-i yalnız Azərbaycan kartı kimi etiketlənib)
Nə deyilFırıldaqçılıq zərəri göstəricisi deyil; əhatə dairəsi dardır (§8.2)
DMARC tətbiq edən təşkilatların 250 təşkilat içində payı (164)
Nə deyilFişinqin uğur göstəricisi və ya çatdırılma təhlükəsizliyi ölçüsü deyil
Hesabat xəritəsi
On iki fəsil, beş oxucu yolu. Rolunuza uyğun sətirdən başlayın; hər fəsil cavab verdiyi sualla açılır, 2-12-ci fəsillər isə üç əsas nəticə ilə bağlanır.
İdarə heyəti və rəhbərlik
Nə baş verdi, nə dərəcədə məruz qalırıq və nəyə qərar verməliyik?
CISO və təhlükəsizlik rəhbərləri
Hansı məruz qalmalar bizə aiddir, hansı aktorlar vacibdir və hansı nəzarət tədbirləri birinci gəlir?
SOC və təhdid kəşfiyyatı
Aktorlar nə paylaşdı, necə əlaqəlidirlər və casusluqda hansı texnikalardan istifadə olundu?
Fırıldaqçılıqla mübarizə və müştəri müdafiəsi
Azərbaycan kimlikləri, hesabları və kartları necə satılır və banklar bunu harada görür?
- 01İcmal
2026-cı ildə nə baş verdi və rəhbərlər ilk növbədə nəyə qərar verməlidir
- 02Kontekst
Azərbaycan niyə eyni anda casusluq, haktivizm və fırıldaqçılığı cəlb edir
- 03Milli məruz qalma
250 aparıcı təşkilat Atlas metodu ilə necə qiymətləndirilir
- 04Dark web
Spam çıxarıldıqdan sonra cinayətkarlar Azərbaycan haqqında nə paylaşır
- 05Sektorlar
Hansı sektorların adı çəkilir və hər biri hansı cavabı tələb edir
- 06Haktivizm
Nə iddia edildi, nə təsdiqləndi, necə hazırlaşmalı
- 07Təhlükə aktorları
Aktorlar kimdir, necə əlaqəlidirlər, mənbələr nə deyir
- 08Fırıldaqçılıq iqtisadiyyatı
Kimliklər və hesablar necə pula çevrilir
- 09Banklar
Bankların görünən məruz qalması harada yerləşir
- 10Tənzimləmə
Nə dəyişdi və 1 iyul 2027-yə qədər nə edilməlidir
- 11Proqnoz
Nəyi planlaşdırmalı və planı nə dəyişərdi
- 12Fəaliyyət planı
90 gündə kim nə edir
Fəsil 2
Azərbaycanın rəqəmsal və geosiyasi konteksti
Bu fəsil cavab verir
Azərbaycan niyə eyni anda casusluq, haktivizm və fırıldaqçılığı cəlb edir və ölkənin hansı xüsusiyyətləri hesabatın qalan hissəsindəki sübutları formalaşdırır?
Qısaca
Azərbaycanın təhlükə mənzərəsini üç xüsusiyyət formalaşdırır: dövlət casusluğunu cəlb edən enerji və tranzit rolu; bəzilərinin mənşəyi qeyri-müəyyən olan siyasi çərçivəli haktivist iddiaları; vətəndaş məlumatlarını bir yerdə toplayan, yüksək rəqəmsallaşmış və mərkəzləşdirilmiş dövlət xidmətləri modeli. Hər üçünə eyni anda hazırlaşın: kənar sistemləri yamaqlayın, DDoS bəyanatlarını hazırlayın və kimlik məlumatlarını qoruyun.
2.1 Bağlı, mobil yönümlü əhali
Oktyabr 2026-da Azərbaycanda təxminən 10.5 milyon sakin və 9.51 milyon internet istifadəçisi var idi; bu, 90.8% nüfuz deməkdir. Ölkədə 12.4 milyon mobil bağlantı (əhalinin 118%-i) və 8.44 milyon sosial media istifadəçi hesabı qeydə alınıb [S14]. Azərbaycan üzrə saxladığımız cinayət məlumatlarında dominant kanal Telegram, dominant dil isə rus dilidir (4-cü fəsil). Bu birləşmə vacibdir. Azərbaycanla bağlı gizli ticarətin böyük hissəsi Rusiya, Ukrayna, Qazaxıstan və Özbəkistana da xidmət edən rusdilli Telegram icmalarında gedir. Azərbaycan çox vaxt seçilmiş hədəf kimi deyil, satıcının qiymət siyahısındakı çoxsaylı ölkələrdən biri kimi görünür.
2.2 Enerji, tranzit və casusluq marağı
Azərbaycan neft və qaz ixracatçısı, Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropaya təchizatçı və Xəzər üzərindən keçən şərq-qərb tranzit marşrutlarının bir halqasıdır. Bitdefender qeyd edib ki, açıq hesabatlarda Cənubi Qafqaz əvvəllər FamousSparrow fəaliyyət klasteri ilə əlaqələndirilməyib; onun hadisəsi bir qurbana əsaslanır [S12]. Dövlətlə əlaqəli məlumat toplayanlar üçün Azərbaycan enerji şirkətləri təchizat, qiymət və tərəfdaşlar haqqında kommersiya və siyasi baxımdan dəyərli məlumat saxlayır. Bu maraq cinayət bazarlarındakı fəaliyyətdən asılı deyil və başqa sübut tələb edir: forum paylaşımları deyil, insident telemetriyası və vendor tədqiqatı.
2.3 Siyasi çərçivəli haktivist iddiaları
2026-cı ildə regional və beynəlxalq siyasi mövzulara istinad edən aktorlar Azərbaycan hədəflərinə qarşı kiberfəaliyyət iddia ediblər. 2026-cı il məlumatlarımızda bunları müşahidə etdik:
- mətbuatda proiran kimi təsvir edilən qrup (313 Team) dövlət saytlarına hücumlar etdiyini iddia edir və məktəb və universitetlərdə hicab qadağası adlandırdığı məsələni əsas gətirir;
- fələstinyönlü çərçivə (Python Squad) iki nəqliyyat şirkəti və bir əyləncə şirkətinə qarşı iddiaları Azərbaycanın İsraillə münasibətləri ilə əsaslandırır;
- özünü erməni millətçisi kimi təqdim edən kanal ("Armenian code") Azərbaycan şirkətlərinə, universitetlərinə, sığortaçılarına, logistika firmalarına və bir sənaye idarəetmə sisteminə hücumlar etdiyini iddia edir;
- Hindistanyönlü çərçivəli kanal ("F ~ INTELLIGENCE") mart-aprel aylarında #opazarbeijaan teqi altında dövlət portalına, bank saytına və dövlət təhlükəsizlik orqanının saytına DDoS etdiyini iddia edir və Azərbaycanın Pakistana dəstəyi adlandırdığı məsələni əsas gətirir;
- Azərbaycan-Rusiya münasibətlərini şərh edən rusdilli kanallar açar söz uyğunluqlarının böyük hissəsini təşkil edir, lakin cinayət deyil.
Bir Azərbaycan rəsmisi 2025-ci ilin may ayında parlament dinləməsində 2025-ci ilin fevralında Azərbaycan mediasına qarşı hücumu Rusiya ilə əlaqəli kimi təsvir etdiyi APT29 qrupuna aid edib. Rəsmi şəxs hücumun vaxtını Bakıdakı Rus Evinin bağlanması ilə də əlaqələndirib [S13]. Biz bunu müstəqil təsdiqlənmiş deyil, rəsmi atribusiya kimi təqdim edirik.
2.4 Mərkəzləşdirilmiş rəqəmsal hökumət
Azərbaycan milli e-hökumət, e-ID, e-viza və "bir pəncərə" bir dövlət xidməti platformaları işlədir. Mərkəzləşdirilmiş platformalar yüksək dəyərli kimlik məlumatlarını da bir yerdə toplayır. Bu, həm məlumat oğurluğu iddialarını, həm də DDoS-u cəlb edən tək nöqtələr yaradır. Gizli təkliflər arasında 2026-cı ildə bir dövlət xidməti platformalarının, bir dövlət təhlükəsizlik orqanının və "fiziki şəxslərin dövlət reyestri"nin adını çəkən iddialar müşahidə etdik (4-5-ci fəsillər). Heç biri təsdiqlənməyib, lakin hədəfləmə nümunəsi arxitekturanı izləyir.
2.5 Dəyişən milli kiber orqan
2 iyun 2026-da Prezidentin fərmanı ilə Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi publik hüquqi şəxs kimi yaradılıb [S15]. Fərman agentliyi Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin tabeliyində olan Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinin hüquqi varisi kimi təsis edir [S22]. Nazirlik də bunu eyni ifadələrlə elan edib [S16]. Bundan ayrı olaraq, dövlət infrastrukturuna qarşı hücumlar barədə açıqlamaları Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti verməkdə davam edir; oktyabr bəyanatı bunu göstərir [S10]. Təşkilatlar üçün nəyin dəyişdiyi 10-cu fəsildə izah olunur.
Rəsmi rəqəmlər dövlət sistemlərinə davamlı təzyiqi göstərir (saylar kumulyativdir, trend deyil). Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti yanvar-mart 2026-da dövlət qurumlarına qarşı 274 kiberhücum göstəricisi [S35], yanvar-iyulda isə 518 göstərici saydı [S36]. Rəqəmsal inkişaf nazirinin müavini 19 noyabrda 2026-cı ildə 134,000-dən çox botnet yoluxmasının aşkarlandığını bildirdi. O, həmçinin zərərli məzmunlu 2,000-dən çox sayt və 300-dən çox deface və DDoS halı qeyd etdi [S37]. Həmin rəsmi iyun ayında altı ayda 160,000 botnet yoluxmasının qarşısının alındığını bildirmişdi [S50]. Bu iki rəqəm fərqli ifadələrlə verilib və trend kimi müqayisə edilməməlidir.
Əsas nəticələr
- 01
Enerji və tranzit Azərbaycanı cinayət bazarlarından asılı olmayaraq casusluq hədəfinə çevirir.
- 02
2026-cı ildə haktivist iddiaları eyni anda bir neçə istiqamətdən dini, regional və xarici siyasət mövzularına istinad edib.
- 03
Dövlət qurumlarına qarşı 2026-cı il məlumat iddialarının çoxu vətəndaş məlumatlarını saxlayan qurumların, o cümlədən mərkəzi bir dövlət xidməti platformalarının adını çəkir.
Fəsil 3
Milli məruz qalma: 250 aparıcı təşkilat
Bu fəsil cavab verir
Ölkənin 250 aparıcı dövlət və özəl təşkilatı Brandefense Atlas-ın müştərini qiymətləndirdiyi kimi qiymətləndirildikdə nə dərəcədə məruz qalıb və təşkilatı yüksək zolağa nə keçirir?
Qısaca
Brandefense Atlas məruz qalma reytinqləri ilə 250 aparıcı Azərbaycan təşkilatını qiymətləndirdik. Hər dörd təşkilatdan üçünün domenləri ilə əlaqəli yoluxmuş cihazlar, hər ondan doqquzunun tarixi hesab məlumatı qeydləri var. Yoxlama zamanı təxminən hər üç təşkilatdan birinin hesab məlumatı satışda idi. E-poçt və veb gigiyenası qeyri-bərabərdir: üçdə ikisi DMARC tətbiq edir, lakin DNSSEC delegasiya (DS) qeydlərini 250 domendən yalnız 12-də müşahidə etdik. Əvvəlcə cari siyahıları, sonra işçi cihazlarını araşdırın.
3.1 Populyasiya kartı
| Bənd | Tərif |
|---|---|
| Populyasiya | 250 təşkilat: 68 dövlət orqanı, 35 bank və maliyyə, 26 pərakəndə və holdinq qrupu, 23 universitet, 18 enerji və kommunal xidmət, 16 media və əyləncə, 14 telekom, 14 istehsalat və sənaye, 11 qonaqpərvərlik və turizm, 10 nəqliyyat, 8 sığorta, 7 səhiyyə. 136-sı dövlət mülkiyyətində, 103-ü özəl, 11-i xarici və ya birgə |
| Seçim | Məqsədli: dövlət orqanları və milli portallar, lisenziyalı banklar və ödəniş infrastrukturu, dövlət müəssisələri, bazar liderləri. Gəlirə görə sıralanmayıb, ölçüsünə və ya sistem rolu üzrə seçilib; Azərbaycan üzrə dərc olunmuş heç bir top-250 reytinqindən istifadə edilməyib |
| Vahid | Hər təşkilat üçün bir əsas domen. Hər 250 domen DNS-də həll olunur (19 noyabr 2026). Sorğumuza cavab verən 155 domen üçün ana səhifə başlığı təşkilata uyğun gəlib. Veb yoxlamalarımıza cavab verməyən 95 domen (əsasən dövlət saytları) domen adının təşkilatın rəsmi adı və ya abreviaturası ilə uyğunluğuna görə şərti olaraq təyin edilib; onların mülkiyyəti müstəqil təsdiqlənməyib. Domeni başqa tərəfə aid olduğu üçün 13 namizəd çıxarılıb |
| Ölçmələr | Yoluxmuş cihazlar və işçi cihazları, sızma bazası, stealer logu və combolist qeydləri, dark web çat və forum qeydləri, oxşar domenlər, açıq sənədlər və cari hesab məlumatı bazarı siyahıları; Atlas-ın istifadə etdiyi eyni məlumatlarla. Əlavə olaraq ictimai DNS, TLS və HTTP başlıq yoxlamaları |
| Tarix | Saylar 19 noyabr 2026-da oxunub. Cihaz, hesab məlumatı və siyahı sayları tutulma tarixindən asılı olmayaraq həmin tarixdə mövcud olan bütün qeydlərdir (kumulyativ, yalnız 2026 deyil). Qeyd sayları 19 noyabr 2025-18 noyabr 2026 dövrünü, oxşar domen sayları son 30 günü əhatə edir |
| Təkrarlardan təmizlənməyib | Mənbələr, təşkilatlar və ya şəxslər arasında. Bir şəxs bir neçə mənbədə görünə bilər; bir cihazda bir neçə təşkilatın giriş məlumatları ola bilər |
| Reprezentativ deyil | Nəticələr bu siyahını təsvir edir. Onlar milli yayılma göstəriciləri deyil |
3.2 Sektorlar üzrə ballar
Atlas hər təşkilatı səkkiz siqnal əsasında 0-dan (risk müşahidə edilməyib) 100-ə qədər qiymətləndirir: yoluxmuş cihazlar, işçi cihazları, üçüncü tərəf sızma qeydləri, dark chat qeydləri, dark web qeydləri, oxşar domenlər, açıq sənədlər və məlumat satışları. Tək bir ciddi siqnal reytinqi kəskin qaldıra bilər. Sektor üzrə ümumi göstəricilər ən çox məruz qalmış təşkilatlara əlavə çəki verir, ona görə də ciddi "quyruğu" olan sektor sakit kimi təqdim olunmur.
Atlas reytinqlərini necə oxumalı.
| Termin | Mənası |
|---|---|
| Qiymət | A (aşağı məruz qalma) ilə F (yüksək məruz qalma) arasında; bu siyahıda demək olar ki, hər təşkilat ya A, ya da D/F qiymətindədir |
| Ümumi göstərici | Ən çox məruz qalmış təşkilatlara əlavə çəki verən sektor və ya milli rəqəm; buna görə ortalamadan yuxarı olur |
| Cari siyahı | Yoxlama anında domenlə bağlı satışda olan hesab məlumatı; reytinqdə çəkisi çox yüksəkdir |
| Düzəldilmiş | Brend kökü qiymətləndirmə üçün çox qısa olduqda oxşar domen siqnalını nəzərə almır; aşağı həddir |
| Yüksək zolaq | D və ya F qiyməti; qiymətlər üzrə bal aralıqları burada dərc edilmir |
İki variant təqdim edirik. Brend adları çox qısa və ya defisli olan 94 təşkilat üçün oxşar domen sayları əlaqəsiz domenləri də tutur. Düzəldilmiş reytinq bu təşkilatlar üçün həmin siqnalı çıxarır və bunu qeyd edir, buna görə aşağı həddir. Düzəldilməmiş reytinq siqnalı saxlayır və yuxarı həddir. Mətndə düzəldilmiş reytinq istifadə olunur; düzəldilmiş və düzəldilməmiş milli göstəricilər bir bal fərqlənir (48 və 49).
Hər sektorda bu siqnalı olan təşkilatların payı. D və ya F qiymətini A qiymətindən ayıran cari siyahıdır (mərcan rəngi).
Mənbə: 250 təşkilat üçün Brandefense Atlas metodu və Blackhole əlaqələri, 19 noyabr 2026 [S3][S4]. Qeydlər məcmudur, yalnız 2026-cı ilə aid deyil.
| Sektor | Təşkilat | Ümumi göstərici (düzəldilmiş) | Orta | D və ya F qiyməti | Cari hesab məlumatı siyahısı olan təşkilatlar |
|---|---|---|---|---|---|
| Sığorta | 8 | 61 | 52.5 | 6 | 6 |
| Media və əyləncə | 16 | 55 | 40.1 | 8 | 8 |
| Pərakəndə və holdinqlər | 26 | 54 | 38.8 | 14 | 14 |
| Telekom | 14 | 54 | 37.2 | 7 | 7 |
| Bank və maliyyə | 35 | 48 | 26.5 | 11 | 11 |
| Təhsil | 23 | 48 | 26.5 | 7 | 7 |
| Nəqliyyat və logistika | 10 | 48 | 25.0 | 3 | 3 |
| Dövlət | 68 | 46 | 21.8 | 17 | 17 |
| Enerji və kommunal xidmətlər | 18 | 45 | 20.4 | 5 | 5 |
| İstehsalat və sənaye | 14 | 11 | 8.3 | 1 | 1 |
| Qonaqpərvərlik və turizm | 11 | 10 | 9.5 | 1 | 1 |
| Səhiyyə | 7 | 5 | 3.6 | 0 | 0 |
| Hamısı, 250 | 250 | 48 | 25.9 | 80 | 80 |
Düzəldilməmiş ümumi göstərici 49-dur (orta 28.4; 168 A, 1 B, 70 D, 11 F). Düzəldilmiş variant doqquz təşkilatı F-dən D-yə, birini isə D-dən A-ya keçirir. Bu variant ən çox sığorta və istehsalat göstəricilərini aşağı salır (19 və 6 bal); F-dən D-yə keçidlərin çoxu dövlət (5) və sığorta (3) sektorlarındadır. Düzəldilmiş variantda yüksək zolaqdakı 80 təşkilat məhz cari hesab məlumatı siyahısı olan 80 təşkilatdır.
Cədvəli necə oxumalı. Qiymət bölgüsü açıq-aydın ikimodallıdır: təşkilatlar ya aşağı (A), ya da yüksək (D/F) qiymətdədir, arada demək olar ki, heç kim yoxdur. Səbəb cari siyahının çəkisinin çox yüksək olmasıdır (§3.4): bu siyahıda D və ya F qiymətindəki hər təşkilatın cari siyahısı var idi. Buna görə sektorlar arasındakı fərqlər əsasən yoxlama günü hər sektorda neçə təşkilatın cari siyahısı olduğunu əks etdirir. İkinci dərəcədə isə onların nə qədər yoluxmuş cihaz və hesab məlumatı qeydi daşıdığını göstərir. Dövlət mülkiyyətindəki təşkilatların orta balı 23.1, özəl təşkilatlarınkı 31.4-dür.
3.3 Cihazlar və hesab məlumatları
- İşçi kimi təsnif edilmiş
- Digər (işçi kimi təsnif edilməyib)
Mənbə: 250 təşkilat üçün Brandefense Atlas metodu və Blackhole əlaqələri, 19 noyabr 2026 [S3][S4]. Qeydlər məcmudur, yalnız 2026-cı ilə aid deyil.
| Sektor | Yoluxmuş cihazı olan təşkilatlar | Cihazlar (işçi) | Hesab məlumatı qeydləri | İki ən böyük təşkilatın payı |
|---|---|---|---|---|
| Bank və maliyyə | 35-dən 31 | 11,444 (195) | 15,739 | 32% |
| Dövlət | 68-dən 49 | 11,293 (191) | 8,772 | 22% |
| Təhsil | 23-dən 22 | 5,050 (1,863) | 81,719 | 48% |
| Telekom | 14-dən 11 | 2,927 (82) | 19,310 | 55% |
| Pərakəndə və holdinqlər | 26-dan 19 | 2,116 (90) | 9,229 | 71% |
| Media və əyləncə | 16-dan 13 | 2,005 (36) | 2,742 | 35% |
| Enerji və kommunal xidmətlər | 18-dən 11 | 1,603 (67) | 7,940 | 60% |
| Nəqliyyat və logistika | 10-dan 10 | 1,192 (56) | 2,976 | 71% |
| İstehsalat və sənaye | 14-dən 9 | 365 (134) | 16,978 | 93% |
| Sığorta | 8-dən 7 | 355 (18) | 1,385 | 67% |
| Qonaqpərvərlik və turizm | 11-dən 4 | 166 (5) | 349 | 69% |
| Səhiyyə | 7-dən 4 | 38 (27) | 892 | 77% |
| Hamısı | 250-dən 190 | 38,554 (2,764) | 168,031 | 23% |
Hesab məlumatı qeydləri 37,737 sızma bazası qeydinə, 52,041 stealer logu sətrinə və 78,253 combolist girişinə bölünür. Yoluxmuş cihazlarda cəmi 1.75 milyon tutulmuş hesab məlumatı var; bunlar yalnız təşkilatın öz xidmətlərinə deyil, bütün xidmətlərə aiddir.
Bu nə deməkdir.
- Cihaz yükünü bank və dövlət sektorları daşıyır, əsasən işçi təsnifatından kənarda. Bu məlumat dəstində bankla əlaqəli 11,444 cihazdan 11,249-u işçi cihazı kimi təsnif edilməyib. Onların stealer loglarında bankın saytına giriş var, buna görə bunlar çox güman ki, müştərilərin öz kompüterləridir, lakin mülkiyyət müəyyən edilməyib. Bu əlaqələr fırıldaqçılıq və hesabın ələ keçirilməsi siqnalıdır və təkbaşına banka müdaxiləni sübut etmir. İşçi cihazı kimi təsnif edilmiş 195 cihaz müdaxilə baxımından vacib alt qrupdur; hər iki qrup yoxlanılmalıdır.
- İşçi cihazı problemi universitetlərdədir. Təhsil sektorunda işçi cihazı kimi təsnif edilmiş 1,863 cihaz var; bu, siyahımızdakı milli cəmin üçdə ikisidir. Ən böyük hesab məlumatı sayı da bu sektordadır. Universitet əməkdaşları və tələbələr eyni domenləri paylaşır, buna görə burada "işçi" tələbələri də əhatə edə bilər. Risk eyni şəxslərin daxil olduğu tədqiqat, maliyyə və dövlət sistemlərində hesab məlumatlarının təkrar istifadəsidir.
- Cəmlənmə dərəcəsi fərqlidir. İstehsalat sektorunda iki təşkilat hesab məlumatı qeydlərinin 93%-ni saxlayır; dövlət sektorunda iki ən böyük təşkilatın payı 22%-dir. Buna görə sektor cəmi tipik təşkilat üçün zəif bələdçidir.
- Median təşkilatın göstəriciləri təvazökardır. Median təşkilatda 11 yoluxmuş cihaz və 117 hesab məlumatı qeydi var. Ən ağır yüklü ayrı-ayrı təşkilatlarda isə minlərlə cihaz və ya on minlərlə hesab məlumatı qeydi var.
3.4 Cari hesab məlumatı siyahıları: həlledici amil
Yoxlama anında 250 təşkilatdan 80-nin domeni ilə bağlı ən azı bir hesab məlumatı izlənilən hesab məlumatı bazarında satışda idi. Bu 80 təşkilatdan 72-sinin siyahı tarixçəsi də var, cari siyahısı olmadan tarixçəsi olan isə heç bir təşkilat yoxdur. Atlas reytinqində cari siyahının çəkisi çox yüksəkdir. Bu siyahıda düzəldilmiş reytinqə görə D və ya F qiymətindəki hər təşkilatın cari siyahısı var idi (düzəldilməmiş reytinqdə 81-dən 80).
Bu, düşünülmüş dizayn seçimidir və müdafiəçi üçün ağlabatan standartdır: cari siyahı domenlə bağlı girişin satışa çıxarıldığına dair ən birbaşa bazar siqnalıdır. Həmin girişin hələ işləyib-işləmədiyini məhz yoxlama müəyyən etməlidir. Bununla belə, siqnalı dəqiq oxumaq lazımdır. Siyahı neçə hesab olduğunu, kimin hesabları olduğunu, hesabın aktiv olub-olmadığını, çoxfaktorlu autentifikasiya ilə qorunduğunu və ya artıq sıfırlandığını demir. Onun dəstəklədiyi qərar "sızma elan edin" deyil, "hesabı indi yoxlayın"dır.
3.5 Oxşar domenlər, açıq sənədlər və qeydlər
- Oxşar domenlər: düzəldilməmiş saya görə 188 təşkilatın son 30 gündə ən azı bir yeni müşahidə edilmiş oxşar domeni var. Fərqləndirici brend kökü olan 156 təşkilat üçün saylar ilkin araşdırma üçün yararlıdır. Qalan 94 təşkilat üçün Atlas oxşar domen siqnalı etibarlı qiymətləndirilə bilmədi (A.4 əlavəsi). Oxşar domenlər təsdiqlənmiş fişinq saytları deyil, namizədlərdir.
- Açıq sənədlər: 39 təşkilatın domeninə istinad edən ən azı bir açıq sənəd var (cəmi 102).
- Qeydlər: son 365 gündə 77 təşkilatın adı dark chat mənbələrində, 18 təşkilatın adı dark web (onion) mənbələrində çəkilib. Ən böyük saylarda xəbər saytları üstünlük təşkil edir, çünki Telegram xəbər kanalları onlara keçid verir. Təkcə bir xəbər saytının 95,811 dark chat qeydi var. Qeyd sayları düşmənçiliyi deyil, görünürlüyü ölçür.
3.6 E-poçt və veb gigiyenası
- DMARC tətbiq edilir (quarantine və ya reject)
- Tətbiq edilmir (none, yoxdur və ya etibarsız)
Mənbə: 250 domenin Brandefense ictimai DNS, TLS və ana səhifə yoxlamaları, 19 noyabr 2026 [S5].
İctimai DNS, TLS və ana səhifə yoxlamalarımızın nəticələri [S5]:
| Nəzarət | Nəticə (başqa qeyd yoxdursa, 250-dən) | Şərh |
|---|---|---|
| DMARC reject | 92 | Domen adından saxta poçt rədd edilməlidir |
| DMARC quarantine | 72 | Saxta poçt spama düşməlidir |
| DMARC p=none, yoxdur və ya etibarsızdır | 86 (33 none, 51 yoxdur, 2 etibarsız) | Tətbiq yoxdur; domen adından saxta poçt göndərmək asandır |
| SPF sonu -all / ~all / ?all / redirect / yoxdur | 131 / 58 / 1 / 43 / 17 | 17 domen heç bir SPF siyasəti dərc etmir; 43-ü redirect ilə başqa domenin siyasətinə həvalə edir |
| Ümumi selektorda DKIM | 169 | Ümumi selektorlarda olmaması DKIM-in olmadığını sübut etmir |
| DS qeydi müşahidə edilib (DNSSEC delegasiyası) | 12 | 238 domen üçün DS qeydi müşahidə edilməyib; təkcə DS qeydi etibarlı etimad zəncirini sübut etmir |
| TLS sertifikatı etibarsızdır | 202 yoxlanılandan 13 | Müddəti bitmiş, uyğunsuz və ya etibarsız sertifikatlar |
| Ana səhifədə HSTS | 155 əlçatandan 64 | Bir çox sayt təkrar gələn ziyarətçilər üçün HTTPS-i məcburi etmir |
| Poçt provayderi | 63 Microsoft 365, 11 Google, 15 MX yoxdur | Qalanları öz və ya regional poçt sistemlərini işlədir |
Veb yoxlamaları 95 sayt üçün mümkün olmadı, bunlar əsasən dövlət saytlarıdır. Onların DNS yoxlamaları tamdır.
Bank sektoru öndədir, qonaqpərvərlik və istehsalat geri qalır. 35 bank və ödəniş təşkilatından 31-i DMARC tətbiq edir, 68 dövlət orqanından isə 55-i. Universitetlər (23-dən 8), qonaqpərvərlik (11-dən 3) və istehsalat (14-dən 5) ən az tətbiq edən sektorlardır. Passiv gigiyena indeksində (A.5 əlavəsi; 0-100, yüksək bal daha zəifdir) ən zəif sektor göstəriciləri turizm (58) və istehsalatda (56), ən güclüləri isə nəqliyyat (25) və bank sektorundadır (32).
3.7 Qumar spamı göstərən iki ana səhifə
Siyahımızdakı iki sənaye təşkilatının əsas domenləri ana səhifədə onlayn qumar spamı göstərir. Bu, ya məzmun idarəetmə sistemində icazəsiz dəyişikliklərə, ya da qeydiyyat müddəti bitmiş və spam operatorunun ələ keçirdiyi domenə uyğundur. Hər iki problem aradan qaldırıla bilər və hər ikisi təşkilatın adına etimadı zədələyir. Onları daxil edirik, çünki bu, xarici skanın dərhal tapdığı, daxili proqramın isə gözdən qaçıra biləcəyi məruz qalma növüdür. Hər iki sahib məzmun idarəetmə sisteminin bütövlüyünü və domen qeydiyyatının statusunu yoxlamalıdır.
Əsas nəticələr
- 01
Siyahıda yoluxmuş cihaz və hesab məlumatı əlaqələri geniş yayılıb; onlar həyəcan deyil, yoxlama tələb edir.
- 02
Cari hesab məlumatı siyahısının reytinqdə çəkisi çox yüksəkdir, buna görə ilk araşdırılacaq bənd odur.
- 03
Hər üç domendən biri DMARC tətbiq etmir və 250 domendən yalnız 12-si DNSSEC delegasiyası dərc edir.
Fəsil 4
Dark web-də nə görürük
Bu fəsil cavab verir
Bot spamı çıxarıldıqdan sonra cinayətkarlar Azərbaycan haqqında əslində nə paylaşır və hansı təkliflər müdafiəçilər üçün vacibdir?
Qısaca
Azərbaycan teqli gizli trafikin böyük hissəsi rusdilli Telegram çatlarında kütləvi reklamdır. Təmizləmədən sonra bir neçə min paylaşım qalır. Azərbaycana xas olanlarda bank hesabı ticarəti, ödəniş kartları, vətəndaş məlumatları və şəxsiyyət sənədləri üstünlük təşkil edir. Forumların rolu kiçikdir, sızma saytlarının rolu demək olar ki, yoxdur. Yalnız təmizlənmiş saylara baxın və hər iddianı şərh verməzdən əvvəl mənşəyinə görə qiymətləndirin.
4.1 Populyasiya kartı
| Element | Tərif |
|---|---|
| Mənbə | Brandefense Blackhole: Telegram kanalları və qrupları, bir sıra kibercinayət forumları, paste saytları və Discord, fasiləsiz toplanır |
| Ölkə tərifi | Ölkə teqi ("bu paylaşım Azərbaycan haqqındadır, onu hədəf alır və ya ondan bəhs edir"), dörd dildə açar söz dəstləri ilə çarpaz yoxlanılıb |
| Dövr | Paylaşım vaxtı 1 yanvar-18 noyabr 2026 (noyabr natamamdır). Toplanma vaxtından heç vaxt istifadə olunmur |
| İşarələnmiş dəst | 49,097 paylaşım sayılıb; 49,096-sı unikaldır |
| Açar söz dəstləri | Dörd dildə ölkə və şəhər terminləri, üstəgəl iri təşkilat adları; saylar demək olar ki, tamdır, iyuldan isə aşağı həddir (§4.2) |
| Birləşmiş korpus | 85,591 unikal paylaşım; bunlardan 84,361-i teq və ya Azərbaycan termini daşıyır |
| Təmizləmə | Spam, çox qısa paylaşımlar, stress-test logları, təkrarlanan şablon paylaşımları və xəbər güzgüləri çıxarılıb (Əlavə A.2) |
| Müəyyən edilməyib | İşarələnmiş paylaşımın Azərbaycanı hədəf aldığı, iddianın doğru olduğu və ya iki paylaşımın eyni fayla aid olduğu |
4.2 Platformalar, dillər və həcm
- Xam işarələnmiş paylaşımlar
- Təmizlənmiş paylaşımlar (aşağı və yuxarı təxmin)
Mənbə: Brandefense Blackhole, Azərbaycan teqli paylaşımlar, paylaşım tarixləri 1 yanvar-18 noyabr 2026, noyabr natamamdır [S1]. Təmizlənmiş saylar yuxarı hədddir.
| Göstərici | Dəyər |
|---|---|
| İşarələnmiş paylaşımlarda Telegram-ın payı | 99.86% (49,026) |
| Forum paylaşımları | 60 (üstəgəl "Azerbaijan" sözünə uyğun gələn 144 forum paylaşımı) |
| Paste, Discord, onion saytları | 6, 5, 0 |
| Rus / Azərbaycan / İngilis / Türk dili | Xam paylaşımların 80.5% / 7.4% / 6.7% / 3.7%-i |
| Təmizləmədən sonra: Rus / İngilis / Azərbaycan dili | 45% / 27% / 15% |
| Aylıq xam paylaşımlar | Fevralda 19,598, martda 14,392; digər aylarda 747-3,154 |
- Xam işarələnmiş paylaşımlarda pay
- Təmizləmədən sonra pay
İşarələnmiş paylaşımların 99.86%-i Telegram-dadır. Mənbə: Brandefense Blackhole, Azərbaycan teqli paylaşımlar, paylaşım tarixləri 1 yanvar-18 noyabr 2026, noyabr natamamdır [S1]. Təmizlənmiş saylar yuxarı hədddir.
Fevral-mart sıçrayışı hücum dalğası deyil. İlin işarələnmiş paylaşımlarının 69%-i iki aya düşür və onlarda bir bot şablonu ailəsi üstünlük təşkil edir. Bunlar yüzlərlə rusdilli çata göndərilən, "şəxsi bank hesabına giriş" üzrə çoxölkəli qiymət siyahılarıdır. Gürcüstan və Ermənistanda da eyni sıçrayış görünür. Şablonlar çıxarıldıqdan sonra hər tam ayda (yanvar-oktyabr) həcm 336-1,380 təmizlənmiş paylaşım təşkil edir. Natamam noyabr dövründə isə 218-224 paylaşım var.
İyuldan etibarən toplanma daha aşağı görünür. Müqayisə edilə bilən bot sıçrayışı olmayan Türkiyənin işarələnmiş həcmi mayda 528,914-dən iyulda 107,910-a düşür. Hər müqayisə edilən ölkə iyuldan etibarən yanvar-may ortalamasından aşağıdadır. Biz iyuldan sonrakı azalmaları təhlükə tendensiyası kimi oxumuruq.
4.3 Təmizləmədən sonra cinayət ailələri
- Təmizlənmiş paylaşımlar, aşağı təxmin
- Yuxarı təxmin
Mənbə: Brandefense Blackhole, Azərbaycan teqli paylaşımlar, paylaşım tarixləri 1 yanvar-18 noyabr 2026, noyabr natamamdır [S1]. Təmizlənmiş saylar yuxarı hədddir.
| Ailə | Təmizlənmiş paylaşımlar (aşağı-yuxarı) | Nəyi əhatə edir |
|---|---|---|
| Bank və ödəniş hesabı ticarəti | 2,368-2,719 | Bank və pul kisəsi hesablarını almaq, icarəyə götürmək və ya satmaq təklifləri; Azərbaycan çox vaxt çoxölkəli siyahıda bir sətirdir |
| Kardinq | 1,424-1,488 | Kart yoxlayıcı nəticələri, kart mağazası yenilənmələri, Azərbaycan kartları axtaran alıcılar |
| Məlumat sızmaları və bazalar | 1,230-1,292 | Vətəndaş, tələbə və müştəri bazaları; çağrı mərkəzi potensial müştəri siyahıları; sorğu botları |
| KYC ("müştərini tanı") və şəxsiyyət sənədləri | 903-993 | Yoxlama xidmətləri, sənəd şablonları, SIM qeydiyyatı |
| Fişinq və fırıldaq | 677-726 | Fırıldaq səhifələri, SMS təsdiq xidmətləri, fırıldaq üçün "trafik" |
| Zərərli proqramlar və eksploitlər | 172-175 | Alət satışı və eksploit müzakirəsi, əsasən qlobal |
| Giriş satışı | 154-160 | Uzaqdan giriş, panellər, "sındırılmış hesablar/sistemlər Azərbaycan" sorğuları |
| Stealer logları | 90-92 | Log satışı və alıcılar |
| Combolistlər | 60-61 | Ölkə üzrə etiketlənmiş hesab məlumatı siyahıları |
| DDoS və haktivizm (işarələnmiş) | 14 | Teq daxilində azdır; açar sözlərlə toplanma üçün 6-cı fəslə baxın |
Ailələr üst-üstə düşür və toplanmamalıdır. Bir analitikin 30 təmizlənmiş paylaşım üzrə seçmə yoxlaması onların təxminən 60%-nin həqiqətən Azərbaycana aid cinayət paylaşımı olduğunu göstərdi. Qalanları çoxölkəli siyahılar, yük daşıma çatları və bank sualları idi. Təmizlənmiş sayları yuxarı hədd kimi qəbul edin.
Göstərilən qiymətlər. Təmizlənmiş paylaşımlarda giriş təkliflərinin median qiyməti 2,500 USD (az dəyər, geniş səpələnmə), KYC və sənəd xidmətlərininki isə 65 USD idi. Bank hesabı təkliflərinin medianı 60 USD, kardinq paylaşımlarınınkı isə kart başına 15 USD idi (8-ci fəsil). Bunlar başa çatmış satışlar deyil, təklif olunan qiymətlərdir.
4.4 Dörd diqqətçəkən təklif Azərbaycan əhalisinin məlumatlarını reklam edir
Dörd təklif Azərbaycan əhalisinə dair böyük məlumat dəstləri iddia etdiyinə görə seçilir. Heç biri müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib və biz heç bir fayl əldə etməmişik.
| Tarix | İddia edilən məlumat dəsti | İddia edilən sahələr | İddia edilən həcm | Məkan | Paylaşım |
|---|---|---|---|---|---|
| 28-30 yanvar | Tələbə qeydləri | Ad, soyad, doğum tarixi, ünvan | 817,241 sətir (30 yanvar təklifi); başqa forumda say göstərilmədən oxşar başlıqlar, 28-30 yanvar | İki sızma forumu, biri sızma monitorinqi botu vasitəsilə | B01 |
| 9 avqust | Vətəndaş qeydləri | Şəxsiyyət vəsiqəsi, ad, doğum ili, şəhər, telefon | "1 milyon" | Türkdilli Telegram kanalı, satış Signal vasitəsilə | B02 |
| 15 avqust | "Fiziki şəxslərin dövlət reyestri" | Ad, ünvan, doğum ili | 4,584,191 sətir, 2,000 USD | Potensial müştəri ticarəti aparan Telegram kanalı | B03 |
| 29 oktyabr | Dövlət xidmətləri platformasının sındırılmasına aid edilən "bütün vətəndaş məlumatları" | "Tam şəxsi məlumatlar (PII)" | Göstərilməyib | Telegram; yanvar təklifində istifadə edilən brendə istinad edən ayrı paylaşımçı | B04 |
Bu, müdafiəçilərə nə deyir. Böyük əhali faylı onun hansı sistemdən gəldiyini göstərmir. Reklam edilən sahə dəstləri fərqlidir. Tələbə faylında ad, soyad, doğum tarixi və ünvan, "1 milyon" faylında isə şəxsiyyət vəsiqəsi, ad, doğum ili, şəhər və telefon göstərilir. "Dövlət reyestri" ad, ünvan və doğum ilini göstərir; dövlət platforması iddiasında sahə göstərilmir. Hər biri köhnə mənbələrdən, aqreqasiyadan və ya yeni sızmadan qaynaqlana bilər. Paylaşımlar bu sualı həll etmir.
Onların müəyyən etdiyi şey Azərbaycan kimlik məlumatları bazarının mövcudluğudur. Fırıldaqçılıq əməliyyatları bu məlumatlardan şəxsiyyətin mənimsənilməsi, hesabın bərpası və sosial mühəndislik ssenariləri üçün istifadə edə bilər. Müştəriləri ad, doğum tarixi və ya ili, ünvan və ya telefonla yoxlayan təşkilatlar bu sahələrin gizli olmadığını qəbul etməlidir.
Dörd paylaşım göründüyü kimi, redaktə edilmiş halda:
- Müəyyən edilən
- Təklif, sahələr və sətir sayı; başqa personanın oxşar başlıqlı siyahıları daha əvvəl üç dəfə ötürməsi (28-30 yanvar).
- Müəyyən edilməyən
- Məkanlar arasında faylın eyniliyi, mənşəyi, yaşı, hər hansı satış.
- Müəyyən edilən
- Təklif və iddia edilən sahələr.
- Müəyyən edilməyən
- Həcm, mənşə, həqiqilik.
Qeyd. "fio" sahə adı rus dilində tam adın qısaltmasıdır; paylaşımçının ingilis mətni onu "full photos" kimi verir, bu da maşın tərcüməsinin əlamətidir.
- Müəyyən edilən
- Təklif, iddia edilən sahələr (tam ad, qeydiyyat ünvanı, doğum ili), say və qiymət.
- Müəyyən edilməyən
- Dövlət reyestri ilə hər hansı əlaqə; məlumatın təzəliyi.
- Müəyyən edilən
- İddia və brend əlaqəsi.
- Müəyyən edilməyən
- Platformada hər hansı müdaxilə; bu paylaşımı yanvardakı satıcının etdiyi.
Daha kiçik kimlik və müştəri məlumatı təklifləri. Dörd əhali miqyaslı təklifdən başqa, kor audit (Əlavə A.8) eyni istiqaməti göstərən daha dar təkliflər aşkar etdi. Heç biri təsdiqlənməyib və biz heç bir fayl əldə etməmişik.
| Tarix | Müşahidə edilən təklif | Bizim oxunuşumuz |
|---|---|---|
| 9 yanvar (sentyabr və noyabrda təkrar paylaşılıb) | Breach forumunda 2024-cü ilə aid 400,000 "kazino oyunçusu" potensial müştəri qeydi, nümunə ilə, 350 USD-yə | Marketinq məlumatı; həqiqidirsə, qumar və kredit fırıldaqçılığı hədəfləməsinə xidmət edə bilər |
| 18 yanvar; 11 fevralda təkrar satış | Telegram fırıldaq kanalında 468 Azərbaycan şəxsiyyət vəsiqəsi təsvirindən ibarət ZIP, sonra forumda təklif edilib; martda "daha 1,000+" vəd edilib | Həqiqidirsə, sənəd təsvirləri KYC fırıldaqçılığına xidmət edə bilər (§8.3) |
| Yanvar-aprel | Şəxsiyyət vəsiqəsinin seriyasını, şəxsi kodu, ünvanı və iş yerini qaytaran sorğu nəticələri və "sorğu paneli" təklifləri | Sorğuların arxasındakı məlumat mənbəyi məlum deyil |
| 14 fevral | Bir təhsil təminatçısına aid edilən 5-9-cu sinif şagirdlərinin qeydləri | Uşaqların məlumatları; təsdiqlənməyib |
| 21 fevral | Breach forumunda 1,465,516 Azərbaycan e-poçt "potensial müştərisi", nümunə ilə | Həqiqidirsə, fişinq paylanma siyahısı kimi istifadə oluna bilər; mənşəyi məlum deyil |
| 24 iyul | Türkdilli kanalda "12 may 2026 tarixinə aktual" 5,000 Azərbaycan pasport qeydi | Təsdiqlənməyib; həqiqidirsə, pasport məlumatları səyahət və KYC fırıldaqçılığına xidmət edə bilər |
4.5 Dövlət mövzulu təkliflər və yenidən dövriyyəyə buraxılan material
| Tarix | Müşahidə edilən təklif | Bizim oxunuşumuz | Paylaşım |
|---|---|---|---|
| 19 fevral | Dövlət xidmətləri platforması üçün kiçik "cloud" hesab məlumatı sətirləri dəsti; sızma monitorinqi botu forumun avtomatik yükləyicisindən ötürüb | İstifadəçilərin öz cihazlarından gələn stealer logu sətirlərinə uyğundur (ehtimal; mənşəyi müəyyən edilməyib); portalın sındırılmasına dair sübut yoxdur | B05 |
| 6 mart | Türkdilli forumda bir nazirliyə və dövlət təhlükəsizlik orqanına aid edilən 2013-cü il sızmalarının təkrar paylaşımları və 458,000 qeydlik səhiyyə SQL faylı, işləməyən keçidlərlə | 2013-cü ilə aid material iddia edən təkrar paylaşımlar; 2026-cı il sızması kimi bildirməyin | B06 |
| 21 mart | 1.4 GB həcmli nazirlik sızmasının yenidən yüklənməsini xahiş edən forum cavabı | Eyni mövzu; köhnə materiala tələbat | B06 |
| 18 iyul | Dövlət təhlükəsizlik orqanından gəldiyi deyilən bazanın satışı ("yalnız iki alıcı"); haktivist brendli kanal ötürüb | Təsdiqlənməyib; nümunə qiymətləndirilməyib; adı çəkilən orqana görə iddia diqqət çəkə bilər | B07 |
| Tarixsiz (2026-cı ildə bildirilib) | Vendor bloqu dövlət iş idarəetmə sisteminin satışa çıxarıldığını bildirir [S32] | Tək açıq mənbə; bizim məlumatlarda müşahidə edilməyib; satıcı, qiymət və ya nümunə dərc edilməyib | Yoxdur |
| 18 oktyabr | Breach forumunda məzmunu təsvir edilməyən 400 GB həcmli "Azerbaijan DB" torrent dump reklamı | Təsdiqlənməyib; mənbə sistem göstərilməyib; nümunə qiymətləndirilməyib | B22 |
| 17 noyabr | xploitleaks brendi Azərbaycan dövlət qurumlarından escrow ilə "aktiv sessiyalar" aldığını yazır | Sızma sübutu deyil, girişə tələbatdır | B21 |
Bu, müdafiəçilərə nə deyir. Dövlət mövzulu iddialar vətəndaş məlumatı saxlayan və ya simvolik dəyər daşıyan qurumlar ətrafında toplanır. Bir sətir materialın tarixini özü 2013-cü il kimi göstərən təkrar paylaşımdır, digəri isə köhnə materialın yenidən yüklənməsi xahişidir. Dövlət platforması hesab məlumatı halı ən çox istifadəçi tərəfindəki zərərli proqrama uyğundur. Dövlət təhlükəsizliyi, iş idarəetməsi və 400 GB iddiaları təsdiqlənməyib. İş idarəetməsi elementi isə bizim məlumatların təsdiq etmədiyi tək vendor hesabatına əsaslanır.
Aktiv dövlət sessiyaları üçün sorğu tələbat siqnalıdır: kimsə giriş almaq istəyir. Bu, dövlət sistemlərində sessiya və token monitorinqini daha təcili edir. Dövlət insidentlərə cavab komandası bunları tez ayırd edə bilməlidir. Əvvəl mənşə, yaş və nümunə müqayisəsi, sonra açıq şərh.
- Müəyyən edilən
- Dövlət xidmətləri platformasının giriş səhifəsinə istinad edən kiçik hesab məlumatı faylının ötürülmüş başlığı.
- Müəyyən edilməyən
- Hər hansı portal sızması; sətirlər istifadəçi cihazlarından gələn stealer logları ilə uyğundur.
Qeyd. Paylaşımçı dövlət təhlükəsizlik orqanını qısaltma ilə adlandırıb.
- Müəyyən edilən
- Satış iddiası və məkan.
- Müəyyən edilməyən
- Hər hansı nümunə, məzmun və ya mənşə.
- Müəyyən edilən
- Paylaşımçının 2013-cü ilə aid etdiyi təkrar başlıq, işləməyən keçid və sonradan "1.4 GB" həcmli sızmanın yenidən yüklənməsi xahişi (21 mart).
- Müəyyən edilməyən
- Hər hansı 2026-cı il hadisəsi.
- Müəyyən edilən
- Dövlət qurumlarında aktiv sessiyaları escrow ilə almaq istəyi.
- Müəyyən edilməyən
- Hər hansı sessiyanın satıldığı və ya hər hansı sistemə daxil olunduğu.
- Müəyyən edilən
- 400 GB torrent reklam edən "Database Azerbaijan DB" başlıqlı mövzu.
- Müəyyən edilməyən
- Məzmun, mənbə sistem, yaş və ya hər hansı nümunə.
4.6 Hadisə təhlilləri
Hər hadisə eyni quruluşu izləyir: iddia, xronologiya, nəyi müəyyən edə bildiyimiz, alternativlər, məhdudiyyətlər və mütənasib cavab.
Hadisə A
Oxşar tələbə məlumatı elanları müxtəlif məkanlarda görünür
- İddia
- Satıcı brendi ad, soyad, doğum tarixi və ünvandan ibarət 817,241 sətirlik "Azerbaijan Student Data" təklif edir və alıcıları öz Telegram mağazasına yönəldir.
- Xronologiya
- Sızma monitorinqi botu 28, 29 və 30 yanvarda bir sızma forumundan "Azerbaijan student database" və "Azerbaijan citizen data" başlıqlı elanları ötürüb. Elanları menpolisem kimi qeydə aldığımız persona paylaşıb. 30 yanvarda xploitleaks satıcı brendi 817,241 sətirlik təklifi ikinci forumda paylaşıb.
- Nəyi müəyyən edə bilirik
- Uyğun mövzulu elanların üç gün ərzində iki məkanda, iki fərqli ad altında göründüyünü. Paylaşımlar faylların eyni olduğunu, məlumatı paylaşımçılardan birinin ilk əldə etdiyini və ya hər hansı satışın baş verdiyini müəyyən etmir.
- Alternativlər
- İki addan istifadə edən bir satıcı; başqasının elanını köçürən bir təkrar satıcı; oxşar başlıqlı iki əlaqəsiz məlumat dəsti.
- Məhdudiyyətlər
- Heç bir nümunə qiymətləndirilməyib. Yaşı məlum deyil.
- Cavab
- Təhsil orqanları və universitetlər iddia edilən sahələrin hər hansı daxili ixracla uyğun gəlib-gəlmədiyini yoxlamalı, son kütləvi ixrac loglarını nəzərdən keçirməlidir. Mənşəyindən asılı olmayaraq, §4.4-dəki şəxsiyyət yoxlaması tövsiyəsini tətbiq edin.
Hadisə B
Ayrı paylaşımçı dövlət iddiası üçün eyni brendə istinad edir
- İddia
- 29 oktyabrda bir Telegram paylaşımçısı bir dövlət xidməti platformasının "xploitleaks tərəfindən sındırıldığını" yazıb və qiyməti sorğu ilə "bütün vətəndaş məlumatlarını" təklif edib.
- Nəyi müəyyən edə bilirik
- Telegram paylaşımçısının daha böyük dövlət iddiasını yanvarda tələbə məlumatlarını reklam edən brendə aid etdiyini. Bu, yanvar satıcısının oktyabr iddiasını irəli sürdüyünü müəyyən etmir. Brendin təkrar istifadəsi ən çoxu persona əlaqəsini dəstəkləyir; ortaq operatoru və ya real sızmanı yox.
- Alternativlər
- Reklam məqsədli şişirtmə; yenidən etiketlənmiş köhnə məlumat; həqiqi insident.
- Cavab
- Platforma operatoru üçün ucuz ilk addım istənilən nümunəni məlum ixrac sxemləri və yanvar tələbə faylı ilə müqayisə etməkdir. Banklar və telekom şirkətləri üçün bu iddia hesab məlumatlarını sıfırlamağa deyil, müştərinin şəxsiyyətinin mənimsənilməsi ssenarilərini məşq etməyə səbəbdir.
Hadisə C
Potensial müştəri siyahısı qiymətinə "dövlət reyestri"
- İddia
- Potensial müştəri ticarəti aparan kanal ad, ünvan və doğum ilindən ibarət 4,584,191 sətirlik "Azərbaycan Respublikası fiziki şəxslərinin dövlət reyestri, 2026-cı il cari kəsiyi"ni 2,000 USD-yə reklam edib.
- Nəyi müəyyən edə bilirik
- Təklifi, sahələri, qiyməti və məkanı. Məkan əsasən marketinq və çağrı mərkəzi üçün potensial müştəri məlumatları ilə ticarət edir.
- Oxunuş
- Mümkün variantlardan biri milli reyestr kimi yenidən adlandırılmış aqreqasiya edilmiş və ya köhnə məlumat dəstidir. Qiymət və məkan faylın mənşəyini müəyyən etmir və yeni məlumat çıxarılması istisna edilə bilməz. Sahələri tələbə faylının (Hadisə A) sahələri ilə qismən üst-üstə düşür, lakin eyni deyil.
- Cavab
- Hadisə A-dakı kimi. Bank və telekom müştərilərinə qarşı çağrı mərkəzi fırıldaqçılığı ən ehtimal olunan istifadədir.
Hadisə D
Infostealer tələbatı siqnalı
- İddia
- 4 avqustda rusdilli "drop" xidmətləri çatında bir alıcı yazıb: "AZƏRBAYCAN VƏ QAFQAZ REGİONU ÜÇÜN İNFOSTEALER BOTNETLƏRİ ALIRAM".
- Nəyi müəyyən edə bilirik
- Bank hesabları ilə də ticarət edilən məkanda ifadə edilmiş, Azərbaycanı hədəfləyən yoluxmuş cihaz girişinə tələbatı.
- Niyə vacibdir
- Bu, 3-cü fəsildəki cihaz saylarını onları istəyən alıcı ilə birləşdirir. Infostealer logları həm hesabın ələ keçirilməsi, həm də korporativ müdaxilə üçün xammaldır.
- Cavab
- İşçi cihazı əlaqələrini 38,554 cihazın prioritet alt dəsti kimi qəbul edin. Yalnız şifrələri deyil, aktiv sessiyaları və tokenləri də yoxlayın.
Hadisə E
Avtomatik dump botunda qumarla bağlı sayt
- İddia
- 20 oktyabrda bir "dump" botu qumarla bağlı saytın domenindən 130 sətir çıxarıldığını bildirib.
- Nəyi müəyyən edə bilirik
- Botun bunu elan etdiyini. Avtomatik dump botları tez-tez açıq saytlara qarşı SQL-injection alətləri işlədir və ödənişli xidmətlərini reklam etmək üçün kiçik çıxarışlar dərc edir.
- Cavab
- Belə botun adını çəkdiyi hər təşkilat üçün ilk addım sızma elanı deyil, elan edilmiş tarix üzrə veb tətbiq loglarında injection cəhdlərinin yoxlanılmasıdır.
- Müəyyən edilən
- Regional hədəfləmə ilə yoluxmuş cihazlara giriş tələbi.
- Müəyyən edilməyən
- Satışın baş tutub-tutmadığı.
- Müəyyən edilən
- Botun elanı.
- Müəyyən edilməyən
- Sətirlərin nəyi ehtiva etdiyi.
Hadisə F
Azərbaycanın bir nəqliyyat şirkətinə aid edilən sərnişin məlumatlarının satışı
- İddia
- 11 noyabrda breach forumunda bir satıcı Azərbaycanın bir nəqliyyat şirkətinə aid edilən "800K Passengers' Data" və qarşıdakı səfərləri olan 10,000 sərnişin haqqında məlumatı nümunələrlə 2,000 USD-yə təklif edib.
- Nəyi müəyyən edə bilirik
- Təklifi, iddia edilən sahələri (adlar, sənəd və əlaqə məlumatları, müştəri hesabı məlumatları, səfər və marşrut təfərrüatları), qiyməti və reklam edilən nümunələri. Bildirildiyinə görə, açıq monitorinq hesabı elə həmin gün bunu iddia kimi qeyd edib [S31]. Hesabatın son tarixinədək nə şirkət, nə də səlahiyyətli orqanlar sızmanı təsdiqləyib və biz nümunələri əldə etməmişik. Nəqliyyat sektoru üzrə məruz qalma məlumatlarımız (3-cü fəsil) ayrı siqnaldır. Bu, satışı nə təsdiq edir, nə də istisna edir.
- Alternativlər
- Təkrar istifadə edilmiş və ya aqreqasiya edilmiş köhnə məlumat; şirkətdən deyil, üçüncü tərəf bron, səyahət agentliyi və ya tərəfdaş sistemindən götürülmüş məlumat; bron sisteminin həqiqətən sındırılması.
- Cavab
- Təklif edilən məlumat həqiqidirsə, real bronlara istinad edən fişinq və sərnişin kimi özünü təqdim etmə hallarını gözləyin. Qarşıdakı səfər məlumatları onları inandırıcı edərdi. Müştəri hesablarını ələ keçirilməyə qarşı izləyin, tərəfdaş, agentlik və bron sistemi girişlərini və API hesab məlumatlarını nəzərdən keçirin. Nümunə təsdiqlənərsə, müştəri bildirişini hazır saxlayın.
Qeyd. Mövzu başlığında şirkətin adı və domeni var; hər ikisi burada gizlədilib.
- Müəyyən edilən
- Təklif, iddia edilən sahələr, qiymət və elan edilən nümunələr; bildirilir ki, ictimai monitorinq hesabı onu iddia kimi qeyd edib.
- Müəyyən edilməyən
- Hər hansı nümunə, mənbə sistem və ya şirkətin öz sistemlərinin sındırılması.
4.7 Forumlar nə əlavə edir
Forumlar il ərzində cəmi 60 işarələnmiş paylaşım verib, lakin ən konkret iddialar onlardadır (Hadisə A və dövlət mövzulu materialın təkrar paylaşımları). Forum nəticələrinin çoxu Azərbaycanı 100 və ya daha çox ölkə arasında sadalayan qlobal telefon nömrəsi və kripto potensial müştəri siyahılarıdır. Forum alıcıları sorğular da paylaşıb. Avqustda bir forum istifadəçisi Azərbaycanı və keçmiş Sovet məkanının digər ölkələrini əhatə edən hazır "lookup" həlli üçün "yüksək qiymət" təklif edib. Martda Azərbaycanda yaşayan bir forum istifadəçisi keçmişdə paylaşılmış Azərbaycan məlumatlarını soruşub. Azərbaycan sorğu və kimlik məlumatlarına tələbat özü bir nəticədir.
Əsas nəticələr
- 01
Xam həcmdə bot şablonları üstünlük təşkil edir; yalnız təmizlənmiş saylara baxın və onları yuxarı hədd kimi qəbul edin.
- 02
Dörd əhali məlumatı təklifi mənşəyindən asılı olmayaraq fırıldaqçılıq baxımından vacibdir (§4.4).
- 03
Dövlət mövzulu iddialar 2013-cü il təkrar paylaşımlarını, istifadəçi tərəfindəki stealer sətirlərini və təsdiqlənməmiş satışları qarışdırır; şərhdən əvvəl mənşəni qiymətləndirin.
Fəsil 5
Sektorlar üzrə hədəfləmə nümunələri
Bu fəsil cavab verir
Cinayət və siyasi paylaşımlarda hansı Azərbaycan sektorlarının adı çəkilir və hər biri hansı cavabı tələb edir?
Qısaca
Aşağıdakı paylaşımlar cinayətkar və siyasi aktorların Azərbaycan təşkilatları haqqında necə danışdığını göstərir. Onların çoxu Azərbaycanı bir neçə bazardan biri kimi göstərən giriş, hesab və ya məlumat təklifləridir; azlığı konkret təşkilatın adını çəkir. Paylaşım nümunələri iddiadır; sətirlər ayrıca istinad edilmiş rəsmi hesabatları da göstərir (§8.5). Eskalasiyadan əvvəl hər iddianı adı çəkilən operatorla yoxlayın və sektorun "İlk cavab" addımından başlayın.
Qurbanlar Əlavə A.9-dakı siyasətə əsasən rolları ilə təsvir edilir. Nümunələr təmizlənmiş korpusdan və açar söz dəstlərindən götürülüb; rəsmi hesabatlar §8.5 ilə işarələnib.
Dövlət
DDoS iddiasıməlumat iddiasıstealer sətirlərişəxsi məlumatların açılmasıfişinq
Müşahidə edilən fəaliyyət nümunəsi (anonimləşdirilmiş)
Milli portalları və nazirlikləri sadalayan 313 Team hədəf siyahıları (oktyabr); dövlət təhlükəsizlik orqanına (iyul) və bir dövlət xidməti platformasına (oktyabr) qarşı iddialar; #opazarbeijaan DDoS iddiaları (mart-aprel); dövlət sessiyaları axtaran alıcı (noyabr); vendorun bildirdiyi dövlət iş idarəetmə sistemi satışı; dövlət platforması hesab məlumatı sətirləri (fevral); viza agentindən e-viza müraciətçi siyahıları (aprel-avqust); dövlət poçt qutularına kütləvi fişinq (Dövlət CERT-i, aprel; §8.5)
Nə deməkdir
Əsas iki risk əlçatanlıq və vətəndaş məlumatlarının bütövlüyüdür; əməkdaşların poçt qutuları fişinq hədəfidir. E-viza siyahıları portalın sındırılması deyil, üçüncü tərəf agentlərdə proses riskidir
İlk cavabStatus bəyanatlarını əvvəlcədən razılaşdırın; dövlət sistemlərində sessiya və tokenləri izləyin
Bank
Kardinqnağdlaşdırmahesab məlumatıhesab ticarətifişinqbiznes hesabına müdaxilə
Müşahidə edilən fəaliyyət nümunəsi (anonimləşdirilmiş)
17 Azərbaycan emitentinin kartlarını açıq mətndə göstərən kart yoxlayıcı nəticələri; "Gürcüstan/Azərbaycan POS terminallarını dump edəcəyəm" (iyun); Azərbaycanı 30% payla sadalayan nağdlaşdırma təklifləri (avqust); bank əməkdaşının poçt qutusunu ehtiva edən combolist sətri (oktyabr); Azərbaycan bankında məsafədən hesab açmaq barədə rusdilli çatlar; polisin bildirdiyi kredit səhifəsi fişinqi və biznes hesabına müdaxilə (fevral-avqust; §8.5)
Nə deməkdir
Paylaşımlarda fırıldaq alətləri üstünlük təşkil edir; müdaxilə baxımından əhəmiyyətli risk cihaz məlumatlarındadır (emitentlərdə 167 işçi cihazı kimi təsnif edilmiş cihaz, 9-cu fəsil) və combolistdəki bir əməkdaş poçt qutusundadır
İlk cavabƏvvəl cari siyahıları, sonra işçi cihazlarını qiymətləndirin; BIN yoxlayıcı imtinalarına xəbərdarlıq qurun
Enerji və sənaye
APT müdaxiləsiDDoS iddiasıOT iddiası
Müşahidə edilən fəaliyyət nümunəsi (anonimləşdirilmiş)
Neft-qaz şirkətinə casusluq müdaxiləsi (vendor tədqiqatı, dekabr 2025-fevral 2026); "Armenian code" DDoS siyahısında bir mədən şirkəti və bir müdafiə sektoru şirkəti (aprel); Bakıda su anbarı və su təchizatı idarəetməsi iddiaları (fevral) və istilik idarəetməsi iddiası (mart)
Nə deməkdir
Əhəmiyyətli risk kənar serverlər vasitəsilə casusluqdur; DDoS və OT (əməliyyat texnologiyası) iddiaları eskalasiyadan əvvəl yoxlanılmalıdır
İlk cavabExchange və kənar serverləri yenidən sınayın; OT iddialarını operatorla yoxlayın
Telekom
SIM fırıldaq xidmətləripotensial müştəri məlumatlarıDDoS testi
Müşahidə edilən fəaliyyət nümunəsi (anonimləşdirilmiş)
Azərbaycan nömrələrini sadalayan SIM qeydiyyatı, "nömrə icarəsi" və SMS qəbulu xidmətləri; Azərbaycanı sadalayan telefon nömrəsi potensial müştəri siyahıları; hostinq diapazonlarına qarşı stresser-bot test logları (mart)
Nə deməkdir
SIM-swap və nömrə icarəsi xidmətləri birbaşa bank hesabının bərpası fırıldaqçılığı ilə bağlıdır
İlk cavabSIM-swap və nömrə köçürmə yoxlamalarını sərtləşdirin
Nəqliyyat
Məlumat satışı iddiasıDDoS iddiaları
Müşahidə edilən fəaliyyət nümunəsi (anonimləşdirilmiş)
Azərbaycanın bir nəqliyyat şirkətinə aid edilən sərnişin məlumatlarının satışı (noyabr, təsdiqlənməyib; Hadisə F); nəqliyyat operatoruna, hava limanı saytına və limana qarşı Armenian code DDoS iddiaları (fevral); iki nəqliyyat şirkətinə qarşı Python Squad iddiaları (mart), əlçatanlıq yoxlama keçidləri ilə; hava limanı saytına (DieNet ötürməsi, mart; Armenian code, aprel), üç logistika firmasına və bir nəqliyyat şirkətinə (Armenian code, aprel) qarşı DDoS iddiaları
Nə deməkdir
Əhəmiyyətli risk sərnişin və bron məlumatlarıdır; ehtimal olunan DDoS hədəfi açıq bron sistemləridir
İlk cavabMüştəri hesablarını və tərəfdaş sistemləri izləyin; tərəfdaş və bron sistemi hesab məlumatlarını nəzərdən keçirin
Təhsil
Məlumat iddialarıhesab məlumatlarının açılması
Müşahidə edilən fəaliyyət nümunəsi (anonimləşdirilmiş)
817,241 sətirlik tələbə bazası təklifi (yanvar); bir neçə universitetə qarşı Armenian code DDoS iddiaları (fevral); forum personasının sızdırdığı "bir Azərbaycan institutunun həssas faylları" (fevral); sektorlar arasında ən yüksək işçi cihazı sayı (3-cü fəsil)
Nə deməkdir
Universitetlər dövlət və sənayedə də çalışan insanların hesab məlumatı ehtiyatıdır
İlk cavabMFA tətbiq edin və stealer loglarında tapılan əməkdaş şifrələrini sıfırlayın
Səhiyyə
Yenidən dövriyyəyə buraxılmış məlumat
Müşahidə edilən fəaliyyət nümunəsi (anonimləşdirilmiş)
2013-cü ilə aid "458K health data" SQL faylının təkrar paylaşımı (mart)
Nə deməkdir
Köhnə məlumatdır, lakin səhiyyə identifikatorlarının müddəti bitmir
İlk cavabHər hansı bildirişdən əvvəl 2013-cü il sxemini cari sistemlərlə müqayisə edin
Sığorta
Məlumat satışı iddiasıDDoS iddiası
Müşahidə edilən fəaliyyət nümunəsi (anonimləşdirilmiş)
Telegram satıcısının 2025-ci ildə bir sığortaçıdan sızdığını dediyi "yekun bazanı" reklam etməsi (mart); bunun 2025-ci il şantaj siyahısı ilə əlaqəsi məlum deyil; üç sığortaçıya qarşı Armenian code DDoS siyahısı (mart)
Nə deməkdir
Təklif həqiqidirsə, sızmış sığorta, tibbi və nəqliyyat vasitəsi qeydləri dövriyyədə qalır; uzunmüddətli fırıldaqçılığa hazırlaşın
İlk cavabSığorta polisi və ödəniş tələbi dəyişikliklərinə fırıldaq yoxlamaları əlavə edin
Pərakəndə və media (birləşdirilib)
DDoSdeface
Müşahidə edilən fəaliyyət nümunəsi (anonimləşdirilmiş)
Xəbər saytına, ödəniş terminalı təminatçısına və səyahət şirkətinə qarşı DieNet DDoS iddiaları (mart); Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyinə aid edilən ötürülmüş bildirişdə bir gündə 22 .az saytının deface edildiyi bildirilib (sentyabr); Python Squad-ın iddia etdiyi əyləncə şirkəti (mart)
Nə deməkdir
Kiçik veb resurslarına qarşı ucuz hücumlar; əməliyyatdan çox reputasiya riski
İlk cavabCMS-i yeniləyin və deface hallarını izləyin
Sektorlar üzrə ümumi oxunuş. Təşkilata xas iddialar iki qrupa bölünür. Siyasi motivli aktorlar simvolik hədəflərin (dövlət portalları, nəqliyyat, müdafiə və mədən şirkətləri) adını çəkir və fasilə yaratdıqlarını iddia edirlər. Maliyyə motivli aktorlar nadir hallarda təşkilat adı çəkir. Onlar Azərbaycanı hesablar, kartlar, SIM-lər və məlumatlar üçün bazar kimi göstərirlər. İkinci qrup daha az görünür və məcmu fırıldaq riski yarada bilər. Bu hesabat zərəri ölçmür.
Əsas nəticələr
- 01
Siyasi aktorlar simvolik hədəflərin adını çəkir və fasilə iddia edir; cinayətkar satıcılar Azərbaycanı bazar kimi göstərir.
- 02
Banklar və telekom şirkətləri üçün paylaşımlarda fırıldaq alətləri üstünlük təşkil edir; müdaxilə baxımından əhəmiyyətli risk işçi cihazı məlumatlarındadır (9-cu fəsil).
- 03
Enerji sektoru kənar sistemlər vasitəsilə casusluqla üzləşir; oradakı DDoS və OT iddiaları əvvəlcə yoxlanılmalıdır.
Fəsil 6
Haktivizm və DDoS
Bu fəsil cavab verir
2026-cı ildə Azərbaycana qarşı hücumları kim iddia etdi, səlahiyyətli orqanlar nəyi təsdiqlədi və təşkilat növbəti iddiaya necə hazırlaşmalıdır?
Qısaca
2026-cı ildə Azərbaycana qarşı haktivist iddiaları dörd istiqamətdən gəldi: proiran, fələstinyönlü, özünü erməni millətçisi kimi təqdim edən və mart-aprel aylarında Hindistanyönlü çərçivəli bir kanal. Bunlar əsasən DDoS və deface iddiaları idi. Ən diqqətçəkəni 313 Team-in iddia etdiyi 13-16 oktyabr kampaniyası idi və o, 100-dən çox dövlət domeninə qarşı rəsmi bildirilmiş kiberhücumla üst-üstə düşdü. Xidmətin vəziyyətini kimin təsdiqləyəcəyini əvvəlcədən razılaşdırın və növbəti iddiadan əvvəl provayder səviyyəsində qorumanı müqavilə ilə təmin edin.
6.1 Xronologiya
- 2 fev 2026Armenian code
Bakıda su anbarının idarəetmə panelinə (2 fevral) və su təchizatı SCADA sisteminə (5 fevral) müdaxilə iddiası; təsdiqlənməyib
- 10 fev 2026Armenian code
Nəqliyyat operatoruna, hava limanı saytına və limana qarşı DDoS iddiaları
- 15 fev 2026Seniman1337
Bir .az saytının dəyişdirilməsi (deface lentinin ötürməsi)
- 18 fev 2026Armenian code
Dövlət portalına, lizinq şirkətinə və investisiya şirkətinə qarşı DDoS iddiaları
- 19 fev 2026Armenian code
Bir neçə universitetə qarşı DDoS siyahısı
- 5 mar 2026Armenian code
Bakıda istilik idarəetmə sisteminin sıradan çıxarıldığını iddia edir
- 7 mar 2026DieNet
Xəbər saytına, ödəniş terminalı provayderinə, səyahət şirkətinə və hava limanı saytına DDoS barədə ötürülmüş iddialar, yoxlama nəticələri ilə
- 9 mar 2026Armenian code
Üç sığortaçıya qarşı DDoS siyahısı
- 17 mar 2026Python Squad / Team Python
İki nəqliyyat şirkəti və bir əyləncə şirkəti yoxlama keçidləri ilə iddia edilir
- 29 mar 2026F ~ INTELLIGENCE
29 mart-5 aprel #opazarbeijaan DDoS iddiaları: kapital bazarı şirkəti, dövlət portalı, bankın investisiya saytı və dövlət təhlükəsizlik orqanının saytı
- 2 apr 2026Armenian code
Üç logistika şirkətinə və bir nəqliyyat şirkətinə qarşı DDoS siyahısı
- 8 apr 2026Armenian code
Hava limanı saytına, otel bronlama xidmətinə və dövlət agentliyinin saytına qarşı DDoS iddiaları
- 21 apr 2026Armenian code
DDoS siyahısı: mədən şirkəti, holdinq qrupu, səyahət agentliyi və müdafiə sektoru şirkəti
- 30 apr 2026Armenian code
Üç kommersiya bankına qarşı DDoS iddiaları (30 aprel-1 may) və Azərbaycan iqtisadiyyatına və banklarına qarşı bəyanat
- 25 sen 2026Yerli təhlükəsizlik kanalı
Agentliyin monitorinq bildirişini ötürür: bir gündə 22 .az saytı dəyişdirilib, 19-u bir hostinq şəbəkəsində, Xscyth3 personası ilə əlaqələndirilib
- 13 okt 2026313 Team
Məktəblərdə hicab qadağası adlandırdığı məsələni əsas gətirərək aksiya elan edir; 47 IP diapazonu, >2.5 Tbps, 1,825 işləməyən sayt iddia edir
- 14 okt 2026Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti
13 oktyabr saat 22:00 radələrindən 100-dən çox dövlət domeni hədəf alınıb; təsiri məhdudlaşdırmaq üçün tədbirlər görülüb
- 14 okt 2026313 Team
24 saat uzadır; 54 IP diapazonu, ">1,800 sayt"
- 16 okt 2026313 Team
Daha 48 saatlıq uzadılma ("ardıcıl dörd gün")
- 16 okt 2026Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi
13-15 oktyabrda dövlət, media və diplomatik nümayəndəlik resurslarına DDoS; Litterbox (Catbox) kommersiya xidməti müəyyən edilib
Tünd işarələr aktorun paylaşımları, boş işarələr üçüncü tərəflərin ötürmələri, mərcan rəngli işarələr isə rəsmi açıqlamalardır. Tarixlər UTC üzrə paylaşım tarixləridir. Bakı vaxtı UTC+4 olduğu üçün 13 oktyabr UTC ilə gec paylaşım Bakıda 14 oktyabra düşür. Vaxtlar və tam mətn sübut kartlarında və §6.2-də verilir.
6.2 313 Team kampaniyası: iddia və ölçmə
İddia. Qrup 13 oktyabr Bakı vaxtı ilə 21:41-də Azərbaycanın dövlət rəqəmsal infrastrukturunu "tamamilə məhv edəcəyini" elan edib. Qrup məktəb və universitetlərdə hicab qadağası adlandırdığı məsələni və şiə icmasının böyüklüyünü əsas gətirib. Azernews ümumi qadağa iddiasının əsaslandırılmadığını qeyd edib [S49]. Qrup üç saat ərzində 2.5 Tbps-dən çox gücdə 47 IP diapazonuna hücum edildiyini və 1,825 dövlət saytının işləmədiyini iddia edib. Həmçinin milli portallar və nazirliklər üçün əlçatanlıq yoxlama keçidləri paylaşıb. Kampaniyanı iki dəfə uzadıb. OC Media qrupu proiran və İraqdan fəaliyyət göstərdiyi güman edilən qrup kimi təsvir edib [S20].
- Müəyyən edilən
- Elan və onun bildirilən motivi (17:41 UTC, Bakı vaxtı ilə 21:41).
- Müəyyən edilməyən
- Hər hansı imkan; bu paylaşım yalnız niyyət bildirir.
- Müəyyən edilən
- İddia edilən miqyas və qrupun istinad etdiyi iki xidmət.
- Müəyyən edilməyən
- Trafik həcmi və işləməyən saytların sayı; §6.2-dəki rəsmi açıqlamalarla müqayisə edin.
Rəsmi açıqlama. Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti bildirib ki, 100-dən çox dövlət domeninə qarşı zərərli fəaliyyət 13 oktyabr saat 22:00 radələrində başlayıb. Bu fəaliyyət bir neçə qurumun onlayn resurslarında fasilələr yaradıb. Xidmətin sözlərinə görə, təsiri məhdudlaşdırmaq üçün texniki tədbirlər görülüb. Hücumçunu xarici haker qruplaşması kimi təsvir edib və ölkə adı çəkməyib [S10][S11]. Yerli media əvvəlcə bir neçə nazirliyi və bir dövlət agentliyini təsirlənənlər kimi sadalayıb; rəsmi açıqlama belə siyahını təsdiqləməyib. Sosial mediada hücumu Türkiyə ilə əlaqələndirən versiya yayılıb; JAMnews bunu təsdiqləyən sübut tapmayıb [S17].
Nəyi müəyyən edə bilirik. İddianın vaxtı ilə rəsmi başlama vaxtı bir neçə dəqiqə fərqlə üst-üstə düşür. Rəsmi açıqlama hədəf alınan domenləri (100-dən çox) sayır və bir neçə qurumda fasilələr bildirir. Aktor isə işləmədiyini iddia etdiyi saytları (1,825) sayır. Bunlar fərqli ölçülərdir və heç biri müstəqil təsdiqlənməyib, ona görə də nisbət hesablamırıq. Bu kampaniya üzrə nəzərdən keçirdiyimiz mənbələrdə məlumat oğurluğu nə iddia edilib, nə də bildirilib.
| Məsələ | 313 Team-in iddiası | Rəsmi açıqlama | Mətbuat xəbərləri |
|---|---|---|---|
| Başlanğıc | 13 oktyabr Bakı vaxtı ilə 21:41-də elan; hücum iddiası 14 oktyabr 00:25-də | 13 oktyabr saat 22:00 radələrindən fəaliyyət [S10] | Eyni vaxt bildirilib [S20] |
| Əhatə | 47, sonra 54 dövlət IP diapazonu | 100-dən çox dövlət domeni [S10] | Səlahiyyətli orqanların rəqəmi təkrarlanıb [S20] |
| Təsir | 1,825, sonra ">1,800" işləməyən sayt; "tam iflic" | Bir neçə qurumda fasilələr; təsiri məhdudlaşdırmaq üçün tədbirlər görülüb [S10] | Jurnalistlər yoxlayanda bir neçə nazirlik saytı açılmayıb [S20] |
| Güc | 2.5 Tbps-dən çox | Göstərilməyib | Ölçülməyib |
| Alətlər | Litterbox və ikinci bir sifarişli DDoS xidmətinə istinad edir | Telegram-da satılan Litterbox (Catbox) kommersiya xidməti [S23] | Göstərilməyib |
| Müddət | 24 saat, sonra +24 və +48 saat (dörd gün) | 13-15 oktyabrda hücumlar [S23] | Göstərilməyib |
| Atribusiya | Öz iddiası | "Xarici haker qruplaşması"; agentlik qrupun iddiasını qeyd edir [S10][S23] | Proiran, İraqdan fəaliyyət göstərdiyi güman edilir [S20]; Türkiyə versiyasına dair sübut yoxdur [S17] |
Sonrakı rəsmi açıqlama. 16 oktyabrda Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi bildirib ki, 13-15 oktyabrda DDoS hücumları həyata keçirilib. Hücumlar dövlət qurumlarının, media təşkilatlarının, Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndəliklərinin və digər təşkilatların informasiya resurslarına yönəlib. Agentlik istifadə edilən xidmət kimi Litterbox (Catbox kimi də tanınır) adlı kommersiya DDoS xidmətini müəyyən edib. Bu xidmət Telegram vasitəsilə təklif olunur və kriptovalyuta ilə ödənilir.
Agentliyin sözlərinə görə, xidmət GRE, ICMP, UDP və TCP üzərindən trafik yarada və onu seçilmiş ölkələrdəki botlar vasitəsilə yönləndirə bilər. Bu hücumlarda hansı imkanlardan istifadə edildiyini göstərməyib. Agentlik haktivist 313 Team qrupunun məsuliyyəti öz üzərinə götürdüyünü qeyd edib; trafik həcmi və ya fasilə sayı verməyib [S23]. Litterbox 313 Team-in özünün istinad etdiyi iki xidmətdən biridir.
Nə deməkdir. Dövlət və digər resurslara qarşı DDoS kampaniyası baş verib və səlahiyyətli orqanlar onun təsirini məhdudlaşdırmaq üçün tədbir gördüklərini bildiriblər. Metod və kommersiya alətləri rəsmi şəkildə təsvir olunub. 313 Team-in məsuliyyəti qrupun öz iddiası kimi qeyd edilib, onun trafik və fasilə rəqəmləri isə təsdiqlənməmiş qalır.
Qrupun iddiaları tapdığımız ilk rəsmi açıqlamadan saatlar əvvəl dərc olunub. Bu epizod Telegram-da kriptovalyuta ilə satılan icarə DDoS gücünün dövlət resurslarına qarşı istifadə edildiyini göstərir. Hücumların arxasındakı operator qrupun öz iddiasından başqa rəsmi olaraq müəyyən edilməyib. Beş gün əvvəl milli kibertəhlükəsizlik orqanı köhnəlmiş verilənlər bazası proqram təminatından və standart hesab məlumatlarından istifadə edən hücumlar barədə xəbərdarlıq etmişdi [S17]. JAMnews orqanın köhnə adını, Elektron Təhlükəsizlik Xidmətini işlədib. Halbuki iyun ayında onun yerinə Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi gəlmişdi (§2.5). Oktyabr hücumu ilə əlaqə bildirilməyib.
- Müəyyən edilən
- Uzadılma iddiası (21:17 UTC).
- Müəyyən edilməyən
- İddia edilən "1,800-dən çox" işləməyən sayt.
6.3 Digər iddialar öz sözləri ilə
2026-cı ilin digər iddiaçıları xeyli az paylaşıb və onların heç bir iddiası operator və ya səlahiyyətli orqan tərəfindən təsdiqlənməyib. Onların profilləri və hər biri haqqında ictimai mənbələrin yazdıqları §7.3-dədir.
- Müəyyən edilən
- İddia, onun motivi və əlçatanlıq yoxlama keçidi [silinib].
- Müəyyən edilməyən
- Müddət və real təsir; əlçatanlıq yoxlama keçidi ən çoxu bir anlıq yoxlama nəticəsini qeydə ala bilər.
- Müəyyən edilən
- Digər nəqliyyat şirkəti və əyləncə şirkəti iddiaları ilə eyni dəqiqədə paylaşılan iddia (B12).
- Müəyyən edilməyən
- Qrupun öz yoxlama keçidindən başqa hər hansı fasilə.
- Müəyyən edilən
- Bir an üçün yoxlama nəticəsi olan ötürülmüş iddia; həmin axşam üç oxşar ötürmə, onlardan biri hava limanı saytını adlandırır.
- Müəyyən edilməyən
- Davamlı fasilə; trafiki hansı xidmətin daşıdığı.
- Müəyyən edilən
- Hədəf siyahısı və dörd əlçatanlıq yoxlama keçidi.
- Müəyyən edilməyən
- Hər hansı hədəfə təsir.
Mart və aprel aylarında dördüncü istiqamət peyda olub. Özünü "F ~ INTELLIGENCE" adlandıran Telegram kanalı #opazarbeijaan teqi ilə əlçatanlıq yoxlama keçidləri paylaşıb. Keçidlər kapital bazarı şirkətinə, dövlət portalına, bankın investisiya saytına və dövlət təhlükəsizlik orqanının saytına aid idi. Kanal kampaniyanı Azərbaycanın Pakistana dəstəyinə cavab kimi təqdim edib. Bu iddiaları təsdiqləyən və ya operatorları müəyyən edən ictimai mənbə tapmadıq; onları iddia kimi qeyd edirik.
Qeyd. Leetspeak paylaşıldığı kimi saxlanılıb (tərcümədə adi yazı ilə verilib).
- Müəyyən edilən
- İddia, bildirilən motiv və əlçatanlıq yoxlama keçidi.
- Müəyyən edilməyən
- Bir anlıq yoxlamadan başqa hər hansı fasilə; operatorların kimliyi.
Haktivizm kimi sayılmır: 15 noyabr keçid yönləndirmələri. Prezidentin mətbuat xidməti 15 noyabrda Prezidentin sosial media hesablarının kiberhücuma məruz qaldığını bildirib. Köhnə paylaşımlardakı keçidlər bir neçə saat üçüncü tərəf videolarına yönləndirib. Mətbuat xidməti metod və ya aktor göstərməyib [S34]. Həmin gün dünyada bir çox tanınmış hesabda köhnə qısa keçidlər eyni şəkildə yönləndirilib. Bitly bildirib ki, bir problem zərərli aktorlara bəzi köhnə, istifadəsiz keçidlərdən təkrar istifadə etməyə imkan verib [S34]. Hesabatın son tarixinədək heç bir rəsmi mənbə bu iki halı əlaqələndirməyib. Tapdığımız heç bir mənbə aktor adı çəkmədiyi üçün bu epizodu haktivizm kimi saymırıq. Müdafiə dərsi rəsmi hesablardakı köhnə qısa keçidləri yoxlamaq və əvəz etməkdir.
6.4 Müdafiəçilər üçün dərslər
- İctimai mövqeyi əvvəlcədən razılaşdırın. Haktivistin rəqəmləri ilə səlahiyyətli orqanın rəqəmləri nadir hallarda eyni şeyi ölçür. Vəziyyəti kimin, hansı müddətdə və hansı kanalla təsdiqləyəcəyini əvvəlcədən müəyyən edin.
- Portalları provayder səviyyəsində qoruyun. İddia edilən miqyasda həcmli hücumlar ya provayder səviyyəsində udulur, ya da ümumiyyətlə udulmur. Vətəndaşlara açıq portallar üçün qorumanı hadisədən əvvəl müqavilə ilə təmin edin.
- Aktorların istinad etdiyi mövzuları izləyin. 2026-cı ildə iddiaçılar elanlarında məktəb geyim forması məsələsinə, Azərbaycanın xarici əlaqələrinə və regional mübahisələrə istinad ediblər (§6.2-6.3). Aktor kanallarında belə yeni istinadları DDoS hazırlığı üçün planlaşdırma siqnalı kimi qəbul edin.
- OT iddialarını şişirtməyin. Eskalasiyadan əvvəl operator və fiziki göstəricilərlə yoxlayın; ictimai iddianı maraq kəşfiyyatı kimi qəbul edin.
Əsas nəticələr
- 01
Səlahiyyətli orqanların açıqlamasına görə oktyabr kampaniyası real idi; hücumçunun rəqəmləri təsdiqlənmədi.
- 02
Oktyabr hücumlarında Telegram-da satılan kommersiya DDoS xidməti rəsmi olaraq müəyyən edilib. NETSCOUT isə 2025-ci ildə DieNet-in ehtimal ki, icarə infrastrukturundan istifadə etdiyini qiymətləndirib; hər iki halda nəzarət vasitəsi provayder səviyyəsində qorumadır.
- 03
Kiçik iddiaçılar əlçatanlıq yoxlama keçidləri paylaşır; bu keçidlər ən çoxu bir anlıq əlçatmazlığı qeydə ala bilər, fasiləni yox.
Fəsil 7
Təhlükə aktorları
Bu fəsil cavab verir
Fəaliyyətin arxasında kim dayanır, aktorlar bir-biri ilə necə əlaqəlidir və ictimai mənbələr onların hər biri haqqında nə deyir?
Qısaca
Azərbaycan üçün dörd aktor növü vacibdir. İki müdaxilə ictimai şəkildə dövlətlə əlaqəli qruplara aid edilir: birini vendor (zəif Exchange serveri vasitəsilə giriş), digərini rəsmi şəxs (giriş yolu dərc edilməyib) aid edib. Freshdesk fişinq kampaniyası heç kimə aid edilməyib; digər bildirilmiş hallarda yalnız persona, qrup və ya şübhəli adı çəkilir (§7.3, §7.6, §8.5). Haktivistlər fasilə iddia edir, cinayət bazarı isə Azərbaycan kimlik və ödəniş məlumatları ilə ticarət edir. Ransomware qrupları ən az görünəndir. Əvvəlcə kənar serverləri yamaqlayın və şərhdən əvvəl hər haktivist iddiasını yoxlayın.
Hər profil müşahidə edilən davranışı, aktorun öz iddiasını, həll edilməmiş məsələləri və təşkilatlar üçün mənasını ayırır. Etimad dərəcəsi bütövlükdə aktora deyil, konkret müddəaya aiddir.
7.1 Aktorlar necə əlaqəlidir
Xəritə aktorları yalnız sübutumuz olan yerdə birləşdirir və hər xətt sübutun növünü göstərir: aktorun öz paylaşımı, üçüncü tərəfin ötürməsi, rəsmi açıqlama və ya ictimai mənbə. Xətt əlaqədir, ortaq operatorun sübutu deyil.
- Öz paylaşımı
- Ötürmə
- Rəsmi açıqlama
- İctimai məlumat
- Müşahidəmiz
Digər aktorlarla sübut edilmiş əlaqə yoxdur
Python Squad / Team PythonF ~ INTELLIGENCE7.2 Dövlətlə əlaqəli casusluq
FamousSparrow
Earth Estries ilə üst-üstə düşürAzərbaycanda, dek 2025 - fev 2026
- dek 2025
Bir neft-qaz şirkətinin Exchange serverində veb-şell
- yan 2026
İkinci dalğa: yükləyici vasitəsilə Terndoor cəhdi
- fev 2026
Üçüncü dalğa: dəyişdirilmiş Deed RAT, yeni C2
Hədəf sektor
Enerji (neft və qaz)
İctimai mənbələrdə
- [S12] Bitdefender (13 may 2026): orta-yüksək etimadla atribusiya; ictimai məlumatlarda region əvvəllər bu klasterlə əlaqələndirilməyib (bir qurban)
Qiymətləndirməmiz
İlin sənədləşdirilmiş ən ciddi müdaxiləsi. Giriş və təkrar giriş ProxyNotShell (CVE-2022-41040, CVE-2022-41082) vasitəsilə hələ də istismar oluna bilən, internetə açıq Exchange serveri üzərindən baş verib.
EtimadOrta-yüksək (vendor)
Müdaxilə aradan qaldırma cəhdlərindən sonra eyni Exchange serveri vasitəsilə daxil olub və yenidən daxil olub. Veb-şel fəaliyyəti ilk dəfə 25 dekabr 2025-ci ildə görülüb, Deed RAT isə birinci dalğada peyda olub. Sonra ikinci dalğada yükləyici vasitəsilə Terndoor yerləşdirmə cəhdi olub, üçüncüdə isə yeni idarəetmə (C2) infrastrukturu ilə dəyişdirilmiş Deed RAT istifadə edilib [S12]. Bitdefender-in adını çəkdiyi seçilmiş texnikalar aşağıda Bitdefender-in istifadə etdiyi ATT&CK taktika adları ilə göstərilir.
Vendor tədqiqatında adı çəkilən texnikalar, taktikalar üzrə
İlkin giriş
T1190İctimaiyyətə açıq tətbiqin istismarı (Exchange-də ProxyNotShell: CVE-2022-41040, CVE-2022-41082)Davamlılıq
T1505.003Veb-şellT1543.003Windows xidmətiMüdafiədən yayınma
T1574.002DLL side-loadingT1562Müdafiənin zəiflədilməsi (API hooking)İcra
T1059.001PowerShellLateral hərəkət
T1021.001Uzaq masaüstüT1021.002SMB / admin paylaşımlarıTəsir (Bitdefender-in etiketi)
T1014Rootkit: kernel drayveri xidmətinə cəhdTexnika ID-ləri və taktikalar Bitdefender-in 13 may 2026 tarixli hesabatında verildiyi kimidir. ATT&CK v20.1 üzrə (21 noyabr 2026-da yoxlanılıb) T1574.002 T1574.001-ə, T1562 isə T1685-ə yönləndirilir (Disable or Modify Tools, Defense Impairment taktikası altında, TA0112). T1014 Stealth taktikası altındadır. [S12]
Yamaq arayışı. ProxyNotShell Microsoft Exchange Server-də iki zəiflikdir: CVE-2022-41040 (server tərəfində sorğu saxtakarlığı) və CVE-2022-41082 (uzaqdan kod icrası) [S51]. NVD Exchange Server 2013, 2016 və 2019 versiyalarını təsirlənən kimi göstərir və CISA-nın hər ikisini istismar edildiyi məlum zəifliklər siyahısına saldığını qeyd edir [S51]. Microsoft-un məlumatlandırmaları onları aradan qaldıran təhlükəsizlik yeniləmələrini göstərir [S52]. Hər ikisinin artıq istismar edilə bilmədiyini yoxlayın, o cümlədən yamaq əvəzinə müvəqqəti qoruma qaydası tətbiq edilən yerlərdə. Bitdefender-in hesabatı bu müdaxilə üçün göstəricilər dərc edir [S12]; onları poçt serveri və EDR axtarışlarına yükləyin.
Həll edilməmiş. Qurbanın kimliyi, götürülmüş məlumatlar və digər Azərbaycan enerji şirkətlərinin təsirlənib-təsirlənmədiyi. Mənası. İnternetə açıq poçt serverində 2022-ci il zəifliyi dekabr 2025-dən 2026-cı ilə qədər Bitdefender-in dövlətlə əlaqələndirdiyi qrupun təkrar girişi üçün kifayət etdi. Enerji, tranzit və dövlət təşkilatları üçün həlledici nəzarət tədbirləri bunlardır: kənar sistemlərdə yamaqların yoxlanılması, poçt serverlərində veb-şellərin aşkarlanması. Həmçinin daxili hostlardan domen administratoru hesab məlumatları ilə uzaq masaüstü istifadəsinə dair xəbərdarlıqlar vacibdir. Bu hadisənin heç bir hissəsi axtardığımız 2026-cı il sızma saytı və forum məlumatlarında görünmədi.
APT29
Midnight BlizzardAzərbaycanda (2025, əvvəlki məlumatlar)
- fev 2025
Azərbaycan media qurumlarına hücum, 2025-ci ilin mayında aid edilib
Hədəf sektor
Media platformaları
İctimai mənbələrdə
- [S13] Trend xəbər agentliyi (2 may 2025): parlament komissiyasının sədri məhkəmə-ekspert təhlilinin hücumu APT29 ilə uyğunlaşdırdığını, iki-üç illik girişin olduğunu bildirib
Qiymətləndirməmiz
Rəsmi atribusiyadır, müstəqil təsdiqlənməyib. Uzun gizli qalma müddətləri perimetr xəbərdarlıqlarından çox kimlik və e-poçt telemetriyasını önə çıxarır.
EtimadRəsmi şəxsin bildirdiyi kimi
Həll edilməmiş. Hadisə barədə müstəqil texniki hesabat bizə əlçatan olmayıb; atribusiyanı müstəqil təsdiqlənmiş kimi deyil, rəsmi şəxsin bəyanatı kimi təqdim edirik. (Əvvəlki Brandefense hesabatı hücumu 2024-cü ilin fevralına aid edib [S9]; rəsmi bəyanat və həmin dövrün xəbərləri onu 2025-ci ilin fevralına aid edir.) Mənası. Rəsmi açıqlama doğrudursa, media təşkilatları uzunmüddətli gizli qalma ilə müşayiət olunan casusluq və təsir əməliyyatları ilə üzləşir. Bunu perimetr xəbərdarlıqlarından daha yaxşı kimlik və e-poçt sistemi telemetriyası aşkar edir.
7.3 Haktivist və DDoS aktorları
313 Team
İraqdakı İslami KibermüqavimətAzərbaycanda, 2026
İddia edilən hədəflər
Dövlət portalları, nazirliklər və digər dövlət qurumları
Öz sözləri ilə
“onun dövlət rəqəmsal infrastrukturunu tamamilə məhv edəcəyik” B10
İctimai mənbələrdə
- [S20] OC Media: oktyabr hücumunu öz üzərinə götürüb; səlahiyyətli orqanlar 100-dən çox dövlət domenini sayıb
- [S27] Security Affairs: 2026-cı ilin aprelində bir sosial media platformasına 24 saatlıq DDoS iddia edib; platforma DDoS hücumunu təsdiqləyib
- [S26] Graphika: 2026-cı ilin aprelində qlobal e-ticarət platformasının işini pozduğunu iddia edib və etibarlılığını artırmaq üçün media işıqlandırmasından istifadə edib
- [S28] Unit 42: Küveyt dövlət və müdafiə saytlarına qarşı iddiaları olan fəal proiran haktivist özəyi kimi təsvir edilib
Qiymətləndirməmiz
Təkrar iddiaçı. Onun oktyabr iddiası kommersiya DDoS xidmətindən istifadə edilmiş, rəsmi olaraq bildirilmiş hücumla üst-üstə düşdü. Qrupun öz rolu və imkanları təsdiqlənməyib, rəqəmləri də təsdiq olunmayıb.
EtimadKampaniyanı iddia etdiyinə dair yüksək; rolu və imkanları təsdiqlənməyib
DieNet
DieNet v2Azərbaycanda, 2026
- 7 mart
Avtomatik izləmə ötürmələrində adı çəkilən dörd Azərbaycan saytı, o cümlədən bir hava limanı saytı (B14)
İddia edilən hədəflər
Xəbər saytı, ödəniş terminalı provayderi, səyahət şirkəti, hava limanı saytı
Ötürmə mətni
“o, bu an sizin üçün işləməyə bilər” B14
İctimai mənbələrdə
- [S24] NETSCOUT: 2025-ci ilin martında Telegram-da peyda olub; iki ayda 60-dan çox iddia; onların çoxunun heç bir təsiri olmadığı görünür
- [S24] NETSCOUT: öz botneti aşkarlanmayıb; DieNet-in çox güman ki, digər qruplarla paylaşılan icarəyə götürülmüş DDoS infrastrukturundan istifadə etdiyi qiymətləndirilib (2025-ci il müşahidələri)
- [S25] CIS: iddia edilən hücumların çoxu kiçik veb səhifələrə yönəlib və çox güman ki, ciddi fasiləyə səbəb olmayıb
Qiymətləndirməmiz
Azərbaycanla bağlı iddiaları bir axşamlıq ötürülmüş yoxlama nəticələrindən ibarət olan fürsətçi brend. Əlçatanlıq monitoru təsdiqləmirsə, səs-küy kimi qəbul edin.
Etimadİddialar müşahidə edilib; təsiri təsdiqlənməyib
Python Squad
Team PythonAzərbaycanda, 2026
İddia edilən hədəflər
Nəqliyyat və əyləncə üzrə bron saytları
Öz sözləri ilə
“nəticəsində onun rəqəmsal infrastrukturunda tam dayanma yaranmışdır” B12
İctimai mənbələrdə
- Bu qrup barədə nüfuzlu ictimai məlumat tapılmayıb; yeganə mənbə onun öz kanalıdır
Qiymətləndirməmiz
Azərbaycan və ingilis dillərində paylaşım edən az tanınan kanal. İddialar əlçatanlıq yoxlama keçidləri ilə birlikdə gəlib; belə keçidlər ən çoxu bir anlıq əlçatmazlığı qeydə ala bilər.
EtimadAşağı; tək mənbəli iddialar
Armenian code
Azərbaycanda, 2026
- 2-5 fev
Bakıda su anbarı panelinə və su təchizatı SCADA sisteminə müdaxilə iddia edir
- 10 fev
DDoS iddiaları: nəqliyyat operatoru, hava limanı saytı, liman
- 18 fev
DDoS iddiaları: dövlət portalı, iki maliyyə şirkəti
- 19 fev
Bir neçə universitetə qarşı DDoS siyahısı
- 5 mart
Bakıda istilik idarəetmə sisteminin qəza vəziyyətinə salındığını iddia edir (B13)
- 9 mart
Üç sığorta şirkətinə qarşı DDoS siyahısı
- 2 apr
DDoS siyahısı: üç logistika şirkəti, bir nəqliyyat şirkəti
- 8 apr
DDoS: hava limanı saytı, otel bronu, dövlət agentliyinin saytı
- 21 apr
DDoS siyahısı: mədən şirkəti, holdinq qrupu, səyahət agentliyi, müdafiə sektoru şirkəti (B16)
- 30 apr-1 may
Üç banka qarşı DDoS iddiaları; "Türkiyə və Azərbaycan banklarını darmadağın edirik" (B19)
İddia edilən hədəflər
Universitetlər, sığortaçılar, logistika, hava limanı, nəqliyyat, turizm, sənaye, müdafiə, banklar, dövlət portalı, su və istilik OT sistemləri
Öz sözləri ilə
“Azərbaycan sənayesinə, turizminə qarşı kiberhücumlarımızdan əziyyət çəkir” B16
İctimai mənbələrdə
- [S29] JAMnews (16 apr 2026): erməni təhlükəsizlik eksperti Armenian Code və onun guya rəqibi Wolves of Turan qrupunun bir komanda tərəfindən idarə edildiyini qiymətləndirir; ortaq administratora və eyni sübut keçidlərinə istinad edir
- [S29] JAMnews: dil əlamətləri rusdilli operatorlara işarə edir; ekspert Ermənistanın 2026-cı ilin iyun seçkiləri öncəsi süni yaradılmış "kiber müharibə" görür
Qiymətləndirməmiz
Dərc edilmiş bir ekspert təhlili kanalın və onun guya rəqibinin bir komanda tərəfindən idarə oluna biləcəyini qiymətləndirir. Millətçi etiketi təsdiqlənməmiş kimi qəbul edin və hər iddianı, o cümlədən hər OT iddiasını operatorla yoxlayın.
EtimadEtiketin etibarsız olduğuna dair orta (bir ekspert təhlili)
F ~ INTELLIGENCE
#opazarbeijaanAzərbaycanda, 2026
- 29 mart
Yoxlama keçidi ilə kapital bazarları şirkətinin saytı
- 30 mart
Dövlət portalı
- 31 mart
Bankın investisiya saytı; saytın 12 saatdan sonra coğrafi bloklandığını iddia edir
- 5 apr
Dövlət təhlükəsizlik orqanının saytı (B23)
İddia edilən hədəflər
Dövlət portalı, dövlət təhlükəsizlik orqanı, maliyyə
Öz sözləri ilə
“St4tus: D0wn, n0t R3sponding” B23
İctimai mənbələrdə
- Bu iddiaları təsdiqləyən və ya operatorları adlandıran ictimai məlumat tapılmayıb
Qiymətləndirməmiz
2026-cı il məlumatlarımızda başqa yerdə görünməyən istiqamətdən gələn qısa kampaniya; Hindistan-Pakistan gərginliyi kontekstində çərçivələnib. Yoxlama keçidləri ən çoxu bir anlıq əlçatmazlığı qeydə alır.
Etimadİddialar müşahidə edilib; təsiri təsdiqlənməyib
- Müəyyən edilən
- İddia.
- Müəyyən edilməyən
- Heç biri; operator təsdiqi yoxdur.
- Müəyyən edilən
- Bəyanat və iki əlçatanlıq yoxlama keçidi, onlardan biri Azərbaycan bankı üçün.
- Müəyyən edilməyən
- Banka hər hansı təsir.
Ötürülmüş bildirişdə Xscyth3-ə aid edilən sentyabr deface dalğası məlumatlarımızda 2026-cı ilin digər ən böyük haktivist tipli halıdır. Deface lenti həmçinin Seniman1337-nin tək bir deface halını ötürüb (15 fevral). Yerli kanal Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyinə (MKA) aid edilən monitorinq bildirişini ötürüb. Bildirişə görə, bir gündə 22 .az saytı dəyişdirilib, onlardan 19-u bir hostinq şəbəkəsində yerləşir; bildiriş personanın adını çəkib, lakin motiv göstərməyib. Onun tövsiyələri (audit, CMS və plaginlərin yenilənməsi, şifrələrin dəyişdirilməsi, MFA və logların təhlili) ümumi gigiyena məsləhətləridir. Saytlara necə daxil olunduğu müəyyən edilməyib (B18).
Qeyd. MKA Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyinin qısaltmasıdır; bizdə bildirişin yalnız yerli kanaldakı ötürülməsi var. Bildiriş audit, CMS və plaginlərin yenilənməsi, şifrələrin dəyişdirilməsi, MFA və logların təhlilini tövsiyə edib.
- Müəyyən edilən
- Ötürülmüş bildiriş və onun tövsiyələri.
- Müəyyən edilməyən
- Metod; Xscyth3-ə aid edilmə bildirişin özünə məxsusdur.
7.4 Ransomware və şantaj
- 2025
- 1
- Bütün dövr
- 1
2026-cı ildə qruplarSiyahı yoxdur
- 2025
- 4
- Bütün dövr
- 17
2026-cı ildə qruplarRansomHouse, Krybit, Thegentlemen, Nightspire, INC Ransom
- 2025
- 0
- Bütün dövr
- 2
2026-cı ildə qruplarAPT73
- 2025
- 0
- Bütün dövr
- 2
2026-cı ildə qruplarSiyahı yoxdur
Mənbə: Brandefense Ransompedia-nın qəbul edilmiş siyahıları, bütün tarixlər, 18 noyabr 2026-dək [S6]; ransomware.live çarpaz yoxlama üçün [S7].
Azərbaycan üzrə yeganə siyahı (2025) sığortaçıya qarşı şantaj iddiasıdır. 6 mart 2026-cı ildə Telegram satıcısı 600 Telegram Stars-a sığorta, tibbi, avtomobil və daxili qeydlərdən ibarət "final məlumat bazası"nı reklam edib. Satıcı məlumatların 2025-ci ildə bir sığortaçıdan sızdığını yazıb. Bunun 2025-ci il siyahısı ilə əlaqəli olub-olmadığı məlum deyil; faylları əldə etməmişik.
Rədd etdiyimiz ötürmə etiketləri. Azərbaycan kimi etiketlənmiş daha iki 2026-cı il iddiası Blackhole-da yalnız üçüncü tərəf ötürmələrində göründü. DeadLock iddiası (26 iyul) öz təsvirinə görə Birləşmiş Krallıqda yerləşən İT və kadr şirkətinin adını çəkir, ona görə də etiket şübhəlidir. INC Ransom ötürməsi (22 avqust) səhvən Azərbaycan kimi etiketlənib. Ransompedia şirkəti İspaniya şirkəti kimi qeyd edir, ona görə də o, çıxarılıb. İctimai izləyici 2026-cı il üçün bir Azərbaycan qurbanı (eyni DeadLock iddiası), 2025-ci il üçün isə iki qurban göstərir [S6][S7].
Bu nə deməkdir. Çox az ictimai şantaj iddiası Azərbaycan təşkilatlarının adını çəkir. Bu, şantaj qruplarının dərc etməyi seçdiyi şeyin ölçüsüdür, heç bir Azərbaycan təşkilatına hücum edilmədiyinin sübutu deyil. Danışıqlarla həll olunmuş, dərc edilməmiş və dərcdən əvvəlki insidentlər burada görünmür. Bununla belə, bu, Azərbaycanda ransomware hazırlığını nəyin müəyyən etməli olduğunu göstərir. Birinci amil regionun qrup tərkibidir (Gürcüstanda The Gentlemen, INC Ransom, Krybit və digərləri, Ermənistanda APT73). Digəri 3-cü fəsildəki cihaz və hesab məlumatı nəticələridir, yəni adi giriş yolları.
7.5 Blackhole-da görünən cinayətkar personalar
xploitleaks
Azərbaycanda, 2026
İddia edilən hədəflər
Əhali və tələbə məlumatları
Öz sözləri ilə
“Azərbaycan tələbə məlumatları [...] 817241 sətir” B01
İctimai mənbələrdə
- [S30] Dark Web Informer (13 yan 2026): eyni ləqəb böyük İran çat platformasının bazasını iddia edib, yalnız Telegram vasitəsilə satılır; təsdiqlənməyib
Qiymətləndirməmiz
Böyük əhali faylları reklam edən və noyabrda dövlət sistemlərinə pullu giriş axtaran regional məlumat satıcısı brendi. Brendin başqa paylaşımçı tərəfindən istifadəsi adın dəyər daşıdığını göstərir; ortaq operatoru isə sübut etmir.
EtimadTəkliflərin edildiyinə dair yüksək; həqiqiliyi təsdiqlənməyib
Digər personalar və brendlər, yalnız ləqəblər; əlaqə, keçid və ya real kimlik yoxdur.
| Persona və ya brend | 2026-cı ildə müşahidə edilən rol | Öz iddiası | Həll edilməmiş |
|---|---|---|---|
| xploitleaks | Satıcı brendi; tələbə məlumatları (yanvar); bir dövlət xidməti platformasına dair iddiada ayrı paylaşımçı tərəfindən istinad edilib (oktyabr) | 817,241 sətir; "bütün vətəndaş məlumatları" | Tək operator olub-olmadığı; məlumatın mənşəyi |
| menpolisem | Tələbə və vətəndaş məlumatı başlıqlarını paylaşan sızma forumu istifadəçisi (yanvar) | Məlumat sızması | xploitleaks ilə əlaqəsi |
| Simon111 | Sızma forumu istifadəçisi: bir Azərbaycan institutunun "həssas faylları" (fevral) | Məlumat sızması | Məzmun və mənşə |
| 0cx00iq | Dövlət təhlükəsizlik orqanına aid edilən məlumat bazasının breach forumundakı satıcısı (iyul) | "Yalnız iki alıcıya" satış | Hər hansı təsdiq |
| ComboPoster | "Azerbaijan combolist" paylaşan krekinq forumu istifadəçisi (aprel) | Combolist | Həcm, yaş |
| X FORUMS (bot) | .az domenləri də daxil olmaqla kiçik hesab məlumatı fayllarının avtomatik yükləyicisi | Yoxdur | Şəxs deyil; yayım botu |
| databreach000 | Azərbaycanın bir nəqliyyat şirkətinə aid edilən sərnişin məlumatlarının breach forumundakı satıcısı (noyabr) | 800K sərnişin, 10K qarşıdakı səfər | Mənşə; hər hansı təsdiq (Hadisə F) |
| iq313 | 400 GB-lıq "Azerbaijan DB" torrentini paylaşan breach forumu istifadəçisi (oktyabr) | Damp | Məzmun, mənşə |
| Azərbaycan bayraqlı kardinq kanalı | Yoxlayıcı nəticələrində açıq mətndə 408 unikal Azərbaycanla əlaqəli kart, əsasən yanvar-fevral | Canlı kartlar | Operator; kartların mənbəyi |
7.6 Atribusiya edilməmiş müdaxilə kampaniyaları
Report.az-ın xəbərinə görə, iyunda Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi qanuni Freshdesk dəstək platforması vasitəsilə aparılan geniş fişinq kampaniyasını açıqlayıb [S33]. Həmin xəbərə görə, kampaniyada nəqliyyat, neft-qaz, ticarət və biznesin inkişafı təşkilatlarının adlarından istifadə edilib. Hücumçuların əvvəllər giriş əldə etdiyi rəsmi poçt qutularından da istifadə olunub. Real girişi ötürən "ortadakı hücumçu" (AiTM) səhifəsi şifrələri və birdəfəlik MFA kodlarını real vaxtda ələ keçirib. Agentlik kampaniyanı heç kimə aid etməyib. Enerji və nəqliyyat təşkilatları üçün bu, e-poçtdan hesabın ələ keçirilməsinə gedən ən birbaşa sənədləşdirilmiş yoldur.
Əsas nəticələr
- 01
FamousSparrow sənədləşdirilmiş ən ağır nəticəli müdaxilədir; APT29 halı rəsmi atribusiyaya əsaslanır.
- 02
Oktyabr hücumlarında kommersiya DDoS xidməti rəsmi olaraq müəyyən edilib; bir ekspert millətçi brendlərdən birini mümkün saxta bayraq kimi qiymətləndirir.
- 03
Məlumat satıcısı brendlərindən başqaları da istifadə edir; brend adı ortaq operatorun və ya sızmanın sübutu deyil.
Fəsil 8
Fırıldaqçılıq iqtisadiyyatı
Bu fəsil cavab verir
Cinayətkarlar Azərbaycan kimliklərini və hesablarını necə pula çevirir və bu onlara neçəyə başa gəlir?
Qısaca
Bank və ödəniş hesabı ticarəti təmizlənmiş Blackhole korpusumuzda ən böyük kateqoriyadır. Kartinq və şəxsiyyət sənədi təklifləri də, SIM və nağdlaşdırma xidmətləri ilə yanaşı, geniş yer tutur. Qiymətlər aşağıdır və Azərbaycan rusdilli qiymət siyahılarında adətən çox bazardan biridir. Ödəniş göstərişlərini ayrıca kanalla təsdiqləyin və kimlik məlumatlarının cinayətkarlara məlum olduğunu fərz edin.
8.1 Bank və ödəniş hesabı ticarəti
Bank hesabı ticarəti təmizlənmiş ən böyük cinayət ailəsidir (2,368-2,719 paylaşım). Tipik paylaşımlar bank və pul kisəsi hesablarına girişi alır və ya satır. Bəziləri başqaları üçün hesab açan "drop"ları işə götürür, ya da "Ermənistan, Gürcüstan, Azərbaycan, Qazaxıstanda drop" axtarır. Azərbaycan pul kisələri və ödəniş xidmətləri banklarla yanaşı görünür; bir paylaşımda pul kisəsi hesabını 15 AZN-ə almaq təklif olunub. Bu təkliflərin banklar üçün yaratdığı risk bankın sındırılması deyil, mule hesablarıdır. Söhbət real kimliklərlə açılan və ya icarəyə verilən, sonradan fırıldaqçılıq gəlirini daşıya biləcək hesablardan gedir. Paylaşımlar yalnız təklifləri göstərir; qiymətləndirilmiş hər hansı bankda belə hesabların açıldığını və ya istifadə edildiyini göstərmir.
8.2 Paylaşımlardakı kart materialı: dar baxış
Kart rəqəmlərinin əhatəsi
Bu hesabatdakı kart rəqəmləri yalnız bu hesabat üçün topladığımız dark web paylaşımlarının içində açıq mətndə görünən ödəniş kartlarını əhatə edir. Brandefense oğurlanmış kartları bu hesabatın əhatə etmədiyi bir çox başqa metodla da aşkar edir. Bu rəqəmlər Azərbaycanda kart oğurluğunun və ya fırıldaqçılıq zərərinin ölçüsü deyil.
Bu dar çərçivədə toplanmış paylaşımlarda Azərbaycanla əlaqəli 657 unikal kart açıq mətndə görünüb. Bunlardan 529-u adı çəkilən 17 Azərbaycan bankından birinə aid edilib, qalan 128-i isə emitent göstərilmədən yalnız Azərbaycan kartı kimi etiketlənib. Kartların çoxu yanvar və fevral aylarında kart yoxlama (checker) çıxışlarında görünüb. Azərbaycan işarəli bir kanal onlardan 408-nin payına düşür. Kart nömrələrini, bitmə tarixlərini, təhlükəsizlik kodlarını və adları saxlamamışıq (Əlavə A.6) [S8]. Emitentlər üçün faydalı siqnal checker modelinin özüdür: kart partiyaları ticarət şlüzlərində kiçik avtorizasiyalarla sınanır (9-cu fəsil).
8.3 Kimlik, KYC və SIM xidmətləri
KYC və sənəd paylaşımları (903-993 təmizlənmiş) birjalarda və kazinolarda yoxlamadan keçməyi təklif edir. Onlar nominal direktorlarla şirkət qeydiyyatı, sənəd şablonları və "pul qarşılığında verifikasiya" da təklif edir və Azərbaycandan insanları ödənişli verifikasiya üçün cəlb edir. Telefoniya xidmətləri Azərbaycan nömrələrini icarə və SMS qəbulu üçün təklif edir. Bu xidmətlər §4.4-dəki əhali məlumat bazaları ilə birlikdə başqasının adına hesab açmağın xərcini azaldır.
8.4 Kontekstdə qiymətlər
| Məhsul (təmizlənmiş paylaşımlar) | Orta (median) təklif qiyməti | Yayılma |
|---|---|---|
| Kart (bir kart üçün) | 15 USD | 10-40 USD |
| Bank və ya pul kisəsi hesabı | 60 USD | 60-90 USD (çox vaxt yerli valyutada) |
| KYC və ya sənəd xidməti | 65 USD | 30-190 USD |
| Giriş təklifi | 2,500 USD | Geniş, az sayda dəyər |
| "Dövlət reyestri" bazası | 2,000 USD | Tək təklif |
| Kiçik DDoS sifarişi | 3-50 AZN (təxminən 2-30 USD) | Az sayda dəyər |
Qiymətlər qiymət göstərən azsaylı paylaşımlardakı təklif qiymətləridir. Onlar bazar dəyərini və ya baş tutmuş satışları ölçmür. Yayılma göstərilən qiymətlərin orta yarısıdır (25-ci və 75-ci persentil arası), yəni tam diapazon deyil. Bəzi ayrı-ayrı qiymətlər bu aralıqdan kənara düşür, məsələn §8.1-dəki 15 AZN-lik (təxminən 9 USD) pul kisəsi təklifi. DDoS qiymətləri yerli xidmətlər çatından gəlir. AZN məbləğləri təxminən 1 USD üçün 1.70 AZN məzənnəsi ilə çevrilib.
8.5 Polis və kiber qurumlarının bildirdikləri
Paylaşımlar təklifləri göstərir. Aşağıdakı hesabatlar hücum cəhdlərini və bildirilmiş fırıldaqçılıq hallarını təsvir edir; hamısı 2026-cı ildə dərc olunub. Onları Əlavə A.8-dəki kor audit aşkar edib; heç biri Blackhole məlumatlarımızda görünməyib.
| Tarix | Kim bildirib | Nə baş verib |
|---|---|---|
| fevral-avqust | Daxili İşlər Nazirliyinin kibercinayətkarlıqla mübarizə bölməsi | Saxta bank və kredit təşkilatı "aşağı faizli kredit" səhifələri kart məlumatlarını, o cümlədən təhlükəsizlik və birdəfəlik kodları toplayıb. Nazirlik bir halda təxminən 500 zərərçəkmiş və şübhəlilərin ilkin ifadələrinə istinadla təxminən 400,000 AZN bildirib. Nazirlik may və avqust aylarında ayrı, oxşar hallarda da saxlanılanlar olduğunu bildirib [S40] |
| 6 fevral | Elektron Təhlükəsizlik Xidməti | Xidmət dövlət və bank təşkilatlarına qarşı steqanoqrafiya ilə gizlədilmiş fayllardan istifadə olunan hücum cəhdini araşdırıb. Faylların açılması Remcos uzaqdan giriş alətini yükləyə bilərdi [S41] |
| 27 fevral | Elektron Təhlükəsizlik Xidməti | Narketing163 adlı qrupun tanınmış brendləri təqlid edən e-poçtları dövlət və özəl qurumlara göndərilib. Zərərli kodun bir hissəsi .az resursu vasitəsilə yayılıb; xidmət həmin resursu müəyyən edərək sonrakı yayılmanın qarşısını alıb [S42] |
| 8 aprel | Dövlət CERT-i (Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti) | Kütləvi fişinq kampaniyası AzStateNet şəbəkəsindəki dövlət e-poçt ünvanlarını saxta cinayət təhqiqatı bildirişləri və ödəniş tələbləri ilə hədəf alıb [S43] |
| 10 aprel | Elektron Təhlükəsizlik Xidməti | Xidmət Macarıstanın milli kibertəhlükəsizlik mərkəzinin məlumatı əsasında yerli təşkilatın serverində zərərli fayllar aşkar edib. Həmin server xarici sistemlərə qarşı istifadə olunurdu [S44] |
| 22 iyul | Daxili İşlər Nazirliyi | Şübhəli özü hazırladığı proqramla şirkətlərin biznes-bankçılıq hesab məlumatlarını əldə edib. Sonra giriş təsdiqi sorğuları göndərib və bu sorğular mənbəyi yoxlanılmadan təsdiqlənib; zərər 100,000 AZN-i keçib [S45] |
| 10 avqust | Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti, APA-nın məlumatına görə | Xaricdən idarə olunan şəbəkələr dövlət qulluqçularına və şirkət işçilərinə rəhbərlərinin fotoları olan saxta hesablardan "təcili" WhatsApp mesajları göndərib. Sonra onları saxta hüquq-mühafizə hesablarına yönləndiriblər və həmin hesablar xarici hesablara köçürmə etməyi tapşırıb [S46] |
| 18 avqust | Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi | Təşkilatların Microsoft 365 və digər e-poçt hesablarına xarici ünvanlardan, həmçinin Azərbaycanda çıxışı olan VPN və ya proksi trafikindən cəhdlər olub [S47] |
| 14 sentyabr | Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi | TikTok hesabları kart məlumatlarını toplamaq üçün ucuz mobil paketlər təklif edən saxta ödəniş saytlarını reklam edib [S48] |
Bu, müdafiəçilərə nə deyir. Məbləğ göstərilən polis işləri dark web başlıqlarında üstünlük təşkil edən baza satışlarını deyil, saxta kredit səhifələrini təsvir edir. Onlar həmçinin yoxlanılmamış giriş təsdiqləri ilə birləşən oğurlanmış hesab məlumatlarından bəhs edir. Mesajlaşma tətbiqlərində rəhbəri təqlid etmə halları zərər rəqəmi olmadan bildirilib, amma eyni zəif nöqtəni hədəf alır. Bu zəif nöqtə ikinci kanalla təsdiqlənməyən ödəniş göstərişləridir. Nəzarət tədbirləri həm prosedur, həm də texniki xarakter daşıyır. Bunlar ödəniş göstərişlərinin ayrıca kanalla təsdiqi, rəqəm uyğunlaşdırmalı MFA, biznes-bankçılıq hesab məlumatlarının qorunması və monitorinqi, kredit reklamları barədə müştəri xəbərdarlıqlarıdır.
Əsas nəticələr
- 01
Topladığımız paylaşımlarda ən böyük fırıldaqçılıq siqnalı kart oğurluğu deyil, hesab ticarətidir; məbləğli polis işləri saxta kredit səhifələrini və yoxlanılmamış təsdiq sorğularını təsvir edir.
- 02
Kart rəqəmləri yalnız toplanmış paylaşımlarda açıq mətndə görünən kartları əhatə edir (§8.2).
- 03
KYC, SIM və əhali məlumatı xidmətləri birlikdə başqasının adına hesab açmağın xərcini azaldır.
Fəsil 9
Bank və maliyyə sektoruna dərin baxış
Bu fəsil cavab verir
Azərbaycan banklarının görünən məruz qalması harada yerləşir: bankın özündə, işçilərində, yoxsa müştərilərində?
Qısaca
Görünən məruz qalmanın çoxu müştəri tərəfindədir: 7,520 qeyri-işçi cihaz əlaqəsi (çox güman ki, müştəri cihazları), checker fəaliyyəti və hesab ticarəti çatları. Bank və işçi tərəfindəki siqnallar 22 emitentdən 5-ində cari siyahılar və işçi cihazı kimi təsnif edilmiş 167 cihazdır. Kart və müştəri cihazı siqnallarının çoxu üç emitentin payına düşür. Hər cari siyahını birinci yoxlayın və nəticəni qeyd edin. Sonra işçi cihazlarını yoxlayın və BIN aralıqlarınızda checker imtinalarını izləyin (BIN emitentin kart nömrəsi prefiksidir).
Bu fəsil 3-cü fəsildəki 35 bank və maliyyə təşkilatı arasında olan 22 kart emitenti bankı əhatə edir; qalan 13-ü kart emitenti bank deyil. Buna görə burada 7,520 qeyri-işçi cihaz oradakı 11,249-dan, 167 işçi cihazı isə 195-dən fərqlənir. Sektorun 11 cari siyahısından da yalnız 5-i emitentlərdədir. Yalnız ümumi göstəricilər verilir; ayrı-ayrı bankların adı çəkilmir.
cari hesab məlumatı siyahısı olan emitentlər (sektorun 11 cari siyahısından 5-i; qalan 6-sı kart buraxmayan təşkilatlardadır)
Sektorun ümumi göstəricisi (düzəldilmiş, bütün 35 təşkilat); 35-dən 11-i D/F qiymətindədir və hər birinin cari hesab məlumatı siyahısı var
qeyri-işçi cihaz əlaqələri olan emitentlər (cəmi 7,520; sahiblik və cari yoluxma təsdiqlənməyib)
işçi cihazı kimi təsnif edilmiş cihazları olan emitentlər (cəmi 167)
DMARC tətbiq edən bank və maliyyə təşkilatları
siyahımızda toplanmış paylaşımlarda açıq mətndə kartları görünən kart emitenti banklar (657 kartdan 529-u onlardan birinin adını daşıyır; dar çərçivə, §8.2)
Aid edilmiş kartların 90%-i və qeyri-işçi cihaz əlaqələrinin 75%-i ən böyük üç emitentin payına düşür.
Banklar üçün bunun mənası.
- Cari siyahılar birinci gəlir. Yoxlama günü 22 emitentdən 5-ində cari siyahı var idi; 1-ci qərarı tətbiq edin (5 iş günü ərzində nəticə).
- İşçi məruz qalması kiçikdir, amma realdır. Müdaxilə baxımından vacib alt qrup 19 bankda işçi cihazı kimi təsnif edilmiş 167 cihaz və combolistdəki bir işçi poçt qutusudur. Cari siyahılardan sonra bunlar daha böyük qeyri-işçi cəmindən əvvəl yoxlanılmalıdır.
- Qeyri-işçi cihaz əlaqələri daha böyük məruz qalmadır. 22 emitentdən 21-ində 7,520 cihaz əlaqəsi işçi cihazı kimi təsnif edilməyib və çox güman ki, müştəri cihazlarıdır. Sahiblik, cari yoluxma və saxlanılan sessiya və ya şifrənin hələ işləyib-işləmədiyi təsdiqlənməyib və yoxlama tələb edir. Fırıldaqçılıqla mübarizə komandaları girişdə və alıcı dəyişikliyində yalnız şifrə yoxlamasından deyil, cihaz və sessiya risk siqnallarından da istifadə etməlidir.
- Kart yoxlaması aşkar edilə bilən ilkin əlamətdir. Checker botları kartları ticarət şlüzlərində kiçik avtorizasiyalar və ya kart əlavə etmə cəhdləri ilə sınayır. Emitentlər öz BIN aralıqlarında xarici şlüzlərdən gələn aşağı məbləğli rədd edilmiş cəhd klasterlərini aşkar edə bilər. Sonra cəlb olunmuş kartları müəyyən etmək, onların avtorizasiya və fırıldaqçılıq siqnallarını yoxlamaq və emitent siyasətinə görə risk altında olduğu təsdiqlənən kartları yenidən buraxmaq olar.
- Mule hesabları sonrakı mərhələnin riskidir. Hesab ticarəti paylaşımları məsafədən müştəri qəbulu olan bankları hədəf alır. Onlar qiymətləndirilmiş banklarda hesabların açıldığını və ya istifadə edildiyini göstərmir. Müştəri qəbulu nəzarətləri adın, doğum tarixinin və ünvanın cinayətkarlara məlum olduğunu fərz etməlidir (§4.4).
Əsas nəticələr
- 01
Birinci növbədə 22 emitentdən 5-indəki cari hesab məlumatı siyahıları, sonra işçi cihazı kimi təsnif edilmiş 167 cihaz gəlir; 7,520 qeyri-işçi cihaz da yoxlanılmalıdır.
- 02
Bank və maliyyə təşkilatları DMARC-ı geniş tətbiq edir (35-dən 31).
- 03
BIN aralıqlarınızda checker imtinaları aşkar edilə bilən ilkin əlamətdir.
Fəsil 10
Tənzimləmə və milli cavab
Bu fəsil cavab verir
2026-cı ildə Azərbaycanın kiber idarəetməsində nə dəyişdi və yeni cərimələr qüvvəyə minməzdən əvvəl təşkilatda nə olmalıdır?
Qısaca
2026-cı il Azərbaycanın kiber idarəetməsini yenidən formalaşdırdı. Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi yaradıldı, informasiya qanununa yeni vəzifələr əlavə olundu və 1 iyul 2027-dən qüvvəyə minən yeni inzibati cərimələr təsdiqləndi. Bir neçə qayda hələ hazırlanır. Hansı rejimin sizə şamil olunduğunu tətbiq cədvəli ilə yoxlayın və insident barədə məlumat verəcək şəxsi indi təyin edin.
| Tədbir | Yoxlaya bildiyimiz | Status və ehtiyat |
|---|---|---|
| Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi | Prezidentin 2 iyun 2026-cı il tarixli fərmanı ilə Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin tabeliyindəki Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinin bazasında və onun hüquqi varisi kimi publik hüquqi şəxs olaraq yaradılıb [S15][S22] | Onun tənzimləmə və nəzarəti kibertəhlükəsizliyi və fərdi məlumatların qorunmasını əhatə edir. Kritik informasiya infrastrukturu və dövlət orqanlarının infrastrukturu üzrə rolu yalnız məlumat mübadiləsidir və profilaktik tədbirləri onları əhatə etmir. Əsasnaməsi milli kompüter insidentlərinə cavab mərkəzini, təhdid və insident təhlilini, fərdi məlumat sistemləri reyestrini və auditləri əlavə edir. Ona telekommunikasiya xidmətləri vasitəsilə onlayn qumara və xarici mərc operatorlarına girişə qarşı tədbirlər də daxildir [S22] |
| İnformasiya qanununa kibertəhlükəsizlik dəyişiklikləri | "İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında" Qanuna yeni fəsil əlavə olunub (hüquqi şərhə görə 10 avqust 2026) [S18] | Milli Məclis sədrinin müavininə görə, dövlət orqanları və kritik ictimai infrastruktur üçün xüsusi qaydalar 2026-cı ilin noyabrında hələ hazırlanırdı [S19] |
| İnzibati xəta, 371-2-ci maddə | Qanun 14 iyul 2026-da imzalanıb, 2 sentyabr 2026-da dərc olunub; 371-2-ci maddə 1 iyul 2027-də qüvvəyə minir [S21]. 371-2.1-in (aşağıda sadalanan vəzifələr) pozulması vəzifəli şəxslər üçün 500-1,000 AZN, hüquqi şəxslər üçün 1,000-2,000 AZN cərimə nəzərdə tutur. 371-2.2 reyestrə daxil edilmədən insidentlərə cavab mərkəzinin və ya SOC-un fəaliyyətini əhatə edir: 1,000-1,500 və 1,500-2,500 AZN [S21] | Kritik informasiya infrastrukturu; Mərkəzi Bank daxil olmaqla dövlət orqanları; kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat orqanları; nəzarət altında olan maliyyə bazarı subyektləri; mühafizə olunan və ya strateji obyektlər istisnadır. Səlahiyyətli orqanın və ya Mərkəzi Bankın yaratdığı insidentlərə cavab mərkəzləri və SOC-lar da istisnadır [S21]. Hüquqi şərh [S18] yalnız 371-2.2 üzrə cərimə aralığını verir |
| İnsident barədə məlumat vermə | 371-2.1.2-ci maddə kibertəhdidlər, kiberhücumlar və ya insidentlər barədə səlahiyyətli orqana dərhal məlumat verməyən informasiya infrastrukturu subyektlərini cəzalandırır [S21] | Cəza 1 iyul 2027-dən tətbiq oluna bilər; məlumat vermə kanalı və formatı tətbiq qaydaları ilə müəyyən ediləcək |
| Fərdi məlumatların qorunması | Yoxlaya bildiyimiz qədər 2010-cu il qanunu qüvvədə qalır; onu əvəz edəcək qanun hazırlanırdı | Qəbulu təsdiqlənməyib |
371-2.1-ci maddə insidentlərə cavab mərkəzlərinə, SOC-lara və informasiya infrastrukturu subyektlərinə, o cümlədən internet və hostinq provayderlərinə və internet resursu sahiblərinə aşağıdakı hallarda şamil olunur:
- səlahiyyətli orqanın göstərişlərinə əməl etmədikdə;
- kibertəhdidlər, kiberhücumlar və ya insidentlər barədə dərhal məlumat vermədikdə;
- səlahiyyətli orqanın müddətlərini pozduqda (kibertəhlükəsizlik vəziyyəti və ya proaktiv araşdırma üzrə 24 saat, rəqəmsal araşdırma sorğuları üzrə beş iş günü);
- fasiləsiz monitorinq və ilkin reaksiya olmadıqda;
- ictimai əhəmiyyətli infrastruktur üçün kibertəhlükəsizlik tələblərini pozduqda və ya ekspert araşdırmasına mane olduqda.
Qanun səlahiyyətli orqanın adını çəkmir; müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqana istinad edir [S21]. 371-2.1.5-ci maddə ictimai əhəmiyyətli funksiyalar yerinə yetirən infrastrukturdan bəhs edir. Bu, Qeyddə istisna edilən kritik informasiya infrastrukturundan fərqli termindir.
371-2-ci maddə sizə şamil olunurmu? Cədvəl qanundakı istisnaları [S21] dörd tipik hal üzrə izah edir.
| Təşkilat | 371-2 şamil olunur? | İndi nə etməli |
|---|---|---|
| Lisenziyalı bank, sığorta şirkəti, ödəniş provayderi və ya nəzarət altında olan digər maliyyə bazarı subyekti | İstisnadır | Maliyyə bazarı nəzarətçinizin tələblərinə əməl edin (qanun bu subyektləri nəzarət altında olan kimi təsvir edir, lakin nəzarətçinin adını çəkmir); digər kiber vəzifələr barədə hüquq məsləhətçisi ilə danışın |
| Kritik infrastruktur operatoru | Kritik informasiya infrastrukturu kimi müəyyən edilibsə, istisnadır | Statusunuzu yazılı şəkildə təsdiqləyin; belə infrastruktur üçün qaydalar hələ hazırlanırdı [S19] |
| Dövlət orqanı | İstisnadır | Hazırlanan dövlət orqanı qaydalarını izləyin [S19]; insident barədə məlumat verəcək şəxsi indi təyin edin |
| Digər istənilən təşkilat, o cümlədən provayderlər və internet resursu sahibləri (250 təşkilatın çoxu) | Şamil olunur, sizi istisna əhatə etmirsə | İnsident barədə məlumat verəcək şəxsi təyin edin; 1 iyul 2027-dən əvvəl monitorinq və ilkin reaksiya qurun |
CISO-lar indi nə etməlidir. Təşkilatınızın yeni fəsil üzrə informasiya infrastrukturu subyekti, internet resursu sahibi və ya provayder olub-olmadığını, yaxud istisnaya düşüb-düşmədiyini müəyyən edin. Səlahiyyətli orqana insident barədə məlumat verəcək şəxsi təyin edin. Bunu 371-2.1-in gözlədiyi monitorinq və cavab imkanı izləməlidir və o, 1 iyul 2027-dən əvvəl qurulmalıdır. Tətbiq etdiyiniz nəzarət tədbirlərinin tarixli qeydini aparın, çünki tətbiq qaydaları hələ dərc olunur. Bu bölmə hüquqi məsləhət deyil.
Əsas nəticələr
- 01
Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinin varisi indi Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyidir.
- 02
İnsidentlər barədə məlumat verməmək və ya göstərişlərə əməl etməmək üçün cərimələr mühüm istisnalarla 1 iyul 2027-dən tətbiq olunur.
- 03
Yeni fəsil üzrə statusunuzu indi müəyyən edin; tətbiq qaydaları hələ dərc olunur.
Fəsil 11
Proqnoz
Bu fəsil cavab verir
Azərbaycan təşkilatları növbəti mərhələdə nəyə hazırlaşmalıdır və hansı sübut bu planı dəyişərdi?
Qısaca
Yeni təhdidə deyil, eyni sübut növlərinə hazırlaşın. Bunlar istifadə olunana qədər görünməz qalan kimlik məruz qalması, siyasi motivli DDoS və casusluqdur. Casusluq enerji sektoruna kənar sistemlər vasitəsilə (bir sənədləşdirilmiş hal), mediaya isə (bir rəsmi aidiyyət, giriş yolu açıqlanmayıb) çatıb. Onlardan hər hansı birinin artdığını demək üçün müqayisə edilə bilən zaman sırası yoxdur. Planı təqvimə görə deyil, aşağıdakı sübutlar dəyişəndə dəyişin.
11.1 Əsas qiymətləndirmələr
| Qiymətləndirmə | Etimad | Əsas və hədd |
|---|---|---|
| Kimlik məruz qalması (cihazlar, stealer logları, hesab məlumatı siyahıları) Azərbaycanın aparıcı təşkilatları üçün ən geniş yayılmış ölçülə bilən riskdir | 250 təşkilatlıq siyahı üçün yüksək | 190-nda cihaz, 222-sində hesab məlumatı qeydləri, 80-ində cari siyahı var; milli yayılma göstəricisi deyil |
| Qəbul edilmiş Azərbaycan sızma saytı siyahıları qonşularla müqayisədə nadirdir | Müşahidə edilən siyahılar üçün yüksək | 2026-cı ildə Azərbaycan üzrə 0, Gürcüstan üzrə 5 qəbul edilmiş siyahı; açıqlanmayan insidentlər görünmür |
| Aktor kanalları Azərbaycanla bağlı yeni siyasi və ya dini mövzuya istinad etməyə başlayarsa, haktivist DDoS iddialarına hazırlaşın | Orta (planlaşdırma fərziyyəsi) | 2026-cı ildə dörd ayrı aktor qrupu belə mövzulara istinad edib; siqnal: aktor kanallarında hədəf siyahıları |
| Məlum kənar sistem zəiflikləri istismar edilə bilən qalarsa, enerji və media təşkilatlarına qarşı dövlətlə əlaqəli casusluq cəhdlərinə hazırlaşın | Orta (planlaşdırma fərziyyəsi) | 2026-cı ildə bir ətraflı vendor halı (enerji) və 2025-ci ildə bir rəsmi aidiyyət (media); kiçik nümunə; siqnal: vendor xəbərdarlıqları və skanlama |
| Dövlət adlarından istifadə edən yeni vətəndaş məlumatı təkliflərinə hazırlaşın | Orta (planlaşdırma fərziyyəsi) | 2026-cı ildə dörd böyük təklif və bir neçə təkrar paylaşım; həqiqiliyi təsdiqlənməyib; siqnal: izlənilən kanallarda yeni təkliflər |
11.2 Qiymətləndirməni nə dəyişərdi
| Cari şərh | Onu dəyişəcək sübut | Təsirlənən qərar |
|---|---|---|
| Bu toplamada qəbul edilmiş Azərbaycan sızma saytı siyahıları nadir idi | Azərbaycan təşkilatlarının adını çəkən qəbul edilmiş sızma saytı siyahıları və ya açıqlanmış şantaj insidenti | Ransomware hazırlığının prioritetini artırın; əvvəlcə §12.1-dəki bərpa testini keçirin |
| Vətəndaş məlumatı təklifləri təsdiqlənməyib | Konkret sistemin sxeminə uyğun gələn nümunə və ya rəsmi təsdiq | Həmin məlumat bazası üçün bildiriş və müştəri müdafiəsi tədbirlərini işə salın |
| Haktivist rəqəmləri səlahiyyətli orqanların təsdiqlədiyindən çoxdur | Kritik xidmətlərin uzunmüddətli dayanmasının və ya qrupun iddiasından kənar hücumçu kimliyinin rəsmi təsdiqi | Provayder səviyyəsində qoruma imkanlarını və xidmətin fasiləsizliyi planlarını yenidən nəzərdən keçirin |
| Cari siyahılar "sındırılıb" deyil, "yoxlayın" deməkdir | Yoxlama siyahıdakı hesab məlumatları arasında MFA-sız aktiv hesablar aşkar edir | İnsidentə cavab mərhələsinə keçin və təsirlənən qrup üçün MFA-nı məcburi edin |
| Casusluq sübutu bir vendor halı və bir rəsmi aidiyyətdən ibarətdir | Azərbaycanın enerji, nəqliyyat və ya dövlət sistemlərinə müdaxilələr barədə əlavə vendor və ya rəsmi hesabatlar | Kənar sistem və kimlik telemetriyasını digər layihələrdən əvvəl maliyyələşdirin |
11.3 Şərti ssenarilər
- Əgər aktor kanalları Azərbaycanla bağlı yeni siyasi və ya dini mövzuya istinad etməyə başlayarsa, onda dövlət və nəqliyyat portallarına qarşı haktivist DDoS iddialarına hazırlaşın (bu, ölçülmüş interval deyil, planlaşdırma fərziyyəsidir); siqnal: aktor kanallarında hədəf siyahıları. Qərar: əvvəlcədən razılaşdırılmış kommunikasiya xəttini və provayder səviyyəsində qorumanı işə salın.
- Əgər yeni kritik kənar sistem zəifliyi açıqlanarsa, onda enerji, dövlət və telekommunikasiya təşkilatlarında dövlətlə əlaqəli və cinayətkar istismar cəhdlərinə hazırlaşın; siqnal: vendor xəbərdarlıqları və skanlama fəaliyyəti. Qərar: internetə açıq sistemlər üçün yamaq müddətiniz ərzində yamaq tətbiq edib yoxlayın, sonra veb-şell axtarışı aparın.
- Əgər BIN aralıqlarınızda checker fəaliyyəti artarsa və araşdırma konkret kartların sınandığını təsdiqləyərsə, onda həmin kartlarla kartsız (card-not-present) fırıldaqçılıq cəhdlərinə hazırlaşın; siqnal: xarici şlüzlərdən toplu aşağı məbləğli imtinalar. Qərar: cəhdləri araşdırın, avtorizasiya və fırıldaqçılıq siqnallarını yoxlayın və risk altında olduğu təsdiqlənən kartları yenidən buraxın.
Əsas nəticələr
- 01
Yeni təhdidə deyil, sübut növlərinə hazırlaşın: kimlik məruz qalması, siyasi DDoS, kənar sistemlər vasitəsilə casusluq və uzunmüddətli giriş.
- 02
Hər qiymətləndirmənin siqnalı var; siqnal dəyişəndə planı dəyişin.
- 03
Bunlardan hər hansı birinin artdığını demək üçün hələ müqayisə edilə bilən zaman sırası yoxdur.
Fəsil 12
Fəaliyyət planı
Bu fəsil cavab verir
Hər komanda növbəti 90 gündə nə etməlidir və idarə heyəti işin görüldüyünü necə biləcək?
Qısaca
Əvvəlcə hesab məlumatı siyahıları və cihazlar barədə xəbərdarlıqları aldığınızı təsdiqləyin. Sonra sizə aid sübutlar üzrə hərəkət edin: cari hesab məlumatı siyahıları, işçi cihazı əlaqələri və internetə açıq kənar sistemlər. Daha sonra fişinq, ödəniş təsdiqi, e-poçt və veb boşluqlarını bağlayın, haktivist və kimlik fırıldaqçılığı ssenarilərini məşq edin. Bunun görüldüyünü idarə heyəti hər sətirdəki icra sübutundan və aşağıdakı göstəricilər cədvəlindən bilir; hər ikisini 90-cı günə qədər təqdim edin.
12.1 30/60/90 gün
Bu, gözləmə müddəti deyil, ardıcıllıqdır. Cari ciddi təhdid dərhal insident prosesinizə daxil edilməlidir.
11-30-cu günlər
Əsas domenləriniz üzrə hesab məlumatı siyahısı və yoluxmuş cihaz xəbərdarlıqlarını aldığınızı təsdiqləyin; almırsınızsa, təşkil edin və xəbərdarlıqlar gələnədək siyahıların yoxlanılması və işçi cihazları sətirlərini bloklanmış kimi qeyd edin
- Sahibi
- CISO və təhdid kəşfiyyatı
- İcra sübutu
- Xəbərdarlıq mənbəyi göstərilib; ilk xəbərdarlıq alınıb
Domenlərinizlə bağlı hər cari hesab məlumatı siyahısı üzrə hesabı və onun MFA statusunu 5 iş günü ərzində yoxlayın
- Sahibi
- Kimlik idarəetmə komandası
- İcra sübutu
- Hər siyahının tarixlə qeyd edilmiş nəticəsi var: sıfırlanıb, artıq aradan qaldırılıb və ya bizə aid deyil
İşçi cihazı kimi təsnif edilmiş cihaz əlaqələrini yoxlayın; aktiv olan sessiya və tokenləri ləğv edin
- Sahibi
- Kimlik və son nöqtə komandaları
- İcra sübutu
- Cihaz siyahısı aktivlər reyestri ilə uzlaşdırılıb; ləğvetmələr qeydə alınıb
İnternetə açıq bütün poçt və kənar serverlərin yamaqlandığını, o cümlədən Exchange-də CVE-2022-41040 və CVE-2022-41082 üzrə, təsdiqləyin
- Sahibi
- İnfrastruktur
- İcra sübutu
- Xarici təkrar test keçib; poçt serverlərində veb-şell axtarışı tamamlanıb
DDoS zamanı xidmət vəziyyəti açıqlamaları üçün sözçünü və kanalı, həmçinin insidentləri səlahiyyətli orqana bildirən şəxsi müəyyən edin (§10)
- Sahibi
- Kommunikasiya, CISO və hüquq
- İcra sübutu
- Hər ikisini göstərən, təsdiqlənmiş bir səhifəlik fəaliyyət planı
Microsoft 365 və digər poçt sistemlərinə xarici ünvanlardan, VPN və ya proxy diapazonlarından girişləri nəzərdən keçirin; köhnə autentifikasiyanı bloklayın (§8.5)
- Sahibi
- Mesajlaşma və SOC
- İcra sübutu
- Giriş təhlili qeydə alınıb; köhnə autentifikasiya söndürülüb
231-60-cı günlər
DMARC p=none olan, olmayan və ya yanlış olan yerlərdə göndəriciləri inventarlaşdırın və tətbiqi mərhələli şəkildə başladın
- Sahibi
- Mesajlaşma
- İcra sübutu
- Uyğunlaşdırılmış göndəricilər; geri qaytarma yolu ilə p=quarantine
Vətəndaşlara və müştərilərə açıq portallar üçün provayder səviyyəsində DDoS qorumasını müqavilə ilə təmin edin və ya sınayın
- Sahibi
- İnfrastruktur və satınalma
- İcra sübutu
- Qoruma testinin qeydi
Hesabın bərpası və alıcı dəyişikliyi proseslərini adı, doğum tarixini və ünvanı bilən hücumçuya qarşı sınayın; müştəriləri saxta kredit və kartla ödəniş səhifələri barədə xəbərdar edin (§8.5)
- Sahibi
- Fırıldaqçılıqla mübarizə və müştəri əməliyyatları
- İcra sübutu
- Zəif yerlər qeydə alınıb və düzəldilib, təkrar test keçib; müştəri xəbərdarlığı göndərilib
Dövlət sistemlərində sessiya və token anomaliyalarını izləyin
- Sahibi
- SOC
- İcra sübutu
- Xəbərdarlıq işləkdir və sınaqdan keçib
Ortadakı hücumçu (AiTM) yoluna qarşı əvvəlcə imtiyazlı və uzaqdan işləyən istifadəçiləri, sonra digərlərini fişinqə davamlı MFA-ya keçirin: FIDO2 təhlükəsizlik açarları, passkey-lər və ya sertifikatla giriş (§7.6). Push və təsdiq sorğuları üçün rəqəm uyğunlaşdırmasından yalnız aralıq addım kimi istifadə edin (§8.5). CISA onu fişinqə davamlı MFA-dan zəif olan aralıq tədbir adlandırır [S53]. Hər hansı yemdən gələn AiTM tipli girişlər üçün xəbərdarlıq qurun və şübhə yarandıqda sessiyanı ləğv edin
- Sahibi
- Kimlik idarəetmə komandası və SOC
- İcra sübutu
- Hər istifadəçi qrupu üzrə fişinqə davamlı MFA əhatəsi qeydə alınıb; icazəli test AiTM girişi aşkarlanıb və sessiyası ləğv edilib
Ödəniş təlimatı və alıcı dəyişiklikləri üçün, o cümlədən rəhbərə istinad edən sorğularda, alternativ kanalla təsdiq tələb edin (§8.5)
- Sahibi
- Maliyyə və fırıldaqçılıqla mübarizə
- İcra sübutu
- Prosedur təsdiqlənib; bir simulyasiya sorğusu tutulub
Özünüzün başlatmadığınız hər korporativ bank girişi təsdiqini rədd edin və təsdiq cihazlarını bankınızda qeydiyyatdan keçirin (§8.5)
- Sahibi
- Maliyyə və xəzinədarlıq
- İcra sübutu
- Prosedur təsdiqlənib
Banklar: korporativ müştərilər üçün yeni təsdiq cihazının qeydiyyatı və qeyri-adi təsdiq mənbələri barədə xəbərdarlıq qurun (§8.5)
- Sahibi
- Rəqəmsal bankçılıqda fırıldaqçılıqla mübarizə komandası
- İcra sübutu
- Xəbərdarlıq işləkdir və sınaqdan keçib
BIN diapazonlarınızda kart yoxlayıcısından gələn toplu imtinalar üçün xəbərdarlıq qurun
- Sahibi
- Fırıldaqçılıqla mübarizə
- İcra sübutu
- Xəbərdarlıq işləkdir; ilk təhlil qeydə alınıb
Ən kritik sistemlərdən birinin vaxt ölçülməklə bərpa testini keçirin
- Sahibi
- İnfrastruktur
- İcra sübutu
- Bərpa müddəti bərpa vaxtı hədəfi ilə müqayisədə qeydə alınıb (RTO: biznesin davamlılığı planınızın icazə verdiyi ən uzun fasilə)
361-90-cı günlər
Qeydiyyatçınız dəstəklədiyi halda əsas domenlər üçün DNS-i imzalayın; yanlış TLS sertifikatlarını düzəldin və HSTS əlavə edin
- Sahibi
- Şəbəkə və veb komandaları
- İcra sübutu
- DNSSEC yoxlaması xarici resolverdən uğurla keçir; sertifikat yoxlamaları keçir
Ana səhifə məzmununun bütövlüyünü və domen qeydiyyatının statusunu yoxlayın
- Sahibi
- Veb komandası
- İcra sübutu
- Əsas saytlarda icazəsiz məzmun yoxdur
Haktivist DDoS-u eyni vaxtda verilən məlumat sızması iddiası ilə birləşdirən masaüstü təlim keçirin
- Sahibi
- CISO, kommunikasiya, hüquq
- İcra sübutu
- Qərarlar jurnalı və vaxt göstəriciləri
Göstəricilər cədvəlini hədəflərlə müqayisədə təqdim edin (aşağıda)
- Sahibi
- CISO idarə heyətinə
- İcra sübutu
- Qalan boşluqlar və onların sahibləri göstərilmiş idarə heyəti sənədi
Göstəricilər cədvəli üzrə hədəflər. Bunlar tövsiyə olunan standart dəyərlərdir; siyasətiniz fərqlidirsə, öz hədəflərinizi təyin edin.
| Göstərici | Hədəf |
|---|---|
| 5 iş günü ərzində nəticəsi qeyd edilmiş cari siyahılar | 90-cı günə qədər 100% |
| Aktivlər reyestri ilə uzlaşdırılmış, işçi cihazı kimi təsnif edilmiş cihazlar | 90-cı günə qədər 100% |
| Xarici təkrar testdən keçən, internetə açıq poçt və kənar serverlər | 90-cı günə qədər 100% |
| DMARC siyasəti quarantine və ya reject olan əsas domenlər | 90-cı günə qədər 100% və ya tarixli plan |
| Fişinqə davamlı MFA istifadə edən imtiyazlı və uzaqdan işləyən istifadəçilər (rəqəm uyğunlaşdırması sayılmır) | 90-cı günə qədər 100% və ya tarixli plan |
| Alternativ kanalla təsdiqlənmiş alıcı və ödəniş təlimatı dəyişiklikləri | 90-cı günə qədər 100% |
| RTO daxilində bərpa testi | 90-cı günə qədər keçib və ya tarixli düzəliş planı var |
| Əsas domenlər üçün daxili komanda və ya provayder vasitəsilə hesab məlumatı siyahısı və yoluxmuş cihaz monitorinqi | 30-cu günə qədər qurulub |
12.2 Rollar üzrə
| Rol | İlk qərar |
|---|---|
| İdarə heyəti | Təşkilatınız üzrə cari siyahı və işçi cihazı saylarını, hər birinin yoxlanılacağı tarixi soruşun və bu rəqəmləri verən monitorinqin mövcudluğunu təsdiqləyin |
| CISO | Əvvəlcə siyahı və cihaz monitorinqini qurun, sonra kənar sistemlərin istismar oluna bilməsi yoxlamalarına və kimlik yoxlamasına üstünlük verin |
| SOC | Poçt serverlərində veb-şelllər, domen administratoru hesab məlumatları ilə daxili hostlardan RDP, AiTM giriş nümunələri və yeni cihazlardan kütləvi token istifadəsi üçün aşkarlama qaydaları əlavə edin. AiTM nümunəsinə misal: qanuni MFA sorğusundan dərhal sonra gözlənilməz hostinq şəbəkəsindən giriş, sonra eyni sessiyanın yeni IP ünvanından və ya cihazdan təkrar istifadəsi |
| Fırıldaqçılıqla mübarizə | Girişdə və alıcı dəyişikliklərində cihaz və sessiya riskindən istifadə edin; BIN-lərinizdə kart yoxlayıcısından gələn toplu imtinaları izləyin; müştəriləri saxta kredit və kartla ödəniş səhifələri barədə xəbərdar edin (§8.5) |
| Kommunikasiya | DDoS və təsdiqlənməmiş sızma iddiaları üçün iddianı, təsdiqlənmiş faktı və görülən tədbiri ayıran vəziyyət açıqlamaları hazırlayın |
Əsas nəticələr
- 01
Monitorinqi təsdiqləyin, sonra ilk 30 gündə cari siyahıları və işçi cihazlarını yoxlayın.
- 02
60-cı günə qədər DMARC tətbiqini mərhələli başladın, imtiyazlı və uzaqdan işləyən istifadəçilər üçün fişinqə davamlı MFA-ya keçin və ödəniş dəyişikliklərinə nəzarəti sərtləşdirin. Göstəricilər cədvəlini, o cümlədən DMARC və MFA üzrə, 90-cı günə qədər təqdim edin.
- 03
Birləşmiş haktivist və məlumat sızması ssenarisini məşq edin; DNS imzalanması və TLS düzəlişləri 90-cı günə qədər tamamlanır.
12.3 Brandefense necə kömək edə bilər
Brandefense Kiber Təhdid Kəşfiyyatı (Cyber Threat Intelligence), Rəqəmsal Risklərdən Qorunma (Digital Risk Protection) və Xarici Hücum Səthinin İdarə Edilməsi (External Attack Surface Management) xidmətlərini birləşdirir. Bu hesabatdakı təhlil platformanın izlənilən təşkilatlara tətbiq etdiyi eyni məlumat və qiymətləndirmədən istifadə edib. Bunlar yoluxmuş cihaz və hesab məlumatı əlaqələri, cari hesab məlumatı bazarı siyahıları, oxşar domenlər, açıq sənədlər və dark web qeydləridir. Bu, hər iddianın təsdiqlənə biləcəyini və ya tarixi qeydin istifadəyə yararlı qaldığını vəd etmir.
Domenlərinizi, brendlərinizi və təhlükəsizlik prioritetlərinizi Satış və Presales komandası ilə 30-45 dəqiqəlik demoya gətirin. Komanda platforma monitorinqinin xarici siqnalları idarə etdiyiniz aktivlərlə necə əlaqələndirdiyini göstərə bilər. Brandefense əməkdaşı və ya regionunuzdakı tərəfdaş sizinlə əlaqə saxlayacaq.
Əlavə A. Metodologiya
A.1 Dövr, mənbələr və prioritet
Tədqiqat dövrü paylaşımın toplandığı tarixə görə deyil, dərc olunduğu tarixə görə 1 yanvar-18 noyabr 2026-dır. Öz məlumatlarımız birinci gəlir. Bunlar Brandefense Blackhole (dark web və mesajlaşma paylaşımları, yoluxmuş cihaz və hesab məlumatı əlaqələri, paylaşımlardakı kart materialı), Ransompedia (ransomware sızma saytı siyahıları) və Brandefense Atlas məruz qalma qiymətləndirmələridir. Xarici mənbələr kontekst verir və yalnız müvafiq hissə oxunduqdan sonra istinad edilir. Məlumatlar 19 noyabr 2026-da çıxarılıb. S1-S6 və S8 mənbələri Brandefense-in öz məlumatlarıdır və ictimai ünvanı yoxdur. Əlavə C-dəki hər xarici mənbənin keçidi və onu açdığımız tarix göstərilib.
A.2 Blackhole paylaşımları
| Element | Dəyər |
|---|---|
| Azərbaycan ölkə teqi olan paylaşımlar | 49,097, hamısı əldə edilib |
| Açar söz dəstləri | Azərbaycan, rus, ingilis və türk yazılışlarında ölkə, şəhər və təşkilat terminləri |
| Açar söz sayları | Demək olar ki, tam; iyuldan etibarən aşağı hədd |
| Təmizləmədən sonra paylaşımlar | 6,172-6,901, təkrarlanan şablonların nə dərəcədə sərt çıxarılmasından asılı olaraq |
Təmizləmə zamanı spam, çox qısa paylaşımlar, avtomatik stress-test logları, təkrarlanan şablon paylaşımları və xəbər güzgüləri çıxarılıb. Təmizlənmiş 30 təsadüfi paylaşımın əl ilə yoxlanılması onların təxminən 60%-nin uyğun olduğunu göstərdi. Ona görə də təmizlənmiş saylar cinayət fəaliyyəti üçün hələ də yuxarı hədddir.
Toplamanın iki məhdudiyyəti bu hesabatdakı hər tendensiyaya təsir edir. Paylaşımların kateqoriyalara bölünməsi ilin ortasında dəyişib, ona görə də kateqoriyaları il boyu müqayisə etmirik. Toplama iyuldan etibarən aşağı görünür. Müqayisə edilə bilən bot sıçrayışı olmayan Türkiyənin teqlənmiş həcmi mayda 528,914-dən iyulda 107,910-a düşür. İyuldan etibarən müqayisə edilən hər ölkə yanvar-may ortalamasından aşağıdadır. Buna görə iyuldan sonrakı azalmaları təhdid tendensiyası kimi şərh etmirik.
A.3 250 təşkilat
Seçim, yoxlama və məhdudiyyətlər §3.1-dədir. Hər əsas domen üçün Atlas-ın qiymətləndirmədə istifadə etdiyi məruz qalma siqnallarını oxuduq. Bunlar yoluxmuş cihazlar, işçi cihazları, hesab məlumatı qeydləri, dark chat və dark web qeydləri, yeni oxşar domenlər, domenə istinad edən sənədlər, həmçinin cari və keçmiş hesab məlumatı bazarı siyahılarıdır. Məlumatlar 19 noyabr 2026-da oxunub.
A.4 Atlas qiymətləndirməsi
Hər təşkilat bu siqnallardan Atlas məruz qalma qiyməti alıb, sektor qiymətləri isə ən çox məruz qalan təşkilatlara əlavə çəki verir. Cari hesab məlumatı bazarı siyahısı təkbaşına qiyməti kəskin yüksəldir və qiymətlər arasındakı bölgünün böyük hissəsini bu izah edir. Belə siyahını sızmanın sübutu kimi deyil, hesabları yoxlamaq üçün səbəb kimi qəbul edin.
Çox qısa və ya defisli brend adları olan 94 təşkilat üçün oxşar domen sayları əlaqəsiz domenləri də qaytarır. Onların qiymətlərini oxşar domen siqnalı olmadan göstəririk və aşağı hədd kimi qeyd edirik. Mətndə bu düzəldilmiş qiymətlərdən istifadə olunur; düzəldilməmiş qiymətlər saxlanılır. Qrafik məlumatlarında 150 təşkilat üçün qiymətləndirilmiş ayrıca 2026 oxşar domen göstəricisi də var. Bu, Atlas-ın 30 günlük oxşar domen siqnalı deyil (156 təşkilat üzrə qiymətləndirilə bilir).
A.5 DNS, TLS və veb yoxlamaları
Poçt, SPF, DMARC, DKIM, DNSSEC və CAA qeydləri üçün ictimai DNS sorğuları, həmçinin hər domen üzrə TLS və ana səhifə yoxlaması apardıq. Olmayan, yanlış və yalnız monitorinq rejimində (p=none) olan DMARC siyasətləri tətbiqin olmaması kimi sayılır. Bu passiv yoxlamalardan kənara çıxan heç bir skan aparılmayıb.
Passiv gigiyena indeksi bu e-poçt, DNS, TLS və başlıq yoxlamalarından ibarət Odin analitik kompozitidir və 0-100 şkalası üzrə ölçülür. Yüksək dəyər daha zəif gigiyena deməkdir; bu, Atlas qiyməti deyil, modeldir.
A.6 Paylaşımlardakı kart materialı
Əhatə: yalnız bu hesabat üçün toplanmış dark web paylaşımlarında açıq mətndə görünən ödəniş kartları. Brandefense oğurlanmış kartları bir çox başqa metodla da aşkar edir və onlar bu hesabata daxil deyil. Bu rəqəmlər kart oğurluğunu və ya fırıldaqçılıq zərərini ölçmür.
Heç bir kart nömrəsi, istifadə müddəti, təhlükəsizlik kodu və ya ad saxlamadıq; yalnız emitent səviyyəsində saylar saxlanılıb. Generator nəticələri çıxarılıb.
A.7 Ransomware
Azərbaycan, Gürcüstan, Ermənistan və Qazaxıstan üzrə Ransompedia-nın qəbul edilmiş siyahılarından bütün tarixlər üzrə, dərc tarixinə görə istifadə etdik. Rədd edilmiş və təkrarlanan siyahılar çıxarılıb. Bir ictimai izləyici və ötürülmüş Blackhole paylaşımları yalnız çarpaz yoxlama üçün istifadə olunur.
A.8 İnsident əhatəsi
Yayımdan əvvəl hər təşkilat üzrə insident axtarışı apardıq. Bütün 250 təşkilat üçün tam Blackhole korpusunda (1 yanvar-18 noyabr 2026 paylaşımları) onların domenlərini, adlarını, qısa adlarını, Azərbaycan və rus dillərindəki alternativ adlarını axtardıq. Hər uyğun forum və bazar nəticəsini, konkret məlumat sızması, giriş və ya eksploit hadisəsini təsvir edən hər paylaşımı oxuduq.
Həmçinin 20 noyabr 2026-da prioritet təşkilatlar və ölkə üzrə ingilis, Azərbaycan, rus və türk dillərində ictimai mənbələri axtardıq. Bunlara milli mətbuat, CERT bildirişləri, vendor tədqiqatları və ictimai monitorinq hesabları daxildir. Ümumilikdə iyirmi üç qeyd nəzərdən keçirildi. Dövr ərzindəki Azərbaycan insidentləri 2-ci və 4-8-ci fəsillərdə əks olunub. Qalan qeydlərin çoxu başqa ölkələrə aid idi və ya yanlış uyğunluq idi. Bir ictimai izləyicidəki təsdiqlənməmiş fayl siyahısı heç bir mənbəyə bağlana bilmədi və açıq qalır. Daha bir qeyd 2-ci fəsildə istifadə olunan rəsmi statistikadır.
Kor audit (20 noyabr 2026). Axtarışdan sonra müstəqil "nəyi buraxmışıq" yoxlaması apardıq. İki auditor bu hesabata çıxışı olmadan işləyib. Biri 18-20 noyabr üçün yeni çıxarış da daxil olmaqla Blackhole korpusunu, həmçinin Ransompedia və Atlas məruz qalma məlumatlarını oxuyub. Digəri yalnız ingilis, Azərbaycan, rus və türk dillərində açıq mənbələri axtarıb. Onların sadaladığı yüksək əhəmiyyətli 14 elementdən 8-i artıq əhatə olunmuşdu. Orta əhəmiyyətli 30 elementdən 8-i əhatə olunmuş, 5-i qismən əhatə olunmuşdu.
Aşağıdakı çatışmayan elementlər əlavə edildi: rəsmi olaraq bildirilmiş fırıldaqçılıq və fişinq halları (§8.5), daha dar kimlik təklifləri (§4.4) və əlavə haktivist iddiaları (§6.1). Dörd element əldə edə bilmədiyimiz rəsmi səhifələrə əsaslandığı üçün daxil edilmədi. Bunlar milli ödəniş brendindən istifadə edən kart fişinqi kampaniyası, bir holdinqə qarşı fişinq dəsti cəhdi, verilənlər bazası serverinə müdaxilə xəbərdarlığı və poçt brendi adından SMS fişinqidir. Element səviyyəsində saylar daxili audit reyestrində saxlanılır. Azərbaycan kimi etiketlənmiş bir ransomware lenti qeydinin İspaniya şirkətinə aid olduğu məlum oldu. 18-20 noyabr çıxarışı yeni insident əlavə etmədi.
Qalan əhatə məhdudiyyətləri. Baxışımız hələ də qismən olaraq qalır:
- Tor ransomware sızma saytları yalnız Ransompedia vasitəsilə əhatə olunur.
- Qapalı və yalnız dəvətlə girilən forumlar, şəxsi Telegram qrupları və birbaşa mesajlarda razılaşdırılan satışlar toplamamızdan kənardadır.
- Toplanmadan əvvəl silinmiş paylaşımlar yoxdur.
- Maşın tərcüməsi Azərbaycan jarqonunu qaçıra bilər.
- Bəzi rəsmi saytları yoxlama üçün əldə etmək mümkün olmadı.
- Təşkilatların açıqlamadan idarə etdiyi insidentlər görünməz qalır.
Hər hansı insidentin bu hesabatda olmaması onun baş vermədiyi demək deyil.
A.9 Etimad və sərhədlər
Yüksək etimad cinayətkarın əsas iddiasına deyil, təkrarlana bilən ölçməyə aiddir. Orta etimad aydın dəstəkləyici sətri və göstərilmiş məhdudiyyətləri olan şərhi bildirir. "Təsdiqlənməyib" müstəqil şəkildə müəyyən edilməyib deməkdir; bu, nə saxtakarlığın, nə də sızmanın sübutudur. Qurban təşkilatlar rolları ilə təsvir olunur; dövlət orqanının adı yalnız rəsmi açıqlama insidenti təsdiqlədikdə çəkilir. Aktor ləqəbləri göstərilir; keçidlər, əlaqə məlumatları, indikatorlar və şəxsi məlumatlar gizlədilir. Tam mənşə məlumatı daxili sübut reyestrində saxlanılır.
Əlavə B. Sübut reyestri
Bu hesabatda sitat gətirilən hər paylaşım göstərilən fəsildə gizlədilmiş paylaşım kartı kimi verilir. Çıxarışlar qısadır; buraxılan hissələr [...] ilə işarələnib. A.9-dakı qaydaya uyğun olaraq identifikatorlar, əlaqə məlumatları, keçidlər və qurban təşkilatlar mötərizədəki etiketlərlə əvəz olunub. Paylaşımda aktorun öz ingiliscə mətni olmadıqda tərcümələr bizimdir. Paylaşım tarixləri müdaxilə tarixləri deyil. Paylaşım identifikatorları, keçidlər və tam mətn daxili sübut reyestrində saxlanılır.
| Kart | Paylaşılıb | Məkan | Göstərildiyi kimi ləqəb | Dil | Harada göstərilib |
|---|---|---|---|---|---|
| B01 | 2026-01-30 | Sızma forumu | xploitleaks | İngilis dili | §4.4 |
| B02 | 2026-08-09 | Telegram kanalı | X Ticaret | Türk dili | §4.4 |
| B03 | 2026-08-15 | Potensial müştəri siyahıları ticarəti üzrə Telegram kanalı | Potensial müştəri siyahıları satan paylaşımçı | İngilis dili, görünür, rus dilindən maşınla tərcümə olunub | §4.4 |
| B04 | 2026-10-29 | Telegram qrupu | xploitleaks-ə istinad edən paylaşımçı | İngilis dili | §4.4 |
| B05 | 2026-02-19 | Forum yükləyicisini ötürən sızma monitorinqi botu | X FORUMS (bot) | İngilis dili | §4.5 |
| B06 | 2026-03-06 | Türkdilli forum | arcturus (sitat) | Türk dili | §4.5 |
| B07 | 2026-07-18 | Breach forumunu ötürən haktivist brendli kanal | 0cx00iq (ötürülüb) | İngilis dili | §4.5 |
| B08 | 2026-08-04 | Rusdilli drop xidmətləri çatı | Anonim alıcı | İngilis dili | §4.6 |
| B09 | 2026-10-20 | Avtomatik dump botu | Dump botu | İngilis dili | §4.6 |
| B10 | 2026-10-13 | Aktor kanalı | 313 Team | Ərəb dili, qrupun öz ingiliscə mətni ilə | §6.2 |
| B11 | 2026-10-13 | Aktor kanalı | 313 Team | Ərəb dili, qrupun öz ingiliscə mətni ilə | §6.2 |
| B12 | 2026-03-17 | Aktor kanalı | Python Squad | Azərbaycan dili, qrupun öz ingiliscə mətni ilə | §6.3 |
| B13 | 2026-03-05 | Aktor kanalı | Armenian code | İngilis dili, paylaşıldığı kimi | §7.3 |
| B14 | 2026-03-07 | Avtomatik izləmə botunun ötürmə kanalı | DieNet (ötürülüb) | İngilis dili | §6.3 |
| B15 | 2026-03-17 | Aktor kanalı | Team Python | İngilis və Azərbaycan dilləri, paylaşıldığı kimi | §6.3 |
| B16 | 2026-04-21 | Aktor kanalı | Armenian code | İngilis dili, paylaşıldığı kimi | §6.3 |
| B17 | 2026-10-14 | Aktor kanalı | 313 Team | Ərəb dili, qrupun öz ingiliscə mətni ilə | §6.2 |
| B18 | 2026-09-25 | Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyinə aid edilən bildirişin yerli ötürməsi | Yerli təhlükəsizlik kanalı | Azərbaycan dili | §7.3 |
| B19 | 2026-05-01 | Aktor kanalı | Armenian code | İngilis dili, paylaşıldığı kimi | §7.3 |
| B20 | 2026-11-11 | Breach forumu | databreach000 | İngilis dili | §4.6 |
| B21 | 2026-11-17 | Breach forumu | xploitleaks | İngilis dili | §4.5 |
| B22 | 2026-10-18 | Breach forumu | iq313 | İngilis dili | §4.5 |
| B23 | 2026-04-05 | Aktor kanalı | F ~ INTELLIGENCE | İngilis dili, paylaşıldığı kimi | §6.3 |
Əlavə C. Mənbələr
- S1Brandefense Blackhole paylaşım korpusu, Azərbaycan ölkə teqi və açar söz dəstləri, paylaşım tarixləri 1 yanvar-18 noyabr 2026, 19 noyabr 2026-da çıxarılıb.
- S2313 Team kanalının Brandefense Blackhole paylaşımları, 13-16 oktyabr 2026.
- S3250 domen üzrə Brandefense Blackhole yoluxmuş cihaz, sızma bazası, stealer logu və combolist əlaqələri, 19 noyabr 2026-da oxunub.
- S4250 domenə tətbiq edilmiş Brandefense Atlas domen qiymətləndirmə metodu, 19 noyabr 2026; hesab məlumatı bazarı siyahıları, oxşar domenlər, açıq sənədlər və qeyd statistikası daxil olmaqla.
- S5250 domen üzrə Brandefense ictimai DNS, TLS və ana səhifə yoxlamaları, 19 noyabr 2026.
- S6Brandefense Ransompedia, Azərbaycan, Gürcüstan, Ermənistan və Qazaxıstan üzrə qəbul edilmiş siyahılar, bütün tarixlər, 19 noyabr 2026-da çıxarılıb.
- S7ransomware.live, AZ, GE, AM, KZ üzrə ölkə qurbanları, 19 noyabr 2026-da baxılıb (yalnız çarpaz yoxlama). https://www.ransomware.live/ (məqalə keçidi verilmir). Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S8Brandefense Blackhole, toplanmış paylaşımlarda açıq mətndə görünən Azərbaycanla əlaqəli kartların çıxarışı, 19 noyabr 2026.
- S9Brandefense, Azerbaijan Cybersecurity Threat Landscape Report 2024-25, 3 iyun 2025-də dərc olunub. https://brandefense.io/reports/azerbaijan-threat-landscape-report. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026. (giriş səhifəsi)
- S10APA, "Intensive cyberattacks targeting state information infrastructure reported in Azerbaijan", 14 oktyabr 2026 (sonradan başlığı dəyişdirilib), Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidmətinə istinadla. https://en.apa.az/ict/intensive-cyberattacks-targeting-state-information-infrastructure-reported-in-azerbaijan-529891. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S11Azernews, "Cyberattacks target more than 100 government domains in Azerbaijan", 14 oktyabr 2026. https://www.azernews.az/nation/265520.html. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S12Bitdefender, "FamousSparrow APT Targets Azerbaijani Oil and Gas Industry", 13 may 2026. https://www.bitdefender.com/en-gb/blog/businessinsights/famoussparrow-apt-targets-azerbaijani-oil-gas-industry. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S13Trend News Agency, "Russian-linked APT29 behind recent cyberattacks on Azerbaijani media - official", 2 may 2025. https://www.trend.az/azerbaijan/politics/4038980.html. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S14DataReportal (Kepios), Digital 2027: Azerbaijan, 5 noyabr 2026 (oktyabr 2026 məlumatları). https://datareportal.com/reports/digital-2027-azerbaijan. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S15APA, "Azerbaijan establishes National Cybersecurity Agency - DECREE", 2 iyun 2026. https://en.apa.az/official-news/azerbaijan-establishes-national-cybersecurity-agency-decree-509614. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S16Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi, "National Cybersecurity Agency established on the basis of the Electronic Security Service", 2 iyun 2026. https://mincom.gov.az/en/media-en/news/national-cybersecurity-agency-established-on-the-basis-of-the-electronic-security-service. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S17JAMnews, "Azerbaijani government websites hit by cyberattack allegedly originating in Turkey", 14 oktyabr 2026. https://jam-news.net/azerbaijani-government-websites-hit-by-cyberattack-allegedly-originating-in-turkey/. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S18Caspian Legal Center, "Liability in the Field of Cybersecurity: Amendments to the Code of Administrative Offences", 18 sentyabr 2026. https://www.caspianlegalcenter.az/news/more/cybersecurity-azerbaijan-penalties. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S19APA, "Azerbaijan to introduce new cybersecurity rules for government institutions", 19 noyabr 2026. https://en.apa.az/ict/azerbaijan-to-introduce-new-cybersecurity-rules-for-government-institutions-537090. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S20OC Media, "Pro-Iran hackers claim responsibility for cyberattack on Azerbaijan, citing hijab ban", oktyabr 2026 (dəqiq tarix göstərilməyib). https://oc-media.org/breaking-pro-iran-hackers-claim-responsibility-for-cyberattack-on-azerbaijan-citing-hijab-ban/. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S21"Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunu (371-2-ci maddə), 14 iyul 2026-da imzalanıb, 2 sentyabr 2026-da dərc olunub (qəzetin çap nəşri 3 sentyabr). Rəsmi mətn "Azərbaycan" qəzetində çap olunub: https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/azerbaycan-respublikasinin-inzibati-xetalar-mecellesinde-deyisiklik-edilmesi-haqqinda-1788397403/400592. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026. President.az saytındakı nüsxə 21 noyabr 2026-da əlçatan olmayıb.
- S22Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyinin yaradılması haqqında 2 iyun 2026-cı il tarixli fərman və həmin fərmanla təsdiq edilmiş agentliyin Nizamnaməsi. https://president.az/az/articles/view/72657 və https://president.az/az/articles/view/72658. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S23APA, "Azərbaycan informasiya resurslarına qarşı DDoS hücumlarında kommersiya xidmətindən istifadə edilib", 16 oktyabr 2026, Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyinə istinadla. https://apa.az/ict/azerbaycan-informasiya-resurslarina-qarsi-ddos-hucumlarinda-kommersiya-xidmetinden-istifade-edilib-1005789. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S24NETSCOUT ASERT, "Profiling DieNet: A New Hacktivist Threat", 5 may 2025 (28 aprel 2025 tarixinə olan məlumatlar). https://www.netscout.com/blog/asert/profiling-dienet-new-hacktivist-threat. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S25Center for Internet Security, "Hacktivist Group DieNet Claims DDoS Attacks Against U.S. CNI", 16 aprel 2025. https://www.cisecurity.org/insights/blog/hacktivist-group-dienet-claims-ddos-attacks-against-u-s-c-n-i. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S26Graphika, 313 Team-in qlobal elektron ticarət platformasını iflic etdiyi iddiası və media diqqətindən istifadəsi barədə hesabat (başlıqda platformanın adı çəkilir), 30 aprel 2026. https://www.graphika.com/ (məqalə keçidi verilmir). Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S27Security Affairs, proiran qrupun iddia etdiyi, sosial media platformasına qarşı 24 saatlıq DDoS hücumu barədə material (başlıqda platformanın adı çəkilir), 21 aprel 2026. https://securityaffairs.com/191059/security/bluesky-hit-by-24-hour-ddos-attack-as-pro-iran-group-claims-responsibility.html. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S28Palo Alto Networks Unit 42, "Threat Brief: Escalation of Cyber Risk Related to Iran", 17 aprel 2026-da yenilənib. https://unit42.paloaltonetworks.com/iranian-cyberattacks-2026/. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S29JAMnews, "Hybrid attacks on Armenia by two supposedly rival hacking groups", 16 aprel 2026. https://jam-news.net/hybrid-attacks-on-armenia-by-two-supposedly-rival-hacking-groups/. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S30Dark Web Informer, xploitleaks ləqəbinin təklif etdiyi iddia edilən İran çat platforması sızması barədə paylaşım (başlıqda platformanın adı çəkilir), 13 yanvar 2026. https://darkwebinformer.com/ (məqalə keçidi verilmir). Sayt 21 noyabr 2026-da əlçatan olmayıb; iddia tarixli təkrar paylaşımda yoxlanılıb.
- S31VECERT Analyzer, sərnişin məlumatlarının iddia edilən satış təklifi barədə "Preventive alert" (paylaşımda şirkətin adı çəkilir), X, 11 noyabr 2026. https://x.com/ (məqalə keçidi verilmir). Sayt 21 noyabr 2026-da əlçatan olmayıb (X avtomatik girişə icazə vermədi). Həmin gün Siber Güvenlik Haber eyni satışı iddia kimi xəbər verib.
- S32BeamSec, "3 APT Intrusions, 2 Database Leaks, and 1 New Cyber Department: Inside Azerbaijan's 2026 Threat Landscape", 9 sentyabr 2026. https://beamsec.com/3-apt-intrusions-2-database-leaks-and-1-new-cyber-department-inside-azerbaijans-2026-threat-landscape/. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S33Report.az, "Azerbaijan's cybersecurity authority warns of large-scale Freshdesk phishing operation", 17 iyun 2026, Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyinə istinadla. https://report.az/en/ict/azerbaijan-s-cybersecurity-authority-warns-of-large-scale-freshdesk-phishing-operation. Sayt 21 noyabr 2026-da əlçatan olmayıb; istinadlı məlumat kimi ifadə olunub.
- S34JAMnews, 15 noyabr sosial media keçid hadisəsi barədə xəbər (başlıq verilmir), 17 noyabr 2026. https://jam-news.net/?p=238581. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S35Report.az, "Azerbaijan records 274 cyber attack indicators in early 2026", 7 aprel 2026, Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidmətinə istinadla. https://report.az/en/ict/azerbaijan-records-274-cyber-attack-indicators-in-early-2026. Sayt 21 noyabr 2026-da əlçatan olmayıb; istinadlı məlumat kimi ifadə olunub.
- S36Report.az, "Azerbaijan records 518 cyberattack indicators in seven months", 10 avqust 2026, həmin xidmətə istinadla. https://report.az/en/ict/azerbaijan-records-518-cyberattack-indicators-in-seven-months. Sayt 21 noyabr 2026-da əlçatan olmayıb; istinadlı məlumat kimi ifadə olunub.
- S37Trend, "В Азербайджане выявлено более 134 тысяч случаев заражения ботнетами - Самеддин Асадов", 19 noyabr 2026. https://ru.trend.az/azerbaijan/society/4248212.html. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026. Həmin gün Media.az da xəbər verib (https://media.az/politika/sameddin-asadov-rasskazal-o-masshtabah-kiberugroz-v-azerbajdzhane; 21 noyabr 2026-da əlçatan olmayıb).
- S40Operativ Məlumat Mərkəzi (operativmm.az), Daxili İşlər Nazirliyinin kredit səhifəsi fişinqi ilə bağlı həbslər barədə açıqlamaları, fevral, may və avqust 2026. https://operativmm.az/en/post/cyberpolice-dismantle-hacker-network-in-azerbaijan/66761. Sayt 21 noyabr 2026-da əlçatan olmayıb; may və avqust açıqlamaları tapılmayıb. Mətn istinadlı məlumat kimi ifadə olunub.
- S41ABC.az, "Attack on banking sector investigated", 6 fevral 2026, Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinə istinadla. https://abc.az/en/news/195749/attack-on-banking-sector-investigated. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S42Trend, "Azerbaijani authorities thwart cyberattack attempt", 27 fevral 2026, Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinə istinadla. https://www.trend.az/azerbaijan/society/4158466.html. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S43Dövlət CERT-i (cert.gov.az), "Mass phishing attacks were conducted on behalf of government institutions", 8 aprel 2026. https://cert.gov.az/en/news/mass-phishing-attacks-were-conducted-on-behalf-of-government-institutions-9427. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S44AzerNews, "Azerbaijan identifies cyber attack with Hungary's assistance", 10 aprel 2026. https://www.azernews.az/nation/256851.html. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S45Trend, Daxili İşlər Nazirliyinin korporativ hesablara müdaxilələr barədə açıqlaması, 22 iyul 2026 (ilk dəfə Baku TV-yə istinadla verilib). https://az.trend.az/azerbaijan/society/4209083.html. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026. Baku TV materialı 21 noyabr 2026-da əlçatan olmayıb.
- S46APA, "State Security Service: Illegal activities of international cybercriminal networks against Azerbaijan being prevented", 10 avqust 2026. https://en.apa.az/incident/state-security-service-illegal-activities-of-international-cybercriminal-networks-against-azerbaijan-being-prevented-519772. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S47APA, "NCA: Cyberattack attempts recorded against user accounts of some organizations in Azerbaijan", 18 avqust 2026. https://en.apa.az/ict/nca-cyberattack-attempts-recorded-against-user-accounts-of-some-organizations-in-azerbaijan-520797. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S48Caliber.Az, "Azerbaijan detects TikTok accounts impersonating payment systems", 14 sentyabr 2026. https://caliber.az/en/post/azerbaijan-detects-tiktok-accounts-impersonating-payment-systems. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S49Azernews, "Iran-linked group claims responsibility for large-scale cyberattacks on Azerbaijani government websites", 15 oktyabr 2026. https://www.azernews.az/events/265618.html. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S50Trend, "Azerbaijan blocks hundreds of major cyberattacks, official says", 4 iyun 2026. https://www.trend.az/azerbaijan/society/4194332.html. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S51NIST National Vulnerability Database, CVE-2022-41040 və CVE-2022-41082. https://nvd.nist.gov/vuln/detail/CVE-2022-41040 və https://nvd.nist.gov/vuln/detail/CVE-2022-41082. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
- S52Microsoft Security Response Center, CVE-2022-41040 və CVE-2022-41082 üzrə təhlükəsizlik yeniləməsi bələdçiləri. https://msrc.microsoft.com/update-guide/vulnerability/CVE-2022-41040 və https://msrc.microsoft.com/update-guide/vulnerability/CVE-2022-41082. NVD-də 21 noyabr 2026-da vendor istinadları kimi göstərilib.
- S53CISA, "Implementing Number Matching in MFA Applications" (məlumat vərəqəsi), oktyabr 2022. https://www.cisa.gov/sites/default/files/publications/fact-sheet-implement-number-matching-in-mfa-applications-508c.pdf. Yoxlanılıb: 21 noyabr 2026.
Əlavə D. Lüğət
- Blackhole: Brandefense-in paylaşımları, yoluxmuş cihazları, hesab məlumatlarını və kart materiallarını əhatə edən kibercinayət məlumat mənbəyi.
- Ransompedia: Brandefense-in ransomware bazası; siyahılar cinayətkar iddiaları qeyd edir.
- Atlas: Brandefense-in xarici məruz qalma qiymətləndirməsi; ballar 0-dan (heç nə müşahidə edilməyib) 100-ə qədərdir.
- Yoluxmuş cihaz: stealer logunda təşkilatın domeninə giriş olan cihaz; "işçi" istifadəyə əsaslanan təsnifatdır, təsdiqlənmiş məşğulluq deyil.
- Hesab məlumatı bazarı siyahısı: yoxlama anında izlənilən bazarda satışa çıxarılmış, domenlə bağlı hesab məlumatı.
- Combolist: müxtəlif mənbələrdən toplanmış giriş və şifrə cütlərinin siyahısı; yaşı və etibarlılığı fərqlidir.
- Stealer logu: məlumat oğurlayan zərərli proqramın cihazdan topladığı məlumat.
- Yoxlayıcı bot (checker bot): oğurlanmış kartları ödəniş şlüzlərində sınayan və nəticəni göstərən bot.
- Paylaşım kartı: bir dark web paylaşımının məkan, tarix, ləqəb, dil və nəyi təsdiqləyib-təsdiqləmədiyi göstərilməklə gizlədilmiş surəti.
- Ötürmə (relay): başqa aktorun iddiasını yenidən paylaşan üçüncü tərəf kanalı və ya botu; ötürmə aktorun öz paylaşımından zəif sübutdur.
- DMARC / SPF / DKIM: e-poçt autentifikasiya standartları; DMARC alıcılara yoxlamadan keçməyən poçtla nə edəcəklərini bildirir.
- DNSSEC: resolverlərə DNS cavablarını yoxlamağa imkan verən imzalar.
- TLP:CLEAR: məhdudiyyətsiz paylaşıla bilər; digər hüquqi öhdəliklər qüvvədə qalır.
- AiTM (adversary-in-the-middle, ortadakı hücumçu): real girişi ötürən və şifrələri, birdəfəlik kodları və sessiya kukisini ələ keçirən fişinq səhifəsi. Bu sayədə hücumçu ikinci faktor olmadan yenidən daxil ola bilir.
- BIN: kart nömrəsinin emitenti göstərən prefiksi (bank identification number).
- C2: komanda və idarəetmə, hücumçunun zərərli proqramı idarə etmək üçün istifadə etdiyi infrastruktur.
- DS qeydi: domeni onun DNSSEC açarları ilə əlaqələndirən, ana zonadakı qeyd.
- EDR: son nöqtədə aşkarlama və cavab, cihazlardakı fəaliyyəti qeyd edən və şübhəlini işarələyən təhlükəsizlik proqramı.
- Droplar və mul hesablar: fırıldaqçılıqdan əldə edilən vəsaitləri qəbul etmək və köçürmək üçün istifadə olunan şəxslər və onların adına açılmış hesablar.
- D/F qiyməti: Atlas qiymətinin yüksək məruz qalma ucu (A aşağıdır).
- Ümumi göstərici: ən çox məruz qalan təşkilatlara əlavə çəki verən sektor və ya milli Atlas göstəricisi.
- HSTS: brauzerlərə yalnız HTTPS istifadə etməyi bildirən veb başlığı.
- KYC: banklarda, birjalarda və digər xidmətlərdə "müştərini tanı" kimlik yoxlamaları.
- Köhnə autentifikasiya (legacy authentication): MFA tətbiq edə bilməyən köhnə poçt giriş protokolları.
- Axtarış botu (lookup bot): ad, nömrə və ya identifikator üzrə şəxsi məlumat qaytaran Telegram botu.
- MFA (çoxfaktorlu autentifikasiya): şifrədən əlavə ikinci faktor tələb edən giriş.
- Rəqəm uyğunlaşdırması (number matching): istifadəçi giriş ekranında göstərilən rəqəmi autentifikator tətbiqinə daxil edir. Bu, kor-koranə təsdiqləri dayandırır, lakin AiTM ötürməsini dayandırmır.
- OT / SCADA: əməliyyat texnologiyaları və fiziki prosesləri idarə edən nəzarət-dispetçer sistemləri.
- p=none: yalnız monitorinq edən və alıcılardan poçtu rədd etməyi və ya karantinə göndərməyi tələb etməyən DMARC siyasəti.
- Passiv gigiyena indeksi: e-poçt, DNS, TLS və başlıq yoxlamalarından ibarət Odin analitik kompoziti; 0-100, yüksək dəyər daha zəif deməkdir.
- Fişinqə davamlı MFA: real sayta bağlanan giriş (FIDO2 təhlükəsizlik açarları, passkey-lər və ya sertifikatlar), ona görə də ötürmə səhifəsi ondan təkrar istifadə edə bilmir.
- RAT: uzaqdan giriş troyanı, hücumçuya cihazı uzaqdan idarə etmək imkanı verən zərərli proqram.
- RDP: Remote Desktop Protocol, Windows kompüterini şəbəkə üzərindən idarə etmək üçün istifadə olunur.
- Stresser: sifarişlə DDoS xidməti, çox vaxt "stress testi" adı ilə satılır.
- Telegram Stars: Telegram-ın tətbiqdaxili valyutası, bəzi satıcılar ödəniş kimi istifadə edir.
Bu hesabat haqqında
Odin by Brandefense tərəfindən hazırlanıb. Versiya 1.0 19 noyabr 2026-da tamamlanıb. Versiya 1.1 (20 noyabr 2026) tərtibatı yeniləyib, ictimai mənbələrlə paylaşım və aktor kartları əlavə edib və kart bölməsini daraldıb. Versiya 1.2 (21 noyabr 2026) dörd müstəqil yoxlama mərhələsini yekunlaşdırır. Bu versiya qurbanları ümumi şəkildə təsvir edir, SPF nəticələrini yenidən sayır, hər xarici mənbəyə keçid və tarix əlavə edir. Həmçinin Atlas qiymətlərini oxumaq üçün bələdçi, qərar hədəfləri və hüquqi tətbiq cədvəli əlavə edir.
Tədqiqatın son tarixi: 18 noyabr 2026 (əsas məlumat dövrü); 20 noyabr 2026-da aparılan kor audit rəsmi və mətbuatda bildirilmiş elementləri əlavə edib (Əlavə A.8). Hesabat Brandefense-in öz məlumatlarına üstünlük verir, cinayətkar iddiaları müstəqil müəyyən edilmiş insidentlərdən ayırır və Azərbaycana təsir edən kibercinayətin tam siyahısını verdiyini iddia etmir. Tövsiyələr təşkilatların nə edə biləcəyini təsvir edir; hər hansı təşkilatın bunları edib-etmədiyini bildirmir. Bu, 1.2 versiyasının ingilis dilindəki əsas mətnindən hazırlanmış Azərbaycan dilində nəşrdir.
© 2026 Brandefense. Bütün hüquqlar qorunur.